ABD ile Danimarka arasında Grönland’ın geleceğine ilişkin tansiyon yükselirken, NATO müttefikleri Kuzey Kutbu’ndaki askeri varlığını hızla güçlendiriyor. Washington, adanın ABD’nin ulusal güvenliği açısından “vazgeçilmez” olduğunu savunurken, Kopenhag ve Avrupa ülkeleri Grönland’ın statüsünün tartışma konusu yapılamayacağını vurguluyor.
Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen, Washington’da Başkan Yardımcısı JD Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile yaptığı kapalı toplantı sonrası, taraflar arasında “temel görüş ayrılıklarının sürdüğünü” söyledi. Rasmussen, görüşmelerin açık sözlü ancak yapıcı geçtiğini belirterek, Danimarka’nın Grönland üzerindeki egemenlik haklarından geri adım atmayacağını net şekilde ifade etti.
Buna rağmen taraflar, ABD’nin Kuzey Kutbu’ndaki güvenlik endişelerini ele almak üzere Danimarka Krallığı’nın kırmızı çizgilerine saygı temelinde ortak bir üst düzey çalışma grubu kurma konusunda anlaştı.
Grönland Dışişleri Bakanı Vivian Motzfeldt ise Washington’daki temaslar sonrası yaptığı açıklamada, “ABD ile iş birliği, Grönland’ın Amerikan mülkü olması anlamına gelmez” dedi.
Trump: “Grönland Amerikan Kontrolünde Olmalı”
ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social’da yaptığı paylaşımlarda Grönland’ın Amerikan kontrolü altında olmamasının “kabul edilemez” olduğunu savundu. Trump, Çin ve Rusya’nın Kuzey Kutbu’nda stratejik üstünlük kurabileceğini ileri sürerek, NATO’yu Danimarka’ya baskı yapmaya çağırdı.
“NATO, Danimarka’ya onları buradan çıkarmasını söyleyin – hemen!” ifadelerini kullanan Trump, adanın mevcut askeri savunmasını da yetersiz bulduğunu belirtti.
Avrupalı yetkililer ise Çin ve Rusya tehdidinin Trump tarafından abartıldığını ve bu gerekçenin Grönland’ın statüsünü değiştirmek için kullanılamayacağını vurguladı.
Danimarka ve NATO’dan Karşı Hamle
Danimarka hükümeti, artan gerilim üzerine Grönland ve çevresindeki askeri varlığını uçaklar, gemiler ve askerlerle güçlendirme kararı aldı.
Savunma analisti Peter Viggo Jakobsen, bu adımın iki mesaj taşıdığını belirtiyor:
- ABD’ye, güvenlik endişelerinin ciddiye alındığı gösteriliyor.
- Grönland’ın Danimarka ve NATO’nun koruması altında olduğu net biçimde ilan ediliyor.
Jakobsen, “ABD’nin askeri bir hamleyi düşünmesi halinde sadece Danimarka’yı değil, NATO’yu da karşısında bulur” değerlendirmesinde bulundu.
NATO’dan Grönland’a Çok Uluslu Askeri Yığınak
Bu hafta NATO müttefikleri, “Arctic Endurance (Arktik Dayanıklılık) Operasyonu” kapsamında Grönland’a asker göndermeye başladı.
Katılan ülkeler: İsveç: Subay grubu, Almanya: Bundeswehr’den 13 kişilik keşif ekibi, Norveç: İki askeri subay, Fransa: Belirtilmeyen sayıda asker.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ilk Fransız birliklerinin yola çıktığını duyurdu ve Élysée Sarayı’nda Grönland ve İran gündemiyle acil savunma kabinesi topladı.
Danimarka: “Grönland’da Kalıcı NATO Varlığı Oluşturulacak”
Danimarka Savunma Bakanı Troels Lund Poulsen, operasyonun hedefinin Grönland’da kalıcı ve dönüşümlü NATO varlığı oluşturmak olduğunu açıkladı. Müttefik birlikler, adaya sırayla konuşlanarak ortak tatbikatlar yürütecek.
Polonya Başbakanı Donald Tusk, Polonya’nın Grönland’a asker göndermeyeceğini ancak Danimarka’yı siyasi olarak destekleyeceğini açıkladı.
Tusk, “Bir NATO ülkesinin başka bir NATO ülkesini işgal etmesi dünyanın sonu olur” diyerek ABD’nin olası müdahalesine karşı uyardı.
Rusya’dan Tepki: “Ciddi Endişe Duyuyoruz”
Rusya, NATO’nun Grönland’daki askeri yığınağını “tehlikeli bir tırmanma” olarak nitelendirdi. Moskova, NATO’nun Çin ve Rusya tehdidini gerekçe göstererek bölgeyi askerileştirdiğini savundu.
