Japonya, savunma sanayisi açısından tarihi bir adım atarak Avustralya ile savaş sonrası dönemin en büyük savunma ihracatı anlaşmasını imzaladı. Tokyo ile Canberra arasında varılan anlaşma kapsamında, modernize edilmiş Mogami sınıfı fırkateynlerden oluşan 11 gemilik filonun ilk üçü Avustralya Donanması’na tedarik edilecek.
Melbourne’da Japonya Savunma Bakanı Shinjiro Koizumi ile Avustralya Savunma Bakanı Richard Marles tarafından imzalanan milyarlarca dolarlık anlaşmanın toplam değerinin yaklaşık 10 milyar Avustralya doları (6,5 milyar ABD doları) olduğu açıklandı. İlk geminin üç yıl içinde teslim edilmesi planlanıyor.
Üretim modeli: Japonya’da inşa, Avustralya’da yerli üretim
Anlaşmaya göre ilk üç Mogami sınıfı fırkateyn Mitsubishi Heavy Industries tarafından Japonya’da üretilecek. Kalan sekiz geminin ise Batı Avustralya’da kurulacak tersanede yerel olarak inşa edilmesi hedefleniyor. Bu model, iki ülke arasındaki endüstriyel iş birliğini derinleştirmeyi amaçlıyor.
İmza töreni, Melbourne açıklarında demirli bulunan Japon Deniz Öz Savunma Kuvvetleri’ne ait JS Kumano fırkateyninde gerçekleştirildi. Söz konusu gemi, Avustralya’nın ev sahipliğinde düzenlenen Kakadu Tatbikatı’na da katılmıştı.
Alman rakip geride bırakıldı
Avustralya hükümeti, Ağustos 2025’te Japon teklifinin, Thyssenkrupp Marine Systems tarafından geliştirilen MEKO A-200 tasarımını geride bırakarak ihaleyi kazandığını açıklamıştı. Bu gelişme, Japonya’nın savunma ihracatında yeni bir dönemin başlangıcı olarak değerlendiriliyor.
Anlaşma aynı zamanda, Japonya’nın 2016 yılında Avustralya’nın denizaltı ihalesini Fransız bir şirkete kaybetmesinin ardından elde ettiği en büyük başarı olarak öne çıkıyor.
ANZAC sınıfının yerini alacak
Yeni Mogami sınıfı fırkateynler, Avustralya Donanması envanterindeki yaşlanan ANZAC sınıfı gemilerin yerini alacak. Modern füze ve insansız hava aracı tehditlerine karşı daha gelişmiş savunma kabiliyetleri sunması beklenen platformlar, ülkenin deniz gücünü önemli ölçüde artıracak.
Richard Marles, projenin Avustralya’nın daha güçlü ve daha ölümcül bir yüzey savaş filosu oluşturma hedefinde kritik bir adım olduğunu belirtti. İlk geminin 2029 yılında hizmete girmesi planlanıyor.
Marles, “Bu zaman çizelgesi, Avustralya Kraliyet Donanması’nda bir yüzey savaş gemisinin hizmete alınmasında şimdiye kadarki en hızlı süreçtir,” dedi.
Stratejik ortaklık derinleşiyor
Japonya, ABD ile olan ittifakının ötesinde savunma iş birliklerini genişletme stratejisi kapsamında Avustralya ile ilişkilerini derinleştiriyor. Tokyo yönetimi, Canberra’yı “yarı müttefik” olarak konumlandırıyor.
Marles, Japonya’nın güvenilir ortaklara yönelik savunma ihracat kontrollerini gevşetmesini memnuniyetle karşıladıklarını belirterek, “Japonya bir sanayi devidir ve Mogami projesi, hem Avustralya’ya hem de yerli savunma sanayimizin gelişimine önemli fırsatlar sunuyor,” dedi.
Koizumi ise anlaşmanın, iki ülke arasındaki savunma iş birliğini yeni bir seviyeye taşıdığını vurguladı. Japonya’nın, Avustralya’nın yeni savunma stratejisinde “vazgeçilmez ortak” konumunu koruduğunu ifade etti.
Düşük personel ihtiyacı öne çıktı
Koizumi, Avustralya’nın Mogami sınıfını tercih etmesinde en önemli faktörlerden birinin düşük mürettebat ihtiyacı olduğunu belirtti. Yaklaşık 90 personelle görev yapabilen gemiler, ANZAC sınıfı fırkateynlere kıyasla önemli bir avantaj sunuyor.
Avustralya hükümeti, gemilerin karadan havaya ve gemisavar füzelerle donatılacağını, ayrıca helikopter operasyonlarına uygun olacağını açıkladı. Fırkateynlerin mürettebatının yaklaşık 92 denizci ve subaydan oluşması planlanıyor.
Avustralya’nın “Geliştirilmiş Mogami” tercihi:
Avustralya, başlangıçta Mogami sınıfı fırkateynleri adaylar arasında değerlendirmiş olsa da nihai tercihini daha gelişmiş bir varyant olan 06FFM (Yeni FFM) tasarımından yana kullandı. Japonya’da “Geliştirilmiş Mogami” olarak da adlandırılan bu yeni platform, önceki Mogami sınıfına kıyasla önemli kabiliyet artışları sunuyor.
Yeni tasarım, özellikle silah yükü ve sensör kabiliyetleri açısından öne çıkıyor. Mogami sınıfından farklı olarak 06FFM, Mk 41 dikey atım sistemi (VLS) üzerinden iki kat daha fazla füze taşıma kapasitesine sahip. Ayrıca, hava savunma performansını artıran gelişmiş bir radar sistemiyle donatılıyor. Gemi üreticisi Mitsubishi Heavy Industries, 2024 yılında bu tasarımı Avustralya’nın operasyonel gereksinimlerini dikkate alarak “Geliştirilmiş Mogami” olarak yeniden konumlandırdı.
Japonya da bu yeni nesil platforma yönelmiş durumda. Tokyo, envanterdeki 30FFM (Mogami sınıfı) fırkateynlerin ardından, kendi ihtiyaçları doğrultusunda en az 12 adet 06FFM üretmeyi planlıyor. Bu durum, yeni tasarımın Japon Deniz Öz Savunma Kuvvetleri için de ana omurga platformlardan biri olacağını gösteriyor.
Avustralya için geliştirilen “Geliştirilmiş Mogami” konfigürasyonu, Japonya’daki orijinal tasarımdan önemli ölçüde farklılaşacak. RAN (Royal Australian Navy) varyantı, Amerikan ve Avrupa menşeli silah sistemleriyle donatılacak.
Bu kapsamda gemilerde:
- ESSM Blok 2 orta menzilli hava savunma füzesi
- Mk 54 hafif torpido
- NSM gemisavar füzesi
entegrasyonu planlanıyor.
Bu yaklaşım, mevcut sistemlerin entegrasyonu sayesinde maliyet ve zaman tasarrufu sağlamayı hedeflese de, Avustralya’nın başlangıçta dile getirdiği “minimum değişiklik” (zero modification) hedefiyle kısmen çelişiyor.
Toplam 11 fırkateynlik programın başarısı, Batı Avustralya’daki Henderson Savunma Bölgesi’nde yürütülecek üretim sürecine bağlı olacak. Program kapsamında sekiz geminin yerel olarak inşa edilmesi planlanıyor.
Bu noktada öne çıkan şirketlerden biri Austal. Ulusal gemi üreticisi olarak konumlandırılan şirket, aynı zamanda yeni amfibi çıkarma gemileri için iki ayrı üretim programı yürütüyor. Bu durum, önümüzdeki on yıl boyunca Avustralya’nın gemi inşa kapasitesi üzerinde ciddi bir yük oluşacağını gösteriyor.
