Suudi Arabistan destekli ve uluslararası alanda tanınan Yemen hükümeti, İran destekli Husilerin kontrolündeki tüm bölgeleri geri almak için Pazar günü geniş çaplı bir askeri harekât başlattığını duyurdu. Husiler aynı saatlerde Riyad ve Hureys’teki Suudi Aramco tesislerine balistik füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırısı düzenlediklerini açıkladı.
Yemen Cumhurbaşkanlığı Liderlik Konseyi Başkanı Reşad el-Alimi, televizyon konuşmasında silahlı kuvvetlerin taarruzu “ülke terörist milislerin elinden kurtarılana kadar” sürdüreceğini söyledi. Bir askeri sözcü daha sonra Husileri silah bırakmaya çağırdı.
Alimi, karşı taarruz kararının gerilimi düşürmeye yönelik tüm olanaklar tükendikten sonra alındığını belirtti. Suudi Arabistan’a desteği için teşekkür eden Alimi, bölgesel müttefikleri ve uluslararası ortakları konseye bağlı güçleri desteklemeye çağırdı.
Husiler Aramco’yu hedef aldı
Husilerin askeri sözcüsü Yahya Seri, X platformunda yayımlanan görüntülü açıklamasında grubun Aramco’ya yönelik iki ayrı operasyon düzenlediğini bildirdi. Seri, operasyonların “hedeflerine başarıyla ulaştığını” ve isabetlerin büyük yangınlara yol açtığını öne sürdü.
Suudi yetkililer ve Aramco iddiayı henüz doğrulamadı.
Seri, saldırıların Suudi Arabistan’ın son 12 saatte Sana ile El-Cevf, Taiz, Amran, Hacce ve Saada illerine düzenlediği 50 hava ve füze saldırısına yanıt olduğunu söyledi. Sözcü, gerilimin tırmanmasından bu yana Suudi saldırılarının toplam sayısının bin 460’a ulaştığını ileri sürdü; bu sayımın başlangıç tarihini açıklamadı.
Seri, saldırılar durana ve Yemen üzerindeki “abluka” kalkana kadar Suudi hedeflerine ve petrol tesislerine yönelik operasyonların süreceğini belirtti.
Mekke Paktı Riyad’da toplanıyor
Türkiye Dışişleri Bakanlığı, Pakistan, Türkiye ve Suudi Arabistan arasındaki Mekke Savunma Paktı’na bağlı stratejik siyasi ve savunma komitesinin 5 Ekim Pazartesi günü Riyad’da toplanacağını duyurdu.
Bakanlık açıklamasında, “Toplantıda bölgedeki son gelişmeler ve ittifakın kurumsallaştırma çabalarında ulaşılan aşama ele alınacak” denildi. Toplantıya Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Millî Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu katılacak.
Üç ülke, kolektif güvenlik ve savunma iş birliğini öngören anlaşmayı 7 Ağustos’ta imzaladı. Anlaşma, taraflardan birine yönelik silahlı saldırının üçüne de yapılmış sayılmasını öngörüyor.
Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar, 2 Ekim’de krallığın 17 ile 18 saldırıyla karşılaştığını belirterek pakt kapsamında acil toplantı yapılacağını açıklamıştı. Dar, “Suudi Arabistan’ı savunmakla yükümlüyüz” dedi ve BM Şartı’nın bu tür ittifakların devreye girmesine izin verdiğini kaydetti.
Pakistan Savunma Bakanı Havace Asıf da geçen hafta, “Pakistan, her türlü tehdide karşı Suudi Arabistan’ın yanında olacaktır. Suudi Arabistan’ın düşmanı, Pakistan’ın da düşmanıdır” ifadesini kullandı.
Harekâtın iş bölümü
Bölgesel ve Batılı yetkililer bu hafta başında Reuters’a, hava harekâtını Suudi Arabistan’ın yöneteceğini, kara muharebesini ise Yemen güçlerinin yürüteceğini söylemişti.
Suudi hazırlıklarına ilişkin bilgi sahibi 6 kişi Reuters’a, ABD’nin Riyad’ın Yemen’deki operasyonlarına istihbarat desteği verdiğini aktardı. Aynı kaynaklara göre bazı bölge ve Avrupa ülkeleri krallığa ağırlıklı olarak savunma amaçlı askeri yardım sağlıyor.
Sahada inisiyatif Husilerde
Husiler geçen ay başlattıkları ani taarruzla birkaç hafta içinde Babülmendep Boğazı’nı ve Kızıldeniz kıyısında yaklaşık 150 kilometrelik bir şeridi ele geçirdi. Hükümet güçlerinin çöküşüne yol açan bu ilerleme, gruba uluslararası deniz ticaret rotası üzerinde yeni bir koz sağladı.
Askeri kaynaklara göre Husi güçleri son 48 saatte Taiz yakınlarındaki stratejik tepelerde ilerledi ve kenti Aden’e bağlayan son yola yaklaştı. Yolun Husilerin eline geçmesi, yüz binlerce sivilin ve binlerce hükümet askerinin bulunduğu, ülkenin üçüncü büyük kenti Taiz’in fiilen kuşatılması anlamına geliyor. Alimi de bu bölgeden geliyor.
Husiler, temmuzda Suudi Arabistan’a deniz ablukası ilan etmelerinden bu yana krallığın havalimanlarını, enerji tesislerini ve Kızıldeniz’deki Suudi bağlantılı gemileri hedef alıyor. Suudi hava savunma sistemleri atılan füzelerin çoğunu önledi.
Bölgesel savaşın yeni cephesi
Husilerin ilerleyişi, şubatta başlayan ABD-İsrail’in İran’a yönelik savaşında yeni bir cephe açtı. Tahran’ın Hürmüz Boğazı üzerinden petrol sevkiyatını kesmesi, Babülmendep’in alternatif güzergâh olarak önemini artırdı.
Resmî adı Ensarullah olan Husiler, 2014’ten beri başkent Sana’yı ve nüfusun çoğunluğunun yaşadığı kuzeybatıyı denetliyor. Suudi Arabistan 2015’te bir Arap koalisyonunun başında savaşa girdi ancak grubu yenilgiye uğratamadı; 2022’de varılan ateşkes bu yıla kadar büyük ölçüde korundu.
Dünya Gıda Programı geçen hafta, çatışmaların on binlerce kişiyi yerinden ettiğini ve milyonlarca kişiye ulaşan yardımı kesintiye uğrattığını açıkladı. Kuruluşa göre Yemen’in bazı bölgelerinde her 4 aileden 3’ü açlık çekiyor.
