Brezilya Savunma Bakanı José Múcio Monteiro Filho, Stockholm’deki dört günlük resmi ziyaretinin ardından 4 Haziran’da düzenlenen ortak basın toplantısında İsveçli Saab’dan 20 ilave Gripen E avcı uçağı satın almak istediklerini açıkladı. Söz konusu alım gerçekleşirse Brezilya’nın Gripen filosu 56 uçağa ulaşacak.
İsveç Savunma Bakanı Pål Jonson, görüşmelerin yanı sıra iki ülkenin teknoloji iş birliğini derinleştirmeye yönelik bir niyet bildirisi imzaladıklarını da duyurdu. Her iki bakan da müzakerelerin ilerlediğini doğrularken henüz bağlayıcı bir anlaşmaya varılmadığını vurguladı.
Brezilya Hava Kuvvetleri Komutanı General Marcelo Kanitz Damasceno, ek tedarik talebini doğrudan operasyonel ihtiyaca bağladı ve bu değerlendirmenin Brezilya’nın hava gücüne ilişkin kapsamlı bir analizden kaynaklandığını belirtti. Damasceno, “Personelimizin yaptığı çalışmalar, ülkemizin egemenliğini korumak için 50 ila 60 arasında bir savaş uçağına ihtiyacımız olduğunu ortaya koydu” dedi; 56 uçaklık eşiğin, hava kuvvetlerinin görevlerini etkin biçimde yerine getireceği kritik bir kapasite düzeyini temsil ettiğini ekledi.
Brezilya’nın 2014 yılında Saab ile imzaladığı 5,4 milyar dolarlık sözleşme, 28 adet tek koltuklu Gripen E ile 8 adet çift koltuklu Gripen F’i kapsayan toplam 36 uçağı içeriyor. Damasceno, söz konusu sözleşmenin yüzde 25’lik bir artış opsiyonu barındırdığını ve Brezilya’nın bu opsiyonu değerlendirmek amacıyla birkaç ay önce Saab ile görüşmelere başladığını açıkladı.
Jonson, ilave sipariş edilecek uçakların tümünün Brezilya’daki üretim hattından çıkmasını beklediğini belirterek İsveç’teki üretim kapasitesine dolaylı biçimde dikkat çekti: “Şu anda elimiz kolumuz dolu.” Embraer’in São Paulo tesisinde sürdürülen Gripen E son montajı, İsveç dışındaki tek üretim hattı konumunda olup tamamen Brezilya’da monte edilen ilk Gripen E Mart 2026’da kamuoyuna tanıtılmıştı.
Bu açıklama, Saab’ın Linköping tesislerinde Brezilya Hava Kuvvetleri için ilk Gripen F çift koltuklu avcı uçağını kamuoyuna tanıtmasından yalnızca iki gün sonra geldi. F-39F olarak adlandırılan ve seri numarası 4000 olan uçak, teslimattan önce Saab’ın Uçuş Test Merkezi’nde özel bir uçuş test kampanyasına girecek.
Brezilya görüşmeleri, Gripen için yoğun bir talep dönemine denk geliyor. Saab CEO’su Micael Johansson, şirketin yaklaşık 12 ay içinde yıllık 20 uçak üretim kapasitesine ulaşmayı hedeflediğini açıkladı. Kolombiya geçen yıl 17 uçak için sözleşme imzalarken Tayland daha önce 4 adet E/F sipariş etmişti. Stockholm ile Kiev ise Ukrayna’nın 20 adede kadar yeni Gripen E/F satın alma planını geçen hafta kamuoyuyla paylaştı; İsveç ayrıca 16 adet eski C/D modelini Ukrayna’ya bağışlayacak.
Jonson, artan küresel ilgiyi uçağın teknik üstünlükleriyle ilişkilendirerek yapay zeka ajan desteği, üst düzey elektronik harp kabiliyetleri ve düşük yaşam döngüsü maliyetlerini öne çıkardı. “Kullanıcı grubumuz ne kadar büyük olursa, o kadar iyi” dedi.
Brezilya Savunma Bakanı Múcio ayrıca São José dos Campos’ta özel bir Gripen araştırma ve geliştirme merkezi kurulmasına yönelik görüşmelerin sürdüğünü de doğruladı.
