İtalya, İran destekli Yemenli Husilerin Orta Doğu’daki saldırılarının tırmanması karşısında bölgedeki askeri varlığını genişletiyor. Savunma Bakanı Guido Crosetto, ülkenin ticaret gemilerini korumak amacıyla Kızıldeniz’e donanma unsurları göndermeye hazırlandığını açıklarken, Suudi Arabistan’daki bir hava üssünde konuşlu İtalyan savaş uçaklarından biri Husi füze saldırısında vuruldu.
Crosetto, La Spezia’da düzenlenen “Risorsa Mare” Forumu’nda yaptığı konuşmada, İtalyan gemilerinin Bab el-Mandeb Boğazı’ndan güvenli geçişini sağlamak için Savunma Genelkurmay Başkanı General Luciano Portolano ile birlikte Donanmayı harekete geçirme kararı aldıklarını söyledi.
‘Daha fazla gemiye ihtiyaç var’
Başbakan Giorgia Meloni’nin yakın müttefiklerinden Crosetto, Reuters’a yaptığı açıklamada “Söylediklerimin ardından Aspides kapsamında bazı gelişmeler oldu, ancak daha fazla gemiye ihtiyacımız var” dedi. Bakan, güvenliği sağlamak için kaç gemi gerektiğine ilişkin tahminde bulunmaktan kaçındı.
“Güvenlik çabalarını gerçekten destekleyen tek ülkeler İtalya ve Yunanistan” diyen Crosetto, tepkinin “Avrupa bürokrasisi” tarafından engellenmesini istemediğini, gecikmelerin durumu daha da kötüleştirebileceğini belirtti.
Ta’if üssünde vurulan jet
Bölgedeki gerginliğin İtalyan kuvvetlerine yönelik doğrudan riski ise Ta’if hava üssünde görüldü. Crosetto, üsse düzenlenen gece füze saldırısında yerde bulunan bir İtalyan Eurofighter Typhoon (F-2000) av uçağının vurulduğunu duyurdu.
Bakan, saldırıda İtalyan personelin yaralanmadığını ve birliğe ait altyapıda başka hasar oluşmadığını bildirdi. Yerel yetkililer, sivil binalara düşen enkaz nedeniyle bir kişinin öldüğünü, 2 kişinin yaralandığını açıkladı.
Ta’if’teki İtalyan askeri personeli, aylardır ABD liderliğindeki uluslararası koalisyonun yürüttüğü “Inherent Resolve” operasyonu kapsamında görev yapıyor. Başlangıçta Irak ve Suriye’de İslam Devleti örgütüne karşı kurulan operasyon, halihazırda İran kaynaklı saldırılara karşı hava savunma şemsiyesi olarak kullanılıyor.
Crosetto, “Bu gece Suudi Arabistan’daki, özellikle çeşitli saldırılara maruz kalan ve Inherent Resolve operasyonunda görevli İtalyan personelin bulunduğu Ta’if hava üssündeki durumun gelişimini General Portolano ile temas halinde azami dikkatle takip ettim” dedi.
Avrupa’nın Aspides misyonu
Husi güçleri son haftalarda Kızıldeniz kıyısı boyunca hızlı ilerlemeler kaydetti. Bu durum, ABD-İran savaşı nedeniyle trafiğin zaten azaldığı Hürmüz Boğazı’nı da içeren bölgedeki deniz ulaşım rotalarını daha da karmaşık hale getirdi.
İtalya, Husi saldırılarına karşı deniz taşımacılığını korumak için 2024’te başlatılan Avrupa Birliği’nin Aspides misyonuna katılıyor. Ancak Crosetto, AB’nin yeni krize yanıt vermesini bekleyemeyeceklerini belirterek ulusal bir deniz misyonu hazırladıklarını açıkladı.
Şubat 2024’te başlayan ve Kızıldeniz ile Aden Körfezi’nde ticari deniz trafiğini koruyan Aspides, Yunanistan’ın Larissa kentindeki karargahtan, Tümamiral Vasileios Gryparis komutasında yönetiliyor. Misyona İtalya, Fransa ve Yunanistan fırkateyn ve muhripleriyle katkı sağlarken; Almanya, Belçika ve Hollanda 2024’te birer gemi görevlendirdikten sonra bölgeden ayrıldı.
Herhangi bir anda 2 ya da 3 savaş gemisiyle sürdürülen misyon, ilk yılında 640’tan fazla ticaret gemisine destek verdi; bunların 370’inden fazlasına yakın koruma sağladı ve Aspides unsurları 4 balistik füze ile 18 insansız hava aracını imha etti. AB Konseyi, görev süresini 28 Şubat 2027’ye kadar uzattı.
Bergamini seçeneği
Bilinen senaryo, İtalya’nın ilk aşamada Aspides kapsamında görev yapan Bergamini fırkateyninden yararlanmasını, ardından bölgedeki varlığını ek gemilerle genişletmesini öngörüyor. Crosetto mevcut kapasitenin yeterli olmadığını belirtti; ancak gönderilecek ilave gemilerin sayısı ve niteliği açıklanmadı.
Aspides’in angajman kurallarına göre İtalyan Donanması, belirlenen sınırlar içinde güç kullanarak kendini savunma hakkına sahip. Crosetto, kararın Hükümet ve Parlamento ile birlikte değerlendirileceğini vurguladı. Roma, hangi önlemleri aldığını veya bölgeye hangi kuvvetleri göndereceğini ayrıntılandırmadı.
Bab el-Mandeb’in önemi
En dar noktasında 18 mil (29 kilometre) genişliğindeki Bab el-Mandeb Boğazı, Süveyş Kanalı üzerinden Asya ile Avrupa arasındaki mal ve emtia taşımacılığının en önemli deniz yollarından biri. Emtia veri şirketi Kpler’e göre haziranda boğazdan geçen petrol hacmi, küresel petrol üretiminin yaklaşık yüzde 7’sini oluşturdu.
İtalyan gemi sahiplerini temsil eden Assarmatori, ülkenin dünyayla ticaretinin yaklaşık yüzde 40’ının Süveyş Kanalı’ndan geçtiğini belirtti. Derneğin Başkanı Stefano Messina, Crosetto’nun adımını memnuniyetle karşılayarak, “Bu alanda büyük uzmanlık ve hazırlık gösteren İtalyan Donanması, Aspides misyonuna ilişkin kararlar beklenirken operasyonlarını sürdürebilir” dedi.
