ABD yönetimi, İsrail ve Suudi Arabistan’a toplam yaklaşık 16 milyar dolarlık silah satışını onayladı. Anlaşma kapsamında İsrail’e 6,7 milyar dolar, Suudi Arabistan’a ise 9 milyar dolar değerinde savunma sistemleri satılacak.
ABD Savunma Bakanlığı tarafından yayımlanan bilgilendirme notlarına göre satışlar Dışişleri Bakanlığı’nın onayından geçti ve Kongre’ye resmi bildirim yapıldı. Söz konusu kararlar, Orta Doğu’da İran merkezli gerilimin sürdüğü bir dönemde alındı.
Kongre’de Usul Tartışması
Temsilciler Meclisi Dışişleri Komitesi’nin kıdemli Demokrat üyesi Gregory W. Meeks, Trump yönetimini İsrail’i ilgilendiren önemli silah satışlarında Kongre’nin inceleme sürecini devre dışı bırakmakla suçladı.
Meeks, yaptığı açıklamada, yönetimin Kongre’nin anayasal denetim rolünü göz ardı ettiğini ve Gazze’deki gelişmeler ile ABD–İsrail politikasına ilişkin kritik başlıklarda iş birliğinden kaçındığını belirtti. Meeks ayrıca, Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun süreci atlamak için herhangi bir gerekçe ya da belge sunmadığını ifade etti. Dışişleri Bakanlığı ise konuya ilişkin yorum talebine yanıt vermedi.
İsrail’e Satış: Apache Helikopterleri ve Taktik Araçlar
Cuma günü duyurulan satış paketleri kapsamında İsrail’in;
- 30 adet Apache saldırı helikopteri,
- Bu helikopterlere ait silah ve ekipmanlar,
- 3.000’den fazla hafif taktik araç,
- Zırhlı personel taşıyıcıları ve hafif hizmet helikopterleri için güç paketleri
satın alması planlanıyor.
Apache helikopterlerini içeren paketin toplam değerinin 3,8 milyar dolar, hafif taktik araçların ise yaklaşık 2 milyar dolar olduğu belirtiliyor. Kalan tutar, destekleyici ekipman ve modernizasyon unsurlarını kapsıyor.
Dışişleri Bakanlığı açıklamasında, “Amerika Birleşik Devletleri, İsrail’in güvenliğine bağlıdır. İsrail’in güçlü ve hazır bir öz savunma kabiliyeti geliştirmesine yardımcı olmak, ABD’nin ulusal çıkarları açısından hayati önemdedir” ifadelerine yer verildi.
ABD, İsrail’e her yıl en az 3,8 milyar dolarlık askeri yardım sağlıyor. Bu durum, İsrail’i Washington’un dünyadaki en büyük askeri yardım alıcısı konumuna getiriyor.
Gazze Bağlamı ve Siyasi Tartışmalar
ABD yönetimi, 2024 yılında İsrail’in Gazze’de yürüttüğü askeri operasyonlarda Amerikan silahlarının uluslararası hukuku ihlal etmiş olabileceğine dair iddiaları değerlendirmiş, ancak askeri yardımı durdurmak için yeterli kanıt bulunmadığını açıklamıştı. Buna rağmen, Gazze’de yaşanan insani kriz sırasında birçok Demokrat milletvekili, İsrail’e yönelik saldırı silahı satışlarının askıya alınmasını talep etmişti.
Silah satışlarının açıklanması, ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze için ateşkes planını ilerletmeye çalıştığı bir döneme de denk geldi. Ateşkes büyük ölçüde korunurken, anlaşmanın sonraki aşamalarında Hamas’ın silahsızlandırılması ve uluslararası bir güvenlik gücünün konuşlandırılması gibi zorlu başlıklar bulunuyor.
Suudi Arabistan’a Patriot Füzeleri
Dışişleri Bakanlığı ayrıca, Suudi Arabistan’a 730 adet gelişmiş Patriot hava savunma füzesi ve ilgili ekipmanların satışını içeren 9 milyar dolarlık anlaşmayı onayladı.
Açıklamada, bu satışın Suudi Arabistan’ın mevcut ve gelecekteki tehditlere karşı hava ve füze savunma kapasitesini artıracağı, aynı zamanda Körfez bölgesindeki istikrarı destekleyeceği vurgulandı. Yetkililer, bu kabiliyetin ABD ve bölgesel müttefiklerin kara kuvvetlerinin korunmasına da katkı sağlayacağını belirtti.
Söz konusu karar, Suudi Savunma Bakanı Khalid bin Salman’ın Washington’da ABD’li üst düzey yetkililerle yaptığı görüşmelerin ardından duyuruldu.
