Uluslararası Uzay İstasyonu’nda (ISS) Rusya’nın Zvezda hizmet modülünde yeni hava sızıntıları tespit edilmesi üzerine NASA, Cuma günü SpaceX Crew-12 misyonunun dört astronotunu ve NASA astronotu Chris Williams’ı Dragon Freedom kapsülüne geçici olarak tahliye etti. Roscosmos’un onarım kapsamını daraltmasının ardından mürettebat birkaç saat içinde normal görevlerine döndü.
Rus uzay ajansı Roscosmos, ISS’nin Rus bölümünde yer alan Zvezda hizmet modülünün PrK adlı transfer tünelinde daha kapsamlı bir onarım operasyonu başlatmaya karar verdi. NASA, istasyondaki hava kaybı hızının Pazartesi günü günde yarım kilogramdan yaklaşık bir kilograma yükseldiğini açıkladı; üst düzey bir NASA yetkilisi bu bilgiyi Reuters’a doğruladı.
Söz konusu transfer tünelinde son altı yıldır aralıklı çatlak ve sızıntı sorunları yaşanmaktaydı. NASA sözcüsü Bethany Stevens, “yeni sızıntıların” keşfedilmesinin Roscosmos’u 5 Haziran Cuma günü daha geniş kapsamlı bir onarım girişimine yönelttiğini belirtti.
Tahliye Prosedürü ve Kapsüle Geçiş
Görev kontrol merkezi, Cuma sabahı saat 09.04’te (TSİ 11.04) Crew-12 mürettebatına ( iki Amerikalı, bir Fransız astronot ve bir Rus kozmonot ) olası bir acil tahliye senaryosuna karşı Dragon Freedom kapsülüne geçmelerini ve uzay giysilerini giymelerini emretti.
Mürettebat, saat 09.40 EDT itibarıyla Harmony modülünün (Node 2) kapısını kapattı. Crew-12 komutanı NASA astronotu Jessica Meir, kapsüle giriş öncesi hazırlıkların tamamlandığını Görev Kontrol Merkezi’ne bildirdi. Houston’dan bir uçuş kontrolörü telsizden “Hızlı çalışmanız için teşekkürler, harika iş çıkardınız” dedi.
Stevens, bu kararın “aşırı tedbir” amacıyla alındığını vurgulayarak şunları söyledi: “Onarım çalışmaları sürerken SpaceX Crew-12 ekibinin tüm üyelerine ve NASA astronotu Chris Williams’a Dragon uzay aracında daha yüksek bir güvenlik seviyesine geçmeleri talimatı verildi.”
Sığınak Planı İptal Edildi
Görev kontrol merkezi, saat 10.30 EDT civarında Roscosmos’un ölçümleri yalnızca o gün yapıp onarımı ertelemeye karar verdiğini açıkladı. Mürettebata iletilen mesajda şu ifadeler yer aldı: “Rus meslektaşlarımız ölçümleri sadece bugün yapmakta karar kıldılar. Bu nedenle, güvenli sığınak konfigürasyonundan çıkmakta bir sakınca görmüyoruz.”
Stevens, saat 11.00 EDT’den kısa süre önce yaptığı açıklamada “Sızıntıları gidermek için Roscosmos ile işbirliği içinde çalışmayı sabırsızlıkla bekliyoruz” dedi.
Roscosmos ise Rus haber ajansı Interfax’a verdiği açıklamada, uzmanların ISS’de iki ayrı oksijen sızıntısı tespit ettiğini ancak mürettebat için acil bir tehdit bulunmadığını bildirdi. Ajans, ilk sızıntının hızla kapatıldığını ve ikincisi için onarım hazırlıklarının sürdüğünü de aktardı.
Kapasite Sorunu ve Geçici Koltuk Seçeneği
Dragon Freedom’un mevcut konfigürasyonu, Crew-12 misyonunun dört üyesi için donanımlı olduğundan beşinci yolcu Chris Williams’ın tahliye senaryosunda ilave yer gerektireceği not edildi. NASA, gerektiğinde kapsüle geçici koltuk eklenebileceğini daha önce Starliner mürettebat uçuş testi sürecinde de fiilen ortaya koymuştu. Astronotlar Sunita Williams ve Barry Wilmore için o dönem Dragon Freedom’a geçici koltuklar monte edilmişti.
ISS’nin iki ana işletmecisi NASA ve Roscosmos, futbol sahası büyüklüğündeki laboratuvarın Zvezda modülündeki yapısal sorunların kök nedeni ve kalıcı çözüm yöntemleri üzerine aylardır müzakere sürdürüyor. Stevens, “Daha kalıcı bir çözüme ulaşmak için uluslararası uzay topluluğuyla birlikte Rus meslektaşlarımızla çalışmaya devam ediyoruz” ifadesini kullandı.
