ABD Başkanı Donald Trump, Gazze’deki savaşın sona erdirilmesine yönelik olarak hazırlanan ve kamuoyunda tartışmalara yol açması beklenen “Barış Kurulu”nun üyelerini açıkladı. Kurulda, eski Birleşik Krallık Başbakanı Tony Blair ile Trump’ın damadı Jared Kushner da yer alıyor.
Beyaz Saray’ın Cuma günü yaptığı açıklamaya göre Blair, Kushner, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve ABD’nin Orta Doğu özel temsilcisi Steve Witkoff ile birlikte kurulun kurucu yürütme üyeleri arasında bulunacak. Kurulun, Trump yönetimi tarafından hazırlanan 20 maddelik Gazze planının uygulanmasını ve denetlenmesini üstlenmesi bekleniyor.
Kurulun diğer üyeleri arasında Apollo Global Management CEO’su Marc Rowan, Dünya Bankası Grubu Başkanı Ajay Banga ve ABD Ulusal Güvenlik Danışman Yardımcısı Robert Gabriel yer alıyor.
Beyaz Saray, kurul üyelerinin “Gazze’nin istikrarı ve uzun vadeli başarısı için kritik öneme sahip portföyleri” denetleyeceğini belirtti. Bu alanlar; yönetişim kapasitesinin geliştirilmesi, bölgesel ilişkiler, yeniden inşa, yatırım çekilmesi, büyük ölçekli finansman ve sermaye mobilizasyonu olarak sıralandı.
Açıklamaya göre Bulgar diplomat ve eski Birleşmiş Milletler üst düzey yetkilisi Nickolay Mladenov, Gazze Yüksek Temsilcisi olarak görev yapacak.
Gazze Yürütme Kurulu ve Uluslararası Güç
Beyaz Saray ayrıca, Gazze’de yönetişim ve kamu hizmetlerini desteklemek üzere oluşturulan Gazze Yürütme Kurulu’nun üyelerini de duyurdu. Yürütme Kurulu’nda Blair, Kushner ve Witkoff’un yanı sıra Hakan Fidan ile Katarlı diplomat Ali Al Thawadi de yer aldı.
Gazze Yürütme Kurulu’nun, Yüksek Temsilcilik Ofisi ile Gazze İdaresi Ulusal Komitesi’ni (NCAG) desteklemesi öngörülüyor. NCAG’nin, Hamas’ın yerine Gazze’de günlük yönetimi üstlenmesi planlanıyor. Komiteye, Filistin Yönetimi’nin eski Ulaştırma Bakan Yardımcısı Ali Shaath başkanlık edecek. Shaath’ın Gazze’nin Han Yunus kentinden olduğu ve hâlihazırda işgal altındaki Batı Şeria’da yaşadığı belirtildi.
Beyaz Saray ayrıca ABD’li Tümgeneral Jasper Jeffers’ın Gazze Uluslararası İstikrar Gücü Komutanı olarak atandığını açıkladı. Jeffers’ın, güvenlik operasyonları, insani yardımın ulaştırılması ve “kapsamlı silahsızlandırmanın” desteklenmesi gibi görevleri koordine edeceği bildirildi.
Tepkiler ve Tartışmalar
ABD, İsrail’in Hamas’ın tüm silahlarını teslim etmesi yönündeki talebini uzun süredir destekliyor. Hamas ise bu yönde adım atmadan önce güvence talep ettiğini açıklamıştı. Hamas daha önce, Trump planında öngörüldüğü şekilde yönetim görevlerini bırakmaya hazır olduğunu duyurmuştu. Buna karşın Hamas ve diğer Filistinli siyasi gruplar, Barış Kurulu’nun yürütme yapısına ilişkin resmî bir yanıt vermedi.
Beyaz Saray’ın açıklaması, Witkoff’un ABD arabuluculuğunda hazırlanan planın ikinci aşamasının başlatıldığını duyurmasından birkaç gün sonra geldi. ABD yönetimi, bu aşamanın “ateşkesten silahsızlandırmaya, teknokratik yönetişime ve yeniden inşa sürecine” geçişi hedeflediğini savunuyor.
Ancak Filistinliler, İsrail’in Gazze’de saldırılarını sürdürmesi ve ABD arabuluculuğundaki ateşkes anlaşmasına rağmen insani yardımın kısıtlanması nedeniyle planın sahadaki karşılığını sorguluyor. Cuma günü Gazze’ye düzenlenen saldırılarda iki çocuk ve yaşlı bir kadının hayatını kaybettiği bildirildi. Saldırıların, Filistinli teknokratik komitenin Kahire’de ilk toplantısını yaptığı sırada gerçekleşmesi dikkat çekti.
Blair ve Kushner’in Geçmişi Yeniden Gündemde
1997–2007 yılları arasında Birleşik Krallık Başbakanı olarak görev yapan Tony Blair’in kurula atanması, isminin aylar önce olası adaylar arasında geçmesinin ardından yoğun eleştirilere neden olmuştu. Blair, 2000’li yılların başında ABD öncülüğündeki “terörle savaş” politikalarını desteklemiş ve George W. Bush yönetiminin 2003 Irak işgaline katılmıştı.
Kurulun bir diğer tartışmalı ismi olan Jared Kushner ise, İsrail’in en güçlü destekçilerinden biri olarak biliniyor. Kushner, daha önce Filistinlilerin özyönetim kapasitesini sorgulayan açıklamalarıyla gündeme gelmişti. Ailesinin, Benjamin Netanyahu ile yakın ilişkileri bulunuyor.
Kushner, 2024 yılında yaptığı bir açıklamada Gazze’nin “çok değerli bir sahil şeridine sahip olduğunu” söylemiş ve İsrail’in bölgeyi “boşaltıp temizlemesi gerektiğini” ifade ederek sert tepkilere yol açmıştı.
