Patriot önleme füzesi sıkıntısı Ukrayna’nın Rus balistik füzelerini engelleme kapasitesini giderek zorlaştırırken Ukraynalı savunma firması Fire Point, 3 Haziran’da X platformunda yayımladığı bir video ile FP-7.X önleme füzesinin test uçuşunu kamuoyuyla paylaştı. Freya Projesi adıyla yürütülen girişim, bu sorunu hafifletmeyi ve Avrupa’nın füze savunmasında ABD’ye olan bağımlılığını azaltmayı hedefliyor.
Sovyet kökenli S-400 sisteminde kullanılan 48N6 füzesinden türetilen FP-7.X’in, haberlere göre erken uyarı ve izleme için Hensoldt TRML-4D ile Thales Ground Master 400 radarları, hedef tespiti için Leonardo Kronos kara radarı ve komuta-kontrol için Kongsberg’in Ateş Dağıtım Merkezi entegrasyonuyla NATO Link 16 altyapısı üzerine konumlandırılması planlanıyor. Alman savunma şirketi Diehl Defence, Fire Point ile yakın zamanda imzaladığı teknoloji iş birliği anlaşması çerçevesinde son aşama arama başlığı teknolojisini sağlayabilir. Sistem, dikey entegrasyon yerine açık kaynaklı yazılım ve piyasada mevcut Avrupalı donanımı kullanan bir tedarik modelini benimsiyor.
Projenin ekonomik gerekçesi dikkat çekici veriler ortaya koyuyor. Almanya’nın 2024’te imzaladığı bir ihracat anlaşması kapsamında 120 adet PAC-3 MSE için ödediği yaklaşık 880 milyon dolar, füze başına yaklaşık 7,3 milyon dolar maliyete işaret ediyor. (Ancak bu rakamın füzelerin yanı sıra garanti ve lojistik gibi ilgili hizmetleri de kapsadığını, söz konusu hizmetlerin toplam fiyatın yüzde 30 ile 40’ını oluşturabileceğini göz önünde bulundurmak gerekiyor.) Yüzde 70 bireysel önleme olasılığı varsayımıyla yüzde 90 imha güvencesi için iki füzenin fırlatılması gerektiği hesaplandığında tek salvo maliyeti 14,6 milyon dolara çıkıyor. Fire Point’in hedeflediği füze başına bir milyon dolarlık fiyat noktasında, yüzde 50 önleme olasılığıyla aynı eşiğe ulaşmak için dört füze yeterli olup toplam maliyet 4 milyon dolarda kalıyor; Patriot paketi maliyetinin yaklaşık yüzde 27’si. Bireysel önleme olasılığı yüzde 30’a gerilese ve birim fiyat 1,5 milyon dolara yükselmiş olsa bile Fire Point paketi, eşdeğer Patriot salvosuyla kıyaslandığında yaklaşık yüzde 28 daha ucuz kalıyor.
Bununla birlikte, balistik füze savunmasının tarihsel sicili söz konusu iddialara temkinli yaklaşmayı zorunlu kılıyor. Patriot sistemi, 1991’deki Körfez Savaşı’nda resmi makamlarca neredeyse kusursuz performans sergilediği öne sürülmüş; ancak sonraki bağımsız analizler gerçek önleme oranını sıfır sınırına indirmişti. 2003’e gelindiğinde sistem, üzerine gelen her Irak balistik füzesini düşürecek düzeye erişmişti; ne var ki dost ateşi olayları sistemin itibarını zedeledi. Sistem, ancak on yıllar boyunca sürdürülen disiplinli program yönetimi ve kademeli teknolojik yükseltmelerle operasyonel etkinliğini kanıtlayabildi. Aster 30 tabanlı SAMP/T de Ukrayna’da balistik füze tehdidiyle ilk kez yüz yüze geldiğinde beklentilerin altında kaldı; MBDA mühendisleri şu anda Ka-Band radar arayıcı başlığı gibi iyileştirmelerle sistemi güncellemeye devam ediyor.
Fire Point’in bu tarihsel kalıbı kırması, projenin başarısı açısından belirleyici olacak. Ukraynalı savunma firmalarının mevcut çatışma ortamında kayda değer yenilik hızı sergilediği kanıtlanmış olsa da balistik füze savunmasında kısa vadede yüzde 30’luk bir önleme oranına bile ulaşmak teknolojik açıdan son derece güç bir hedeftir. Freya Projesi’nin operasyonel gerçeklik karşısındaki performansı, Avrupa savunma mimarisi için stratejik bir sınav niteliği taşıyor.
