Fas, ülkenin kuzeybatısında yer alan yeni hava savunma üssünde İsrail yapımı Barak MX hava savunma sistemlerini faaliyete geçirdi. Küresel deniz ticareti ve askerî strateji açısından kritik Ceuta’ya yaklaşık 200 kilometre uzaklıktaki bu tesis, Çin yapımı Sky Dragon 50 karadan havaya füze sistemlerinin teslimatıyla eş zamanlı olarak inşa edildi.
Rabat yönetimi, farklı tipte füzeler ve insansız hava araçlarına (İHA) karşı tasarlanan Barak MX sistemlerini 2022 yılında, İsrail Havacılık ve Uzay Sanayii şirketi Israel Aerospace Industries (IAI)’den 500 milyon doların üzerinde bir bedelle satın aldı.
Radar destekli çalışan Barak MX, çok katmanlı ve modüler bir mimariye sahip olup, geniş bir tehdit yelpazesine karşı koruma sağlıyor. Sistem, Barak ailesine ait üç farklı önleyici füze türünü kullanabiliyor: MRAD, LRAD ve ER.
- Barak-MRAD, hedefleri 75 kilometreye kadar,
- Barak-LRAD, 70 kilometreye kadar,
- Barak-ER ise 150 kilometreye kadar menzilde imha edebiliyor.
Fas üzerine uzmanlığıyla bilinen ve sosyal medyada Semper Supra adıyla tanınan Defense Analysis blogunun yazarı, Rabat’ın 60 kilometre kuzeybatısında ve Ceuta’nın 200 kilometre güneybatısında bulunan Sidi Yahya Hava Savunma Üssü’nde Barak-8 MX mobil fırlatıcılarının ilk kez görüntülendiğini duyurdu. Söz konusu üs, Fas tarafından yaklaşık dört yıl önce tamamlandı ve 24 adet Sky Dragon 50 sisteminin teslimatıyla aynı dönemde hizmete girdi. Bu altyapı, Barak MX alımından kısa süre önce operasyonel hale getirildi.
Trump’ın Desteklediği Askerî Anlaşma
Fas ile İsrail, Kasım 2021’de benzeri görülmemiş bir askerî iş birliği anlaşmasına imza attı. O tarihe kadar hiçbir Arap ülkesi İsrail ile bu ölçekte bir savunma anlaşmasını resmîleştirmemişti. Dönemin İsrail Savunma Bakanı Benny Gantz, bu kapsamda Rabat’a giderek Fas Savunma Bakanı Abdellatif Loudiyi ile mutabakat zaptını imzaladı.
İki ülke arasındaki ilişkilerin normalleşmesi, Aralık 2020’de ABD Başkanı Donald Trump öncülüğünde başlatılan İbrahim Anlaşmaları ile başladı. Washington, bu süreçte Fas’ın Batı Sahra üzerindeki egemenliğini tanıdı. Bölge, 1991’de varılan ateşkese rağmen, Fas ile Polisario Cephesi arasında son yıllarda yeniden çatışmalara sahne olmaya başladı.
Üs 2022’de Tamamlandı
Ukraynalı askerî analiz portalı Militarnyi, Semper Supra tarafından sağlanan bilgileri yayımlarken, haber Military Africa gibi bölgesel savunma yayınları tarafından da doğrulandı.
Google Earth uydu görüntülerine göre, Sidi Yahya üssünün bulunduğu alanda Eylül 2017’de hiçbir yapı yoktu. Mart 2018’de ilk inşaat faaliyetleri başladı ve çalışmalar hızla ilerledi. 2020 yazında, tesisin büyük ölçüde tamamlandığı, Mayıs 2022 görüntülerinde ise altyapının tamamen hazır hale geldiği görülüyor.
Ceuta, İspanya’ya ait, Kuzey Afrika kıyısında yer alan küçük ama son derece stratejik bir özerk şehirdir.Yüzölçümü sadece 18,5 km²’dir ama konumu nedeniyle küresel deniz ticareti ve askerî strateji açısından kritik bir noktadır.
