Çekya Cumhurbaşkanı, Ukrayna’ya kısa süre içinde Çek yapımı L-159 ALCA hafif taarruz uçaklarının, insansız hava araçlarına karşı etkili olacak şekilde tedarik edilebileceğini açıkladı.
Çekya Cumhurbaşkanı Petr Pavel, Ukrayna’ya kısa süre içinde insansız hava araçlarına karşı etkili olduğu belirtilen orta sınıf savaş uçakları tedarik edilebileceğini açıkladı. Pavel, Kiev’de Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodymyr Zelenskyy ile düzenlenen ortak basın toplantısında, Çek yapımı L-159 hafif taarruz uçaklarının transferinin mümkün olduğunu belirterek, “Bu süreci hızlı ve başarılı şekilde sonuçlandırabileceğimize inanıyorum” dedi.
Pavel’in işaret ettiği platformun, ses altı hızda görev yapabilen L-159 ALCA olduğu değerlendiriliyor. Çek ordusu, kara kuvvetlerine yakın hava desteği ve eğitim görevlerinde kullanılan tek ve çift koltuklu toplam 24 adet L-159’a sahip.
Bu uçaklar, füze ve makineli tüfek podlarıyla donatılabiliyor. Daha önce Irak, IŞİD ile mücadele kapsamında L-159’ları operasyonel olarak kullanmıştı. Ayrıca bazı L-159 filoları, ABD ve Birleşik Krallık hava kuvvetlerine eğitim hizmeti sunan özel şirketlerin envanterinde bulunuyor.
Çek Hava Kuvvetleri’nin ana muharip uçağı ise İsveç yapımı Saab JAS-39 Gripen. Pavel, Prag yönetiminin Ukrayna’ya radar ve erken uyarı sistemleri gibi ilave savunma kabiliyetleri de sağlayabileceğini vurguladı.
Çekya merkezli Aero Vodochody tarafından geliştirilen L-159 ALCA, hafif taarruz ve ileri eğitim görevleri için tasarlanmış, tek motorlu ve ses altı bir savaş uçağı olarak öne çıkıyor.
NATO standartlarına uyumlu aviyonik altyapıya sahip olan L-159, modern sensörleri ve çok rollü yapısı sayesinde yakın hava desteği, keşif ve hava devriyesi gibi görevlerde kullanılabiliyor. Uçak, özellikle düşük yoğunluklu çatışma ortamlarında ve insansız hava araçlarına karşı maliyet-etkin bir çözüm olarak değerlendiriliyor.
L-159 ALCA; kısa menzilli hava-hava füzeleri, lazer güdümlü bombalar, roket podları ve makineli tüfek kapsülleriyle donatılabiliyor. Görece düşük işletme maliyeti ve basit lojistik gereksinimleri, platformu sınırlı savunma bütçelerine sahip ülkeler için cazip kılıyor. Daha önce Irak tarafından operasyonel olarak kullanılan uçak, aynı zamanda Batılı hava kuvvetlerine eğitim hizmeti veren özel şirketlerin filolarında da yer alarak esnek kullanım potansiyelini ortaya koydu.
L-159 ALCA, düşük ve orta irtifada, yavaş–orta hızda seyreden İHA’lara karşı özellikle nokta savunması ve devriye senaryolarında etkili kabul ediliyor. AESA gerektirmeyen radar ve elektro-optik/IR sensörlerle hedef tespiti yapabilmesi, görsel temasla angajmana girebilmesi ve kısa menzilli hava-hava füzeleri ile top/roket podlarını kullanabilmesi, onu seyir füzesi kadar hızlı olmayan İHA sürülerine karşı pratik kılıyor.
Maliyet/performans açısından bakıldığında, L-159’un saatlik uçuş ve bakım maliyetleri ağır savaş uçaklarına kıyasla belirgin biçimde daha düşük; bu da pahalı uzun menzilli SAM’leri tüketmeden, Patriot benzeri sistemleri yormadan, düşük değerli hedeflere karşı sürekli hava devriyesi yürütülmesini mümkün kılıyor. Bu nedenle L-159, entegre hava savunmasının “alt katmanında” İHA avcısı rolünde, radar-EW-SAM unsurlarını tamamlayan bir çözüm olarak öne çıkıyor.
