AFC/M23 isyancı grubu, Kinşasa yönetiminin “hava üstünlüğünü” hedef alan bir insansız hava aracı (İHA) saldırısı düzenlediğini öne sürerken, Demokratik Kongo Cumhuriyeti (DRC) yetkilileri, Türk menşeli özel güvenlik personelinin kullandığı hava savunma sistemleri sayesinde saldırının başarıyla engellendiğini açıkladı.
DRC’nin Tshopo eyaletinin başkenti Kisangani’ye yaklaşık 17 kilometre mesafede bulunan Bangoka Uluslararası Havalimanı, 31 Ocak–1 Şubat gecesi benzeri görülmemiş bir İHA saldırısına maruz kaldı. Havalimanı, 26 Ekim’de Cumhurbaşkanı Félix Tshisekedi tarafından düzenlenen törenle yeniden hizmete açılmıştı.
Saldırının ayrıntıları netlik kazanmazken, çok sayıda kaynak en az sekiz adet Yiha III tipi kamikaze dron kullanıldığını doğruladı. Kisangani’de görev yapan ve Kongo ordusuna üs güvenliği ile hava savunması alanında destek sağlayan Türk menşeli özel güvenlik personelinin kullandığı sistemler sayesinde altı İHA etkisiz hale getirildi. İlk İHA’nın ise havalimanı tesislerinin yakınına düştüğü ancak herhangi bir hasara yol açmadığı bildirildi.
AFC/M23: “İHA Komuta Merkezi Yok Edildi”
AFC/M23, 3 Şubat’ta yaptığı açıklamada Kisangani’deki “askeri insansız hava araçları komuta merkezini” imha ettiğini iddia etti. Havalimanının askeri bölümünde, Kongo Silahlı Kuvvetleri (FARDC) tarafından kullanılan Çin yapımı CH-4 ve Türk üretimi TAI Anka İHA’larının konuşlu olduğu belirtiliyor.
Örgüt açıklamasında, bu merkezin “sivil halkı ve AFC/M23 mevzilerini hedef alan ölümcül operasyonların planlanması ve yürütülmesinde kilit rol oynadığını” savundu.
Yetkililer: “Havalimanında Hasar Yok”
Tshopo eyalet yönetimi ise İHA’ların hedeflerine ulaşamadan etkisiz hale getirildiğini ve havalimanında herhangi bir hasar oluşmadığını duyurdu. 1 Şubat sabahı iki uçağın sorunsuz şekilde iniş yaptığı, bunlardan birinin Kinşasa’dan gelen ve acil kriz toplantısı düzenleyen Vali Paulin Lendongolia Lebabonga’yı taşıdığı bildirildi.
Ancak, Jeune Afrique’nin tüm girişimlerine rağmen hem vali hem de Kongo ordusu sözcüleri konuya ilişkin açıklama yapmadı.
AFC/M23, bu saldırıyla kontrol ettiği bölgelerin çok ötesinde operasyon yapabildiğini göstermek istiyor. Kongo Nehri İttifakı (AFC) lideri X Corneille Nangaa, Kinşasa’nın hava gücüne dayalı stratejisinin “artık geçersiz” olduğunu savunarak yeni saldırıların sinyalini verdi.
Örgüt, Kinşasa yönetimini Su-25 saldırı uçakları ve İHA’larla “teknolojik terör” uygulamakla suçlasa da, sahadaki ilerlemesini Ruanda ordusundan aldığı ileri sürülen teknolojik destek, karadan havaya füze sistemleri ve GPS karıştırıcılar sayesinde kolaylaştırdığı biliniyor. AFC/M23 ise bu iddiaları reddederek, kullandıkları askeri ekipmanın FARDC tarafından terk edilen malzemelerden ele geçirildiğini öne sürüyor.
Doha Görüşmeleri Sürerken Saldırı
Saldırı, Kongo hükümeti ile AFC/M23 heyetlerinin ateşkes mekanizmasını güçlendirmek ve barış sürecini canlandırmak amacıyla Katar’ın Doha kentinde temaslarını sürdürdüğü sırada gerçekleşti. Bu durum, diplomatik girişimlerle sahadaki askeri gerçekler arasındaki derin çelişkiyi bir kez daha ortaya koydu.
AFC/M23 için hava savaşı, Goma ve Kavumu havalimanlarının ele geçirilmesi ile Burundi sınırındaki Uvira’nın kontrol altına alınmasından bu yana stratejik öneme sahip. Bu nedenle, insani ihtiyaçların artmasına rağmen uluslararası toplumun talep ettiği Goma Havalimanı’nın yeniden açılmasının kısa vadede mümkün görünmediği değerlendiriliyor.
Demokratik Kongo Cumhuriyeti (DRC) için ANKA tedariki 2023–2024 döneminde açık kaynaklara yansıdı (resmî adet ve teslim takvimi açıklanmadı).Haberde geçen ANKA’ların Kisangani’de konuşlu olması, DRC’nin son birkaç yıl içinde bu sistemi envantere kattığını gösteriyor.
