ABD Hava Kuvvetleri, F-16 uçakları için 200’den fazla gelişmiş elektronik harp paketi tedarik etmeye hazırlanırken; Türkiye, Northrop Grumman üretimi IVEWS sisteminin dünyadaki ilk büyük yabancı müşterisi olarak filosunu modernize ediyor.
ABD Hava Kuvvetleri’nin bütçe belgelerine göre, Lockheed Martin üretimi F-16 savaş uçaklarını modernize etmek amacıyla 206 adet AN/ALQ-257 Entegre Viper Elektronik Harp Sistemi (IVEWS) tedarik edilecek. 2028 yılının başlarından itibaren uçaklara entegre edilmesi beklenen bu sistem; modern radyo frekansı (RF) tehditlerine karşı elektronik taarruz, destek ve koruma yeteneklerini en üst seviyeye taşıyacak.
Northrop Grumman Strateji ve Görev Çözümleri Direktörü Mark Sandor, sistemin önemini şu sözlerle özetliyor: “Bu sistem, esasen dördüncü nesil bir platforma altıncı nesil elektronik savaş yetenekleri kazandırmak anlamına geliyor.”
Türkiye, IVEWS’in İlk Büyük Yabancı Müşterisi Oldu
Türkiye’nin IVEWS sistemine olan ilgisi ilk kez 2024 yılında savunma yayın organı Janes tarafından duyurulmuştu. Northrop Grumman Başkan Yardımcısı James Conroy, yaptığı açıklamada Türkiye’nin IVEWS programı kapsamında şirketin ilk büyük Yabancı Askeri Satış (FMS) müşterisi olduğunu teyit etti.
Conroy, iş birliği kapsamında Türkiye’ye mevcut ve yeni tedarik edilecek. F-16’lar için 150’den fazla elektronik harp sistemi teslim edilecek. Mevcut Türk F-16 filosu bu yeni nesil sistemle güncellenerek hayatta kalma kabiliyeti artırılacak. Türkiye, dünyada bu sistemi seçen iki yabancı hava kuvvetinden biri olma özelliğini taşıyor.
Yerli Projelerle Tam Entegrasyon
Türkiye’nin bu modernizasyon hamlesi, yerli ÖZGÜR Projesi ile paralel bir strateji izliyor. Ankara; ASELSAN ve TUSAŞ liderliğinde geliştirilen milli görev bilgisayarı, aviyonik sistemler ve AESA radar projelerini IVEWS ile destekleyerek hibrit ve güçlü bir savunma mimarisi oluşturmayı hedefliyor. Özellikle F-16 Blok 70 tedarik programında yer alan SABR AESA radarları ile IVEWS sisteminin “sorunsuz” bir uyumla çalıştığı testlerle kanıtlanmış durumda.
Test Süreci ve Seri Üretim Hazırlığı
2019 yılında ABD Hava Kuvvetleri tarafından seçilen IVEWS, 2021’deki Northern Lightning tatbikatında ilk uçuşunu başarıyla gerçekleştirdi. 2024 yılında başlayan F-16 platformu test uçuşlarının ardından, operasyonel değerlendirme süreci 2025 yılında tamamlandı.
Programın direktörü Phil Louden, sistemin kararlılığına dikkat çekerek, “Donanım ve yazılım inanılmaz derecede istikrarlı. Hava Kuvvetleri gerçekten agresif bir şekilde hızlanıyor” dedi. Proje, 2025 yılında düşük hacimli ilk üretimi desteklemek amacıyla 187 milyon dolarlık bir uzlaşma fonu alarak seri üretim aşamasına bir adım daha yaklaştı.
Kritik Öncelik: Hayatta Kalma Kabiliyeti
Dünya genelinde 20’den fazla ülkede yaklaşık 2.800 adet aktif F-16 bulunduğu göz önüne alındığında, IVEWS sistemine olan uluslararası ilginin artması bekleniyor. Savunma uzmanları, özellikle gelişmiş hava savunma sistemlerinin bulunduğu yoğun tehdit ortamlarında, bu tür elektronik harp paketlerinin uçağın ve pilotun güvenliği için artık bir seçenek değil, zorunluluk olduğunu vurguluyor.
