İspanya Deniz Kuvvetleri (Armada) ve devlete ait tersane şirketi Navantia, Bonifaz sınıfını genişletecek yeni F110 IAMD fırkateyni için tanımlama çalışmalarına başladı. Navantia’nın açıklamasına göre yeni platform, mevcut F110 tasarımını temel alacak ve Entegre Hava ve Füze Savunması (IAMD) yeteneklerine odaklanacak.
Çalışmalar, Deniz Kuvvetlerinin Armada 2050 belgesi çerçevesinde belirlediği Kurmay Gereksinimleri’ne (REM) dayanıyor. Referans olarak halihazırda yapımı süren F110 programı alınıyor.
Navantia’ya göre hedef, geniş bir hava tehdidi yelpazesine ve balistik ile seyir füzelerine karşı eş zamanlı angajman yapabilen bir platform elde etmek. Gemi; bölge hava savunması, yüksek değerli birimlerin refakati ve deniz görev grubu içinde hava savunmasının koordinasyonu görevlerini üstlenecek.
Şirket, daha yüksek sürat ve menzilin gemiyi uzun süreli görevlere ve yüksek yoğunluklu müşterek harekâta uygun hale getireceğini belirtti. Yeni konfigürasyon, F110’un denizaltı savunma harbi (DSH) ve su üstü harbi yeteneklerini ve dijital mimarisini de koruyacak.
Sensör ve silah mimarisi
Gemiler, tehditleri uzun mesafeden tespit, sınıflandırma ve takip kapasitesine sahip olacak. Aynı anda birden fazla hedefle angajman yapabilecek. Dikey atım sistemi (VLS) kapasitesi genişletilecek. Böylece farklı füze tipleri entegre edilebilecek ve silah konfigürasyonu göreve göre uyarlanabilecek.
Mevcut F110’larda 16 hücreli, hava savunma ve kısa menzilli füzeler için yapılandırılabilen Mk41 dikey atım sistemi bulunuyor. İspanyol Deniz Kuvvetleri ayrıca SM-6 füzesiyle atmosfer içi balistik füze savunma yeteneği edinmeyi hedefliyor.
Tasarımın merkezinde Yeni Nesil (NG) Scomba muharebe yönetim sistemi yer alacak. Bulut tabanlı sistem; sensörleri, silahları, insansız sistemleri (UxV), gemi ekipmanını ve veri bağlarını tek mimaride birleştirecek. Bu yapı, deniz muharebe bulutunda ortak taktik resmin oluşturulmasını kolaylaştıracak.
NATO ile birlikte çalışabilirlik
Gemiler, NATO ve Avrupa Birliği deniz gruplarına entegre olacak. Ortak ağlarda ve çok alanlı harekât ortamında görev yapabilecek. Açık, ölçeklenebilir ve siber güvenli mimari, yeni nesil füzelere ve insansız platformlara karşı yeni sensör ve silahların eklenmesine imkân tanıyacak.
Fırkateynler; DSH, su üstü harbi, elektronik harp ve asimetrik tehditlere karşı çok görevli yapısını koruyacak. Tasarımda özel modüller, ikinci bir helikopter ve insansız araçlar için çok amaçlı bir alan öngörülüyor.
Platformda dijital ikiz, duruma dayalı bakım ve entegre platform kontrol sistemi yer alacak. Bu teknolojiler arıza tahmini, bakım optimizasyonu ve mürettebat eğitimiyle harekâta hazırlığı artıracak.
Program takvimi
Navantia, 5 gemilik F110 inşa sözleşmesini Nisan 2019’da aldı. Fırkateynler, eskiyen F80 Santa María sınıfının yerini alacak. Sınıfın ilk gemisi Bonifaz (F-111), 11 Eylül 2025’te Ferrol Tersanesinde denize indirildi. Geminin teslimatı 2028’de yapılacak.
Mevcut F110’larda Navantia’nın Scomba sistemi, Lockheed Martin’in AN/SPY-7(V)2 radarı ve Uluslararası Aegis Atış Kontrol Döngüsü (IAFCL) ile entegre çalışıyor. ABD menşeli bu bileşenler, ABD hükümetinin Dış Askeri Satış (FMS) programı kapsamında tedarik ediliyor.
Gemi sayısı, maliyet ve takvim henüz açıklanmadı.
Navantia, programın yüksek karmaşıklıktaki gemi tasarım ve inşa sürekliliğini sağlayacağını ve İspanya’nın stratejik özerkliğini güçlendireceğini belirtti.
Şirket, “Program, İspanya genelinde 500’den fazla şirketten oluşan sanayi ağının yanı sıra teknoloji ve akademik merkezlerin katılımıyla mühendislik, sistem entegrasyonu ve yaşam döngüsü desteği kapasitelerini harekete geçirecek” açıklamasını yaptı.
Navantia, “Gelecekteki fırkateynler, başlangıçtan itibaren görev ve tehditlerdeki değişime uyum sağlayacak şekilde tasarlanan F110 ailesinin devamı olacak. Bu gemilerle Deniz Kuvvetleri, filoyu korumak, caydırıcılığı güçlendirmek ve Avrupa ile müttefik görevlerine katkıda bulunmak için yeni nesil yetenekler edinecek” ifadelerini kullandı.
Türkiye’de TF-2000 süreci
Avrupa’da gemi tabanlı füze savunmasına yöneliş, Türkiye’nin TF-2000 programıyla benzer bir ihtiyaca işaret ediyor. Milli Savunma Bakanlığı (MSB), TF-2000 Hava Savunma Harbi Muhribinin ilk sac kesiminin İstanbul Tersanesi Komutanlığında yapıldığını açıklamıştı. MSB, Kasım 2025’te ise ilk geminin birinci bölümünün inşasına İstanbul Tersanesi Komutanlığında başlandığını duyurdu.
Yaklaşık 8 bin 500 ton deplasmanlı TF-2000’in ilk gemisinin 2027 sonuna kadar denize indirilmesi, 2029-2030 döneminde teslim edilmesi planlanıyor. Analizde gemilerin HİSAR, SİPER ve ATMACA gibi yerli füzelerle donatılacağı belirtiliyor.
İki program arasındaki temel fark tedarik modelinde görülüyor. İspanya, yerli muharebe yönetim sistemini ABD’den FMS kapsamında alınan Aegis bileşenleriyle birleştiriyor. TF-2000 ise sensörden silaha yerli sistemlerle tasarlanıyor.
