NATO Avrupa Müttefik Yüksek Komutanı (SACEUR) ABD Hava Kuvvetleri Generali Alexus Grynkewich, Avrupa ülkeleri kıtanın savunmasında daha fazla sorumluluk üstlenirken Washington’un ittifaka “kritik ancak daha sınırlı yetenekler” sağlamayı sürdüreceğini açıkladı.
Grynkewich, Reuters’a verdiği röportajda NATO’nun Rusya ile bağlantılı olduğu değerlendirilen sabotaj ve diğer hibrit faaliyetlere karşı bilgi ve istihbarat paylaşımını artırdığını söyledi. General, ittifakın Moskova kaynaklı olası tehditleri yönetebilecek kapasiteye sahip olduğu konusunda “sakin ve emin” olunması gerektiğini belirtti.
Açıklamalar, Danimarka savunma istihbarat servisinin Rusya’nın önümüzdeki aylarda Batı’ya karşı hibrit faaliyetlerini yoğunlaştırabileceği yönündeki değerlendirmesinin ardından geldi.
Danimarka istihbaratı ayrıca Moskova’nın Rusya ile sınırı bulunan bir veya birkaç NATO ülkesine karşı sınırlı askeri saldırı düzenleme riskini “düşük ancak artan” olarak değerlendirdi.
Grynkewich: Endişe verici ancak NATO hazırlıklı
Grynkewich, Almanya’daki Leipzig/Halle Havalimanı’na yönelik insansız hava aracı saldırısı girişimi ile bir Rus savaş gemisinin Danimarka askeri helikopteri yönünde işaret fişekleri ateşlemesi dahil son olayları “endişe verici” olarak nitelendirdi. Rus savaş gemisiyle Danimarka helikopteri arasındaki olay Reuters tarafından ayrıca bildirilmişti.
“Ancak sakin ve emin olmalıyız,” diyen Grynkewich, NATO’nun söz konusu riskleri yönetmek için gerekli araç ve mekanizmalara sahip olduğunu söyledi.
Moskova, NATO ülkelerinde hibrit savaş veya sabotaj operasyonları yürüttüğü yönündeki suçlamaları ve ittifakla askeri çatışma planladığı iddialarını reddediyor.
Rusya’dan sınırlı saldırı ihtimali
Grynkewich, Virginia eyaletindeki Norfolk’ta düzenlenecek NATO komuta devir teslim törenine giderken Reuters’a verdiği telefon röportajında, Rusya’nın NATO topraklarına yönelik sınırlı bir saldırısı ihtimalini de değerlendirdi.
Böyle bir senaryoyu “olasılığı düşük ancak tamamen göz ardı edilemeyecek” bir durum olarak nitelendiren Grynkewich, ittifakın olası bir saldırıya karşı hazırlıklı olduğunu söyledi.
ABD’nin İran’la savaş sırasında yüksek hassasiyetli uzun menzilli füze stoklarının önemli bölümünü kullandığı ve bunun Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından NATO açısından bir zafiyet olarak değerlendirilebileceği yönündeki görüşler sorulduğunda Grynkewich bunu reddetti.
“Kesinlikle hayır. Ben görevdeyken bunu denemese iyi olur,” diyen Grynkewich, NATO’nun ittifak topraklarının tamamını savunabilecek konumda bulunduğunu söyledi.
General ayrıca ortaya çıkabilecek yeni tehditler karşısında ittifaka yönelik saldırıları caydırmak için gerekli yetkilere sahip olduğundan emin olduğunu belirtti.
NATO’da Avrupalı müttefiklerin rolü genişliyor
Norfolk’taki komutanlığın bir Avrupalı generale devredilmesi, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin Avrupa ülkelerinden kendi savunmaları konusunda daha fazla sorumluluk üstlenmelerini istemesiyle paralel yürütülen NATO içindeki görev değişikliklerinin bir parçasını oluşturuyor.
Benzer bir değişikliğin NATO Müşterek Kuvvet Komutanlığı Napoli’de de yapılması öngörülüyor.
NATO Müşterek Kuvvet Komutanlığı Norfolk, Arktik ve Kuzey Avrupa’daki operasyonların yanı sıra Kuzey Atlantik üzerinden Avrupa’ya uzanan stratejik ikmal hatlarının korunmasında görev yapıyor. NATO daha önce Nordik ülkeler ile Arktik bölgesini Norfolk komutasının müşterek harekât alanına dahil etmişti.
Grynkewich, ABD’nin Avrupa’daki kuvvet yapısına ilişkin devam eden incelemenin sonucunun önceden belirlenmediğini söyledi.
General, Avrupa’da kaç ABD askerinin kalacağı ve “hangi yeteneklerin başka yerlere taşınabileceği” konusunda henüz kesinleşmiş bir karar bulunmadığını belirtti. Reuters’a göre Avrupa’da halen yaklaşık 80 bin ABD askeri konuşlu bulunuyor.
Grynkewich, Avrupalı müttefiklerin daha büyük sorumluluk üstlendiği bu süreçte Washington’un NATO’ya “kritik ancak daha sınırlı yetenekler” sağlamaya devam edeceğini söyledi.
NATO’nun Eylül ayında Kopenhag’da düzenlenen Askerî Komite toplantısında da ittifakın kolektif caydırıcılık ve savunma yapısının güçlendirilmesi, yeni savunma kabiliyetlerinin geliştirilmesi ve Ukrayna’ya desteğin sürdürülmesi ele alındı.
Komuta yapısındaki değişiklikler ve ABD kuvvetlerine ilişkin inceleme, NATO içinde Avrupalı müttefiklerin konvansiyonel savunma yükünün daha büyük bölümünü üstlenmesine yönelik sürecin sürdüğünü gösteriyor. Bununla birlikte Grynkewich’in açıklamaları, ABD’nin ittifaktaki askeri varlığının sona ermesinden ziyade sağladığı kuvvet ve kabiliyetlerin kapsamının gözden geçirildiğine işaret ediyor.
