Polonya, uzun yıllardır beklenen “Orka” programı kapsamında İsveçli savunma şirketi Saab’dan üç adet A26 Blekinge tipi denizaltı satın almak üzere bugün Gdynia’da sözleşme imzaladı. İlk denizaltının 2031’de teslim alınması, son teslimatların ise 2038’de tamamlanması planlanıyor.
İmza töreni, Gdynia limanında demirli ORP “Gen. T. Kościuszko” fırkateyninin güvertesinde, iki ülkenin başbakanları, savunma bakanları, denizciler ile Polonya ve İsveç savunma sanayisi temsilcilerinin katılımıyla gerçekleştirildi.
Anlaşma, Polonya Donanması tarihinin en uzun tedarik süreçlerinden birinin sonunu getirdi. Yaklaşık otuz yıla yayılan duyuru, ön görüşme ve müzakerelerin ardından denizaltıları Saab Kockums inşa edecek. İlk gemide beyaz-kırmızı bayrağın 2031’de dalgalanması bekleniyor.
Saab’ın açıklamasına göre sözleşme, denizaltıların üretim ve teslimatının yanı sıra bir silah paketi ile eğitim ve destek paketini de kapsıyor. Şirket, siparişin değerini yaklaşık 47 milyar İsveç kronu (yaklaşık 4,24 milyar euro) olarak bildirdi. Törende konuşan İsveç Başbakanı Ulf Kristersson ise Polonya’nın üç gemi için 50 milyar kron, yani yaklaşık 4,5 milyar euro ödeyeceğini hatırlattı.
Polonya, sözleşmenin tamamlanmasını beklerken oluşan boşluğu “gap filler” olarak adlandırılan kiralık bir denizaltıyla dolduracak. İsveç’ten temin edilecek A17 tipi HMS Södermanland sayesinde Gdynia’daki mürettebat eğitim alıp becerilerini koruyabilecek. Geçici çözüm niteliğindeki denizaltının gelecek yıl Polonya’ya gelmesi planlanıyor.
Başbakan Donald Tusk, bölgenin ve Baltık Denizi’nin bir barış ve güvenlik alanı olması için çalıştıklarını vurguladı. Tusk, İsveç’in NATO’nun savunma ve silah sanayisi açısından en dinamik ülkelerinden biri olduğunu belirterek, “Baltık Denizi’ndeki iş birliğimiz güvenlik durumunu niteliksel olarak değiştirdi” dedi.
Kristersson, projenin Polonya donanmasını önemli ölçüde güçlendireceğini kaydetti. “Bu, yatırımın kendisiyle Polonya’da yeni istihdam yaratacak devasa bir girişim; zira şirketleriniz bu projede yer alacak” dedi. Polonyalı firmalar Saab’ın endüstriyel ortakları ve alt tedarikçileri olacak; anlaşma ayrıca gemilerin bakımının Polonya’da yapılmasına imkân tanıyacak teknoloji transferini öngörüyor.
Polonya Savunma Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Władysław Kosiniak-Kamysz, A26’ların beşinci nesil gemiler olduğunu belirterek bunları F-35 savaş uçaklarıyla kıyasladı. Kosiniak-Kamysz, gemilerin hem donanma hem de özel kuvvetler görevlerini yerine getirebildiğini, güverteden yönetilen drone sürülerini idare edebildiğini ve Baltık’taki kritik altyapı ile güvenlik mimarisinin korunmasını destekleyebildiğini söyledi.
Saab, A26’nın Baltık Denizi’nin zorlu görev koşulları için tasarlandığını, sessiz çalışarak fark edilmeden kalacak biçimde geliştirildiğini açıkladı. Şirket, kamuflaj, keşif ve gözetleme yetenekleriyle geminin çok alanlı deniz operasyonlarına katkı sağladığını belirtti. Saab ayrıca Polonya sanayisiyle iş birliği içinde ülkede bakım, onarım ve revizyon (MRO) kapasitesi kuracağını, böylece Polonya’nın stratejik özerkliğini destekleyeceğini taahhüt etti.
İsveç Savunma Bakanı Pål Jonson, “Müşteri aramıyoruz, ortak arıyoruz” ifadesini kullandı. Jonson, “Baltık Denizi’nde çok sayıda denizaltımız olacak. Bu, Polonya ve İsveç için, aynı zamanda tüm NATO ve Atlantik bölgesindeki barış ve istikrar için iyi olacak” dedi.
“Orka”, iki ülke arasında genişleyen savunma iş birliğinin bir parçası. İsveç, programa katılımını düzenleyen anlaşmayla Polonya’dan, PGZ Askeri Tersanesi’nde inşa edilen gemiye benzer bir “Ratownik” tipi kurtarma gemisi almayı taahhüt etti. A26’nın bazı bileşenlerinin de Baltık’ın Polonya tarafında üretilmesi planlanıyor.
Tören öncesinde başbakanlar, yakındaki Deniz Harp Akademisi’nde 2024 sonbaharında imzalanan stratejik ortaklık anlaşması kapsamında hükümetler arası istişarelere katıldı. Aynı gün savunma sanayisi şirketleri de bir dizi anlaşmaya imza attı; Saab ile WB Grubu, havada ve suda faaliyet gösteren insansız saldırı sistemleri alanında iş birliğini genişletme mutabakatı imzaladı. Ortak çalışmaların, iki ordu arasındaki karşılıklı çalışabilirliği derinleştirmesi bekleniyor.
A26 Blekinge’nin Öne Çıkan Özellikleri
Saab Kockums tarafından geliştirilen A26 Blekinge sınıfı, Stirling hava bağımsız tahrik (AIP) sistemi ile donatılmış modern bir dizel-elektrikli denizaltı sınıfıdır.
Platformun yetenekleri arasında şunlar öne çıkıyor:
- Özel kuvvet operasyonları için çok amaçlı görev portalları
- İnsansız sualtı araçlarının (UUV) konuşlandırılması
- Gelişmiş torpido ve deniz tabanı savaş sistemleri
- Operatör isteğine bağlı olarak kara saldırı ve çok alanlı saldırı kabiliyeti sağlayabilen modüler yük bölümü
- Gerektiğinde dikey fırlatma sistemi (VLS) entegrasyonu
Ancak mevcut açıklamalarda füze entegrasyon seçeneklerine dair detay paylaşılmadı.
