İsrail Hava Kuvvetleri, İran’ın Nisan ayı başlarında yürürlüğe giren ateşkesin ardından ilk kez İsrail’e füze saldırısı düzenlemesinin üzerinden birkaç saat geçmeden, İran’ın batı ve orta kesimlerindeki askeri hedefleri vurduğunu açıkladı. Karşılıklı saldırılar, ABD’nin arabuluculuğuyla sürdürülen barış müzakerelerini tehdit altına alırken bölgede yeniden tırmanma endişelerini de beraberinde getirdi.
Pazar günü yerel saatle 22.00 civarında İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), İran’dan gelen füzeleri tespit ettiğini duyurdu. Ülke genelinde hava saldırısı sirenleri çaldı; IDF, İran’dan fırlatılan tüm füzelerin önlendiğini açıkladı.
İran İslam Devrim Muhafızları, Ramat David Hava Üssü’nü hedef aldığını bildirdi. Yarı resmi Tasnim Haber Ajansı’nın aktardığı açıklamada üs, İsrail’in Lübnan’ın güneyine ve Beyrut’un güney banliyölerine yönelik operasyonlarının “kaynağı” olarak tanımlandı.
Saldırı, İsrail’in aynı gün Beyrut’un güneyinde Hizbullah’a ait olduğu öne sürülen mevzilere hava harekâtı düzenlemesinin ardından geldi.
IDF: “Ateşe göz yummayacağız”
IDF sözcüsü Tuğgeneral Effie Defrin, medyaya yaptığı açıklamada, “İran terör rejimi bir kez daha terörü seçerek ciddi bir hata yaptı” dedi. Defrin, “IDF Lübnan’ın her yerinde operasyonlarını sürdürecek; İsrail’e yönelik ateş açılmasına izin vermeyeceğiz” diye ekledi.
Kimliğini açıklamamak koşuluyla The Washington Post’a konuşan bir İsrailli yetkili de “İsrail sert bir şekilde karşılık verecek” dedi.
Trump: “Masaya dönün, anlaşma yapın”
ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın misilleme saldırısının barış müzakerelerine “kesinlikle yardımcı olmayacağını” söyledi. Fox News’e verdiği demeçte İsrail’in Beyrut banliyölerini vurmasından “memnun olmadığını” da belirtti.
Trump, İran’a doğrudan seslenerek “Füzelerinizi ateşlediniz, bu yeter; masaya geri dönün ve bir anlaşma yapın” dedi. ABD başkanının Pazar günü erken saatlerde İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’yu arayarak misillemeden vazgeçmesini istemeyi planladığı da bildirildi.
Müzakereler kritik eşikte
ABD’li ve İranlı yetkililer son haftalarda bir anlaşmaya “yaklaştıklarını” belirtmişti. Müzakere gündeminin merkezinde İran’ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumdan vazgeçmesi, 12 milyar dolarlık dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması ve İran limanlarına uygulanan ABD deniz ablukasının kaldırılması yer alıyor.
Trump, NBC’ye verdiği röportajda İran’ın bu koşulları kabul etmekte neden dirençli olduğunu soranlara “Çünkü onlar güçlü, gururlular” yanıtını verdi. Bir anlaşmaya varılamaması halinde ABD’nin askeri seçeneği devreye sokacağını da ima etti.
İran: “Bu bir uyarıydı”
İslam Devrim Muhafızları, gece gerçekleştirilen operasyonun “bir uyarı niteliği taşıdığını” ve saldırıların yinelenmesi durumunda yanıtların kapsamının genişleyeceğini, Orta Doğu’daki tüm ABD-İsrail hedeflerini kapsayacağını açıkladı.
İran’ın baş müzakerecisi Muhammed Bakır Kalibaf ise sosyal medya paylaşımında, ABD’nin deniz ablukası ve İsrail’in Hizbullah’a yönelik operasyonlarına “ABD’nin bugün verdiği yeşil ışık” gerekçesiyle bölgedeki ABD ve İsrail varlıklarını “meşru hedef” olarak nitelendirdi.
Yaşanan karşılıklı saldırılar, 28 Şubat’ta başlayan İsrail-İran savaşının 8 Nisan’da ABD arabuluculuğuyla sona erdirilmesinin ardından ateşkesi fiilen askıya alan ilk büyük tırmanma olarak kayıtlara geçti. Yaklaşık 40 gün süren çatışmalar sırasında İran Dini Lideri Ali Hamaney ve diğer üst düzey İranlı yetkililer hayatını kaybetmiş, insan hakları kuruluşları yaklaşık 1.443 İranlı sivilin öldürüldüğünü tahmin etmişti.
Lübnan Sağlık Bakanlığı, Pazar günü İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarında 2 kişinin öldüğünü, 20 kişinin yaralandığını açıkladı. İsrail ordusu ülke genelinde okulları tatil ederek toplantı kısıtlamaları getirdi.
