Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, ABD Başkanı Donald Trump ile Pekin’de gerçekleştirdiği görüşmede, Tayvan meselesinin yanlış yönetilmesi halinde iki ülke arasında “çatışmalar” yaşanabileceği uyarısında bulundu.
Xi, Tayvan konusunun Çin-ABD ilişkilerindeki “en önemli mesele” olduğunu vurgularken, Washington’un adaya verdiği askeri desteğin Pekin açısından temel güvenlik önceliği olmaya devam ettiğini söyledi.
Pekin’deki Büyük Halk Salonu’nda düzenlenen ve saatler süren görüşme, Trump yönetiminin Çin ile ticari ilişkileri yeniden canlandırma ve ekonomik iş birliğini artırma çabalarının sürdüğü bir dönemde gerçekleşti. Görüşme öncesinde Trump, Çin lideriyle Tayvan’a yönelik ABD silah satışlarını da ele alacağını açıklamıştı.
Çin Dışişleri Bakanlığı’nın açıklamasına göre Xi, “Tayvan sorunu, Çin-ABD ilişkilerindeki en önemli konudur. Bu konu doğru şekilde ele alınmazsa iki ülke arasında çatışmalar yaşanabilir ve tüm ilişki ciddi tehlikeye girebilir” ifadelerini kullandı. Beyaz Saray’dan ismi açıklanmayan bir yetkili ise Trump’ın görüşmede Xi’nin Tayvan mesajına doğrudan yanıt vermediğini belirtti.
Trump, görüşmeler sırasında iki lider arasındaki kişisel ilişkilere vurgu yaparken, Xi daha geniş stratejik dengeye odaklanan mesajlar verdi. Çin lideri, iki ülkenin “Thucydides Tuzağı” olarak bilinen büyük güç çatışmasından kaçınması gerektiğini belirterek, “İki taraf rakip değil ortak olmalı” dedi.
Görüşmelerin merkezinde yalnızca Tayvan değil; ticaret, teknoloji, İran krizi ve küresel tedarik zincirleri de yer aldı. Beyaz Saray açıklamasında, iki liderin ticari bağların güçlendirilmesi, ABD’ye yönelik fentanil öncülü sevkiyatlarının azaltılması ve İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki trafiği yeniden açması konusunda görüş alışverişinde bulunduğu belirtildi.
Tayvan konusu ise görüşmenin en hassas başlığı olarak öne çıktı. Çin, demokratik yönetim altındaki Tayvan’ı kendi toprağı olarak görmeye devam ederken; ABD, resmi olarak Tayvan’ın bağımsızlığını tanımamasına rağmen adanın en büyük askeri destekçisi konumunda bulunuyor. Washington’un bölgeye yönelik savaş planları da olası bir Çin müdahalesine karşı Tayvan’ın savunulmasını içeriyor.
Tayvan hükümeti ise Pekin’in açıklamalarına sert tepki verdi. Tayvan hükümet sözcüsü Michelle Lee, “Çin’in askeri tehditleri, Tayvan Boğazı ve Hint-Pasifik bölgesindeki istikrarsızlığın temel nedenidir” açıklamasını yaptı.
Analistler, zirvenin kısa vadede ilişkileri kökten değiştirmesinin beklenmediğini ancak tarafların kontrollü rekabet ve kriz yönetimi arayışında olduğunu belirtiyor. Biden döneminde Pekin’e resmi ziyaret gerçekleştirilmemesinin ardından yapılan bu temasın, iki ülke arasında asgari düzeyde stratejik istikrar oluşturmayı hedeflediği değerlendiriliyor.
