SON GELİŞMELER
- ABD, İran’da düşen F-15’in kayıp mürettebatını kurtardı
- Türkiye’ye ait ikinci gemi Hürmüz Boğazı’ndan geçti
- Irak-İran sınırındaki Şalamçe kapısı hava saldırısıyla kapatıldı: 1 ölü, 5 yaralı
- İran’da düşen ABD F-15 uçağının pilotu kayıp: Arama çalışmaları sürüyor.
- ABD Basını: Kurtarma Operasyonuna Katılan 2 Helikopter Vuruldu
- ABD Hava Kuvvetleri’ne Ait İkinci Uçak Basra Körfezi’nde Düştü
- İran, ABD’nin 48 Saatlik Ateşkes Önerisini Reddetti.
ABD, İran’da düşen F-15’in kayıp mürettebatını kurtardı
ABD, İran üzerinde düşürülen F-15E Strike Eagle savaş uçağının kayıp mürettebat üyesinin kurtarıldığını açıkladı. ABD Başkanı Donald Trump, operasyonun başarıyla tamamlandığını ve tüm personelin güvenli şekilde geri döndüğünü duyurdu.
Trump, Pazar günü erken saatlerde yaptığı açıklamada, “Onu kurtardık” ifadesini kullanarak operasyonu ABD tarihinin en “cesur” arama-kurtarma görevlerinden biri olarak nitelendirdi. Kurtarılan personelin yaralı olduğu ancak durumunun stabil olduğu bildirildi.
ABD’li yetkililere göre olay, Cuma günü F-15E uçağının İran’da düşürülmesinin ardından başladı. İki mürettebatın fırlatma koltuğu ile uçaktan ayrıldığı, pilotun kısa sürede kurtarıldığı, diğer mürettebat için ise geniş çaplı bir arama-kurtarma operasyonu başlatıldığı belirtildi.
İran’da CSAR Operasyonu: CIA Aldatması, Hava Saldırıları ve Yüksek Riskli Tahliye
ABD basınına konuşan üst düzey bir yetkili, kurtarma operasyonunun CIA tarafından yürütülen bir aldatma planı sayesinde mümkün olduğunu öne sürdü. Yetkili, istihbarat teşkilatının İran içinde dikkat dağıtıcı bir operasyon yürüttüğünü, ardından pilotun yerinin tespit edilerek karadan tahliye edildiğini söyledi.
Aynı yetkiliye göre CIA, pilotun konumunu hızla ABD Savunma Bakanlığı ve Beyaz Saray ile paylaşırken, operasyon “yüksek hassasiyetle” yürütüldü.
Yetkililer, iki mürettebatın İran’ın güneybatısı üzerinde yürütülen gece görevi sırasında uçağın vurulmasının ardından fırlatma koltuklarıyla ayrıldığını belirtti. Pilot kısa sürede kurtarılırken, İkinci pilot (silah subayı) WSO’nun kaçınma ve hayatta kalma teknikleri uygulayarak yakalanmaktan kurtulduğu bildirildi.
WSO’nun, SERE (Hayatta Kalma, Kaçma, Direniş ve Kurtulma) eğitimi sayesinde enkaz bölgesinden uzaklaştığı, yüksek bir arazide siper aldığı ve acil durum sinyal cihazı ile kurtarma ekiplerine konum bildirdiği ifade edildi.
Operasyonda savaş uçakları, HH-60W Jolly Green II helikopterleri, HC-130J Combat King II uçakları, gözetleme platformları ve insansız hava araçları görev aldı.
ABD’li yetkililere göre, İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) de kayıp mürettebatı bulmak için bölgeye güç sevk etti. Kurtarma operasyonu sırasında taraflar arasında çatışmalar yaşandı.
Kaynaklar, ABD Hava Kuvvetleri’ne ait jetlerin İran güçlerinin bölgeye ulaşmasını engellemek amacıyla hava saldırıları düzenlediğini belirtti.
ABD basınında yer alan haberlere göre, operasyon sırasında iki kurtarma helikopteri İran’dan açılan ateşe maruz kaldı. Bazı personelin yaralandığı ancak tüm ekiplerin üslerine güvenli şekilde döndüğü bildirildi.
The New York Times’ın haberine göre, operasyon yalnızca helikopterlerle sınırlı kalmadı; birden fazla nakliye uçağı İran topraklarına iniş yaptı. İddiaya göre bazı uçaklar ileri bir noktada mahsur kaldı ve bölgedeki ABD personelini tahliye etmek için ek uçaklar gönderildi. Kaynaklar, söz konusu uçakların düşman eline geçmemesi için imha edildiğini belirtti.
İran’a yakın medya organları da yerde bulunan iki Lockheed C-130 Hercules uçağını ve bölgeden yükselen yoğun siyah dumanı gösteren görüntüler yayımladı.
İran’da ABD’nin kurtarma operasyonu kapsamında kullandığı ileri bir geçici hava üssünde, MC-130J Commando II tipi özel harekat uçaklarının tahrip edildiğini gösterdiği öne sürülen yeni görüntüler ortaya çıktı.
Söz konusu alanın, İran üzerinde düşürülen F-15E Strike Eagle uçağının silah sistemleri subayını (WSO) kurtarmak amacıyla kurulan bir ileri operasyon merkezi ve yakıt ikmal noktası (FARP) olarak kullanıldığı bildirildi.
Görüntülerde ayrıca, ABD Ordusu’nun Özel Harekât Havacılık Alayı (Night Stalkers / Gece Avcıları) birliğine ait olduğu değerlendirilen yanmış MH-6 Little Bird ve AH-6 Little Bird helikopterlerinin enkazı da yer aldı.
Uzmanlara göre AH-6 konfigürasyonundaki helikopterler, iniş alanında kuvvet koruması ve yakın hava desteği sağlamak üzere konuşlandırılmış olabilir. MH-6 versiyonlarının ise personel intikali ve tahliye görevlerinde kullanıldığı değerlendiriliyor.
İlk raporların aksine, bölgede geniş çaplı bir kara çatışması yaşanmadığı; ancak İran güçlerinin üsse yaklaşmaya çalıştığı sırada havadan ateş açıldığı öne sürüldü. Sosyal medyada dolaşan bazı görüntülerde, ateş desteği sağlayan platformun bir AH-6 olabileceği iddia edildi.
Operasyonun gerçekleştirildiği iniş alanının İsfahan’ın güneyinde olduğu ve İran kıyılarına yaklaşık 321 km. (200 mil), kara sınırlarına ise yaklaşık 370 km. (230 mil) mesafede bulunduğu belirtildi.
Analistler, bu derinlikte bir bölgede gerçekleştirilen operasyonun, son yılların en karmaşık ve yüksek riskli özel kuvvet görevlerinden biri olduğuna dikkat çekiyor.
Uzmanlar, operasyon sırasında iki MC-130J uçağının hareketsiz kalmasının (Kuma saplandığı iddiası var) tahliyeyi hızlandırdığını ve bu nedenle bazı hava araçlarının geride bırakılarak imha edilmiş olabileceğini belirtiyor. Alternatif olarak, platformların düşman ateşi sonucu hasar görmüş olabileceği de değerlendiriliyor.
ABD özel harekat uçaklarının, gelişmiş sensörler, iletişim ve savunma sistemleri taşıdığı göz önüne alındığında, bu platformların düşman eline geçmemesi için imha edilmesinin standart bir prosedür olduğu ifade ediliyor.
İran devlet medyası ise olay sırasında vatandaşlara düşen mürettebatı bulmaları yönünde çağrılar yapmış ve ödül teklifinde bulunmuştu.
Ayrı bir olayda, aynı gün İran’dan açılan ateş altında kalan A-10 Thunderbolt II tipi bir ABD saldırı uçağının pilotunun, uçağını Kuveyt hava sahasına ulaştırdıktan sonra güvenli şekilde kurtarıldığı belirtildi.
Bu gelişme, çatışmaların başlamasından bu yana İran topraklarında düşürülen ABD’ye ait insanlı bir savaş uçağına yönelik ilk teyit edilmiş kurtarma operasyonu olarak öne çıkıyor.
Türkiye’ye ait ikinci gemi Hürmüz Boğazı’ndan geçti
Türkiye Ulaştırma Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Türkiye’ye ait ikinci bir geminin Hürmüz Boğazı’ndan güvenli şekilde geçtiğini açıkladı. Açıklama, çatışmalar nedeniyle risk altındaki su yolunda gemi geçişlerinin sınırlı da olsa yeniden başladığına işaret etti.
Uraloğlu, çatışmaların başladığı dönemde boğazda Türkiye’ye ait toplam 15 gemi bulunduğunu, bunlardan ikisinin bölgeden ayrıldığını söyledi. CNN Türk’e konuşan Uraloğlu, dört geminin ise çıkış talebinde bulunmadığını; bunlardan ikisinin enerji taşımacılığı, ikisinin ise bölgesel ticaret faaliyetleri yürüttüğünü belirtti.
Bakan Uraloğlu, “Dışişleri Bakanlığı ile koordinasyon içinde kalan dokuz geminin güvenli şekilde ayrılması için çalışmalarımız sürüyor,” dedi.
İkinci geminin geçişinin tam zamanı açıklanmazken, Uraloğlu ilk geminin güvenli geçişinin 13 Mart’ta İran’dan alınan izin sonrasında sağlandığını duyurmuştu.
Dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin taşındığı Hürmüz Boğazı, İran’ın deniz trafiğine yönelik tehditleri nedeniyle çatışmanın en kritik noktalarından biri haline geldi. Bu durum, su yolunda geçişleri büyük ölçüde kısıtladı.
Buna rağmen bazı gemilerin kontrollü şekilde geçişine izin verildiği bildiriliyor. Son olarak, Fransız denizcilik şirketi CMA CGM’ye ait bir konteyner gemisinin Körfez’den ayrıldığı aktarıldı. Söz konusu geminin, 28 Şubat’ta başlayan çatışmalardan bu yana Batılı bir şirkete ait boğazdan güvenli şekilde geçen ilk gemi olduğu değerlendiriliyor.
Irak-İran sınırındaki Şalamçe kapısı hava saldırısıyla kapatıldı: 1 ölü, 5 yaralı
Irak ile İran’ı birbirine bağlayan Şalamçe sınır kapısı, düzenlenen bir hava saldırısının ardından geçici olarak kapatıldı. İran’ın resmi haber ajansı Tasnim, saldırıda bir Iraklı sivilin hayatını kaybettiğini bildirdi.
Irak Sınır Limanları Kurumu Başkanı Ömer el-Waeli, saldırının ardından sınır kapısı üzerinden yürütülen ticari faaliyetlerin ve yolcu geçişlerinin askıya alındığını açıkladı. Waeli, kararın, sınırın Irak tarafına yakın bir noktada bir sivilin ölümü ve beş kişinin yaralanmasıyla sonuçlanan saldırı sonrası alındığını belirtti.
Sosyal medyada paylaşılan görüntülerde, sınır kapısı çevresinden yükselen yoğun siyah duman, hasar gören yapılar ve çevreye saçılmış enkaz dikkat çekti. Görüntüler, saldırının altyapıda ciddi tahribata yol açtığını ortaya koyuyor.
Şalamçe sınır kapısı, özellikle dini ziyaretler ve tatil dönemlerinde Iraklı ve İranlı yolcuların yoğun olarak kullandığı önemli bir kara geçiş noktası olarak biliniyor.
Bölge, 1980’lerdeki İran-Irak Savaşı sırasında da stratejik öneme sahipti. Şalamçe, savaşın en şiddetli çatışmalarına sahne olmuş ve Irak güçleri tarafından önemli bir ilerleme hattı olarak kullanılmıştı.
İran’da düşen ABD F-15 uçağının pilotu kayıp: Arama çalışmaları sürüyor
İran, ülkenin güneybatısında bir F-15 Eagle savaş uçağını düşürdüğünü açıkladı. Bu olay, çatışmaların başlamasından bu yana İran topraklarında düşürüldüğü bildirilen ilk ABD savaş uçağı olarak kayıtlara geçti.
ABD basınında yer alan haberlere göre, olayın ardından başlatılan kurtarma operasyonunda iki mürettebat üyesinden biri ABD özel kuvvetleri tarafından sağ olarak kurtarıldı. Diğer pilotun ise kayıp olduğu ve bölgede arama çalışmalarının sürdüğü bildirildi.
İran devlet medyası, Kohgiluyeh ve Boyer-Ahmad ve Huzistan başta olmak üzere dağlık bölgelerde yaşayan halka çağrıda bulunarak, düşen uçağın mürettebatının bulunmasına yardımcı olunmasını istedi.
Olay, bölgede hava operasyonlarının yoğunlaştığı bir dönemde yaşanırken, taraflardan olayın detaylarına ilişkin bağımsız doğrulama henüz yapılmadı.
İran, düşen F-15’in ikinci ABD’li mürettebatının yakalandığı iddialarını yalanladı
İran, güneyde düşürüldüğü bildirilen F-15 Eagle savaş uçağının ikinci ABD’li mürettebat üyesinin yakalandığına ilişkin iddiaları reddetti.
İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) bünyesindeki yerel birim ile Kohgiluyeh ve Boyer-Ahmed eyalet valiliği, söz konusu mürettebatın tutuklandığına dair haberlerin gerçeği yansıtmadığını açıkladı.
Eyalet valisi ayrıca, ilk pilotun ABD güçleri tarafından kurtarıldığı yönündeki iddiaları da yalanlayarak, bu bilgileri “düşman taktiği” olarak nitelendirdi.
Buna karşın, İran’a bağlı medya organlarında yer alan çağrılarda, vatandaşlardan kayıp pilotu “canlı olarak yakalamaları” istendiği ve bunun için ödül teklif edildiği görüldü. Bazı haberlerde ödül miktarının yaklaşık 50.000 sterlin (yaklaşık 66.000 dolar) olduğu belirtildi.
Söz konusu ödülün, ülkedeki ortalama aylık maaş seviyesinin oldukça üzerinde olması dikkat çekti. İran’da ortalama maaşın 150 ila 230 sterlin aralığında olduğu ifade ediliyor.
Olayla ilgili bağımsız doğrulama henüz yapılmazken, bölgedeki bilgi akışı büyük ölçüde resmi açıklamalar ve devlet medyasına dayanmaya devam ediyor.
ABD Hava Kuvvetleri’ne Ait İkinci Uçak Basra Körfezi’nde Düştü
ABD Hava Kuvvetleri’ne ait ikinci bir savaş uçağının Basra Körfezi bölgesinde düştüğü bildirildi. The New York Times’ın iki ABD’li yetkiliye dayandırdığı habere göre, olay Cuma günü meydana geldi.
Yetkililer, tek başına uçan pilotun kazadan sağ kurtarıldığını açıkladı. İsimsiz konuşan kaynaklar, olayın operasyonel hassasiyet taşıması nedeniyle detayların sınırlı olduğunu belirtti.
A-10 Uçağı Hürmüz Boğazı Yakınlarında Düştü
Yetkililerin verdiği bilgilere göre, düşen uçağın Fairchild Republic A-10 Thunderbolt II olduğu ifade edildi. Uçağın, Hürmüz Boğazı yakınlarında düştüğü bildirildi.
Aynı zaman diliminde bir başka ABD savaş uçağının İran üzerinde düşürülmesi, bölgede artan gerilime işaret etti. Ancak A-10’un düşüş nedeni ve kesin konumuna ilişkin ayrıntılar paylaşılmadı.
İran’da Düşen F-15E Uçağı: Mürettebat Kurtarıldı
Associated Press’in aktardığına göre, İran’ın güneyinde düşen McDonnell Douglas F-15E Strike Eagle tipi savaş uçağının en az bir mürettebat üyesi ABD güçleri tarafından kurtarıldı.
Uçakta kaç personel bulunduğu henüz netlik kazanmazken, ABD’li bir kaynak düşürülen uçağın F-15E olduğunu doğruladı.
F-15E’nin Görev Kabiliyetleri
F-15E Strike Eagle, hem havadan havaya hem de havadan karaya görevler icra edebilen çok rollü bir savaş uçağı olarak öne çıkıyor. Genellikle bir pilot ve bir silah sistemleri subayından oluşan iki kişilik mürettebat tarafından kullanılıyor.
ABD Hava Kuvvetleri verilerine göre uçak; uzun menzilden hedeflere taarruz edebilme, düşman kara unsurlarını etkisiz hale getirme ve görev sonrası güvenli şekilde geri çekilme kabiliyetlerine sahip.
Arka kokpitte görev yapan silah sistemleri subayı ise uçuş sırasında tehditleri izleyerek hedef seçimi ve angajman sürecini yönetiyor.
ABD’li askeri yetkililer, çatışma sürecinde İran’ın bazı bölgelerinde hava üstünlüğü sağlandığını ifade etmişti. Ancak bu olay, eğer düşürülme kesinleşirse, sahadaki risklerin hâlâ yüksek olduğunu gösteriyor.
