İran petrol tankerleri, İran’ın iki ABD Donanması savaş gemisine füze fırlatmasının ardından ABD ordusu tarafından hedef alındı. ABD, Cumartesi günü Kharg Adası açıklarında, Jask açıklarında ve Umman Körfezi’nde bulunan üç tankeri vurduğunu açıkladı.
Bölgedeki operasyonları yürüten ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), açıklamasında saldırıların Kharg Adası ve Jask açıklarındaki iki tankeri hizmet dışı bıraktığını, Umman Körfezi’ndeki üçüncü tankeri ise imha ettiğini belirtti.
CENTCOM Komutanı Amiral Brad Cooper, İran İslam Devrim Muhafızları’na (IRGC) seslenerek net bir uyarıda bulundu. “IRGC’ye mesajımız açık olsun: Gemilerimizden ikisine ateş açarsanız, sizinkilerden üçünü imha ederek size daha yüksek bir ekonomik bedel ödeteceğiz” dedi.
Cooper, “Amerikan kuvvetlerini savunmaktan çekinmeyeceğiz ve gerekirse İran’ın sınırlı ve savunmasız petrol filosunu imha edeceğiz” ifadelerini kullandı.
CENTCOM ayrıca, 3 gemide şiddetli patlamaları gösterdiğini belirttiği saldırı görüntülerini sosyal medya hesabından yayınladı.
İran medyası, Kharg açıklarındaki saldırıda can kaybı yaşanmadığını ve geminin mürettebatının tahliye edildiğini bildirdi.
İran Silahlı Kuvvetleri ise saldırıların sürmesi halinde misilleme yapacağı tehdidinde bulundu. Açıklamada, güvenliği sarsan düşmanca eylemlerin ve deniz ablukasının devam etmesi durumunda İran’ın bölgedeki ABD savaş gemilerine yönelik saldırılarının “öncekinden daha şiddetli olacağı ve kapsamının genişleyebileceği” belirtildi.
İran anakarasından yaklaşık 15 mil açıkta, Basra Körfezi’nde yer alan Kharg Adası, ülke petrol ihracatının yaklaşık yüzde 90’ının geçtiği stratejik terminaldir.
Saldırılar, ABD ile İsrail’in 6 ay önce İran’a yönelik ilk hava harekâtını başlatmasından bu yana tırmanan çatışmanın son halkası oldu. Haziran ayındaki ateşkesin çökmesinin ardından ABD, İran limanlarına giren ve çıkan tüm gemilere yönelik ablukayı yeniden uygulamaya koydu. İran ise Kuveyt ve Ürdün dahil ABD askerlerinin konuşlu olduğu ülkelere ve Tahran’ın izni olmadan boğazdan geçmeye çalışan gemilere saldırılarını artırdı.
Savaş öncesinde dünya petrol ve doğal gazının yaklaşık beşte biri Hürmüz Boğazı’ndan geçiyordu. Trafiğin durma noktasına gelmesi, petrol fiyatlarında yukarı yönlü baskı yarattı; ABD’de dizel fiyatları Cuma günü rekor seviyeye ulaştı. Artan enerji maliyetleri, Kasım ayındaki ara seçimlerde Başkan Donald Trump’ın Cumhuriyetçi müttefikleri için olumsuz bir tabloya işaret ediyor.
Trump Cuma günü çatışmayı “önemsiz bir mesele” olarak nitelendirdi ve “çok yakında Pickaxe’e saldırabiliriz” dedi. Trump, 2025’teki 12 günlük İran-İsrail savaşında ABD’nin vurduğu, Natanz nükleer zenginleştirme tesisi yakınlarındaki tahkimatlı yeraltı tesisi “Pickaxe Dağı’na” atıfta bulundu. Başkan Yardımcısı JD Vance de Perşembe günü “buna savaş demeyeceğim” ifadesini kullandı.
Savunma Bakanı Pete Hegseth’e göre savaşın tahmini maliyeti en az 37,5 milyar dolar. Çatışmalarda 18 ABD askeri hayatını kaybetti, 750’den fazla asker yaralandı. İranlı yetkililer ve insani yardım görevlileri ise 3.400’den fazla İranlının öldüğünü bildirdi.
