Türk savunma şirketi Aselsan, İspanya’da İsrail’e yönelik silah ambargosu nedeniyle iptal edilen sözleşmelerin yerini almak için Madrid’le görüşüyor. İspanya’nın önde gelen savunma haber sitesi Infodefensa’ya konuşan bir Aselsan yöneticisi, şirketin Hürjet eğitim uçağı programının ötesinde ülkedeki varlığını genişletmeyi hedeflediğini söyledi.
Yönetici, temasların İspanyol Silahlı Kuvvetlerinin operasyonel ihtiyaçlarına ve yerli sanayiyle iş birliği seçeneklerine odaklandığını belirtti.
“Ayrıca İspanya ile bazı özel yükler ve İsrailli şirketlerle iptal edilen bazı sözleşmeler hakkında, ihtiyaç duydukları yetenekleri ikame etmek amacıyla görüşüyoruz” dedi.
Yönetici, görüşmelerin ihaleye, imzalı bir anlaşmaya ya da yalnızca ön temas aşamasına ulaşıp ulaşmadığını açıklamadı. İspanya’nın bu kapsamda Aselsan’a sözleşme verdiğine dair kamuya açık bir bilgi bulunmuyor.
Ambargonun arka planı
İspanya, İsrail teknolojisine bağımlılığı sona erdirme planı kapsamında 2025’te İsrail menşeli savunma programlarını iptal etti. Elbit Systems’in PULS sistemine dayanan Silam roketatar programının lisansları Eylül 2025’te geri alındı. Rafael’in Spike LR2 tanksavar füzesinin İspanya’da üretimine ilişkin lisans da iptal edildi.
Infodefensa’nın değerlendirmesine göre Aselsan’ın PULS veya Spike’ı doğrudan ikame edebilecek bir sistemi yok. Ancak şirket, ambargodan etkilenen alanlarda geniş bir sensör ve teknoloji portföyüne sahip.
Bu portföy, insansız hava araçları (İHA) için elektronik harp podlarını ve AESA radarları kapsıyor. Yüksek güçlü yükselteçler, elektro-optik ve termal görüntüleme sistemleri, hedef tespit sensörleri ile lazer ve görüntü güdüm sistemleri de ürün yelpazesinde yer alıyor. Şirket, ambargo kapsamındaki programlardan biri olan taktik telsiz alanında da çözüm sunuyor.
Hürjet’teki rol
Yöneticiye göre Aselsan’ın sistem ve faydalı yükleri, İspanya’nın Hürjet programı için Türk sanayisi aracılığıyla seçildi. Şirket bu ekipmanların tedariki için Türk firmalarıyla sözleşme imzaladı. Sözleşmenin mali değeri, miktarları ve kapsadığı sistemler açıklanmadı.
Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) tarafından geliştirilen Hürjet, İspanya Hava ve Uzay Kuvvetlerinin F-5 filosunun yerini alacak. Airbus Defence and Space liderliğindeki program, ilk aşamada 30 uçak alımını öngörüyor. Bu sayının 45’e çıkması bekleniyor.
İspanya, programın sözleşmesini Aralık 2025’te Airbus’a verdi. Teslimatların 2028’de başlaması planlanıyor. Program, uçakların İspanyol ekipmanlarıyla donatılmasını, ülkede bir dönüşüm merkezi kurulmasını ve savaş pilotları için entegre bir eğitim sistemini kapsıyor. Aselsan’ın katılımı, platforma entegre edilecek ekipman ve sistemlerle sınırlı.
Kıyı gözetleme gösterimleri
Aselsan, İspanya’da kıyı gözetleme sistemlerinin gösterimini yaptı. Şirket, bu kabiliyetin deniz güvenliği ve sınır kontrolü alanında İspanyol makamlarının ilgisini çekebileceğini değerlendiriyor.
Aselsan’ın İspanya dahil NATO bölgesindeki faaliyetlerinden sorumlu bir başka temsilcisi, şirketin yakın zamanda yaşanan bir düzensiz göç olayında sözleşme taahhüdü beklemeden destek verdiğini söyledi. Temsilci, desteğin içeriğini, sağlanan ekipmanı ve sürece dahil olan kurumları açıklamadı.
Indra ile ortaklık
Aselsan, İspanya stratejisinin merkezine teknoloji transferi ve ortak geliştirmeyi koyuyor. Yönetici, “Ulusal yeteneklere sahip olmak gerektiği için Indra ve diğer şirketlerle çalışıyoruz” dedi.
Yöneticiye göre şirketin mühendisleri ve yöneticileri, önümüzdeki 6 ya da 7 yılda beklenen teknolojik gelişmeleri planlıyor. Bu planlama, ortaklarla ortak yol haritaları oluşturmaya imkan tanıyor. Aselsan, yazılım dahil ortak geliştirmeye hazır olduğunu belirtiyor. Şirket, bu modeli alıcıyı orijinal üreticiye bağımlı bırakan tedarik yaklaşımlarına alternatif olarak sunuyor.
“Bizi geçmelerinden veya sınamalarından korkmuyoruz” diyen yönetici, mühendislere giderek daha karmaşık sorunlar sunmanın inovasyonu teşvik ettiğini savundu.
İspanya’nın İsrail sistemlerinden ayrılma kararı, ülke basınında füze, sensör ve gözetleme alanlarında kabiliyet açığı ile maliyet artışı tartışmalarına yol açtı. Hürjet anlaşmasıyla İspanyol savunma pazarına giren Türk sanayisi, bu açığı yeni bir ihracat fırsatı olarak görüyor.
Madrid’in önceliği ise yerli sanayi. İspanya Savunma Bakanı Margarita Robles, Ekim 2025’te İsrail menşeli programların yerini ulusal kabiliyetlerle doldurma hedefini vurgulamıştı. Aselsan’ın Indra gibi yerli ortaklarla iş birliğini öne çıkarması bu çerçeveyle örtüşüyor.
“Aselsan ve Türkiye olarak diğer küresel rakiplerden ayrışmamızı sağlayan şey, ürünleri dayatmak için orada olmamamız; uzun vadeli ortaklıklar kurmak için orada olmamızdır” diyen yönetici, iş birliğinin acil operasyonel ihtiyaç dönemlerinde de sürmesi gerektiğini savundu.
