SİPER Ürün-2, Sinop’ta yapılan atış testinde fırlatıldıktan sonra havada güncellenen ikinci hedefi imha etti. ROKETSAN, ASELSAN ve Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) pazar günü yaptıkları açıklamalarda, Türkiye’nin uzun menzilli bölge hava ve füze savunma sisteminin uçuş sırasında hedef değiştirme kabiliyetini ilk kez sahada gösterdiğini duyurdu.
ASELSAN’ın açıklamasına göre test, denize yakın seyreden hedeflere karşı yapıldı. Atışta ilk hedefe angajman, ateşleme sonrası füzenin ikinci hedefe yönlendirilmesi, ara safha güdüm ve terminal güdüm yetenekleri sınandı.
SSB Başkanı Haluk Görgün, “Millî hava ve füze savunmamızın etkinliğini artıracak kritik yetkinlikleri kazanmaya devam ediyoruz” dedi. Görgün, sistemin Çelik Kubbe’nin uzun menzilli katmanını güçlendirdiğini ve değişken tehditlere karşı reaksiyon kapasitesini artırdığını vurguladı.
ROKETSAN ise açıklamasında, “Değişen tehdit senaryolarına karşı geliştirdiğimiz ileri kabiliyetlerle Çelik Kubbe’mizin etkinliğini güçlendiriyor, hava savunmamızda operasyonel esnekliği artırıyoruz” ifadesini kullandı.
Veri bağıyla hedef güncelleme
Hedef değiştirme kabiliyeti, füzenin atış kontrol radarıyla kurduğu çift yönlü RF veri bağına dayanıyor. Füze ara safhada bu bağ üzerinden güncel komut alıyor. Terminal safhada ise aktif RF arayıcı başlığıyla hedefe kilitleniyor.
Bu yetenek, bataryaya ikinci bir füze ateşlemeden daha öncelikli tehdide yönelme imkânı veriyor. Füze stoğunun verimli kullanılması ve angajman süresinin kısalması açısından kritik önem taşıyor. Denize yakın seyreden hedefler ise radar ufku nedeniyle geç tespit edilen alçak irtifa tehdit profiline karşılık geliyor.
Test süreci
SİPER Projesi, SSB ile ASELSAN-ROKETSAN-TÜBİTAK SAGE ortaklığı arasında 15 Ocak 2018’de imzalanan sözleşmeyle başladı. Füze geliştirmeyi ROKETSAN ve TÜBİTAK SAGE, radar, komuta kontrol ve elektronik sistemleri ASELSAN yürütüyor.
Ürün-2’nin ilk atışı Ağustos 2023’te Sinop Test Merkezi’nde yapıldı ve uçuş koşullarında telemetri verisi toplandı. 12 Eylül 2024’teki testte Atış Kontrol Merkezi, veri bağı ve Füze Fırlatma Sistemi füzeyle birlikte denendi. 12 Haziran’daki atışta ise füze manevra yapan bir hava hedefini imha etti.
Sistemin ilk üyesi Ürün-1, 2024’te Hava Kuvvetleri Komutanlığı envanterine girdi.
Teknik özellikler
Ürün-2, radar, komuta kontrol, fırlatma ve haberleşme unsurlarını Ürün-1 ile ortak kullanıyor. Ürün-1, HİSAR-O RF altyapısına fırlatma motoru (booster) eklenerek iki kademeli geliştirildi. Ürün-2 ise 420 milimetre çaplı, tek kademeli (monoblok) roket motoruyla tasarlandı. Ayrılan booster bulunmadığından fırlatma sonrası düşen parça riski ortadan kalkıyor.
Bir SİPER bataryası aynı anda 10 hedefe angajman yapabiliyor ve 20 füzeyi güdebiliyor. ASELSAN verilerine göre AESA mimarili ALP 310-G arama radarı, sayısal hüzme oluşturma teknolojisiyle 360 derece kapsama sağlıyor. 6×6 taktik araç üzerindeki PUSAT 1000-G atış kontrol radarı, çoklu hedef takibi yaparken füzelerle veri bağını sürdürüyor.
Filo Kontrol Merkezi 8 bataryaya, Atış Kontrol Merkezi ise 8 füze fırlatma sistemine kadar yönetebiliyor. Her fırlatma aracı 6 füze taşıyor. Sistem, RADNET, Link-16 ve JREAP-C üzerinden üst komuta ağlarına bağlanıyor. Görgün’e göre projede yaklaşık bin alt yüklenici görev alıyor.
*Kaynaklar arasında farklılık bulunan veya bağımsız teyit edilemeyen değerler.
Ürün-2, menzil ve hedef seti bakımından PAC-2 GEM-T, Aster 30 ve Barak ER ile aynı sınıfta yer alıyor. Mimari olarak aktif RF güdümlü, dikey atışlı Aster 30 ve Barak ER’e daha yakın duruyor. Bu iki sistem ise Ürün-2’den farklı olarak taktik balistik füze önleme kabiliyetine de sahip.
Anti-balistik katman
Türkiye, balistik füze önleme görevini SİPER ailesinin yeni üyelerine veriyor. 180 kilometrenin üzerinde menzil hedefleyen Blok-3 geliştiriliyor. Görgün, Mayıs ayında terminal safhada çarparak imha (hit-to-kill) prensibiyle çalışacak SİPER-A önleyicisini duyurdu.
Planlanan Blok-4 ise kızılötesi arayıcı başlık, çok kademeli itki ve atmosfer dışı önleme profiliyle THAAD ve SM-3 sınıfında konumlandırılıyor. Bu varyantın ALP 500-G ve ALP 600-G erken ihbar radarlarıyla entegre çalışması öngörülüyor.
Uçuşta hedef değiştirme, SİPER’i sabit angajman planından ağ merkezli, dinamik bir önleme yapısına taşıyor. Kabiliyet, doyurma saldırıları ve alçak irtifa tehditleri karşısında batarya başına etkinliği artırıyor. Ürün-2’nin envantere girmesiyle Çelik Kubbe’nin uzun menzilli katmanı, dışa bağımlı sistemlere alternatif oluşturacak bir yetenek düzeyine ulaşmış olacak.
