Türkiye, Katar, Endonezya ve Pakistan, askeri üretim, teknik eğitim ve araştırma-geliştirme (Ar-Ge) alanlarında iş birliğini öngören çok taraflı “Bedir Mutabakat Zaptı”nı bugün Katar’ın başkenti Doha’da imzaladı. Milli Savunma Bakanlığının (MSB) açıklamasına göre zapt, 4 ülkenin askeri kabiliyetlerini geliştirmeyi ve savunma sanayisi kapasitelerini entegre etmeyi amaçlıyor.
Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığının (SSB) açıklamasına göre zaptı Türkiye adına Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ile SSB Başkanı Haluk Görgün imzaladı. Katar’ı Başbakan Yardımcısı ve Savunma İşlerinden Sorumlu Devlet Bakanı Şeyh Saud bin Abdulrahman bin Hasan Al Sani, Pakistan’ı Savunma Bakanı Khawaja Muhammed Asıf, Endonezya’yı ise Savunma Bakan Yardımcısı Yusuf Jauhari temsil etti.
MSB, mutabakata dolunay anlamına gelen “Bedir” adının verilmesini 4 ülkenin birbirini tamamlamasıyla açıkladı. Bakanlık, anlaşmanın büyük askeri ve ekonomik önem taşıdığını belirterek, “Bu girişim, modern savunma sistemlerinin gelişimiyle uyumlu çözüm ve sanayi kollarının oluşturulmasına katkı sağlayacaktır” ifadesini kullandı.
Ortak üretim ve entegrasyon
MSB’ye göre zapt, her ülkenin askeri üretim kabiliyetinden yararlanarak entegrasyonu sağlamayı ve müttefik ile dost ülkelerin ihtiyaçlarını karşılayacak savunma sanayisi kapasitesi oluşturmayı hedefliyor. Bakanlık, mutabakatın taraflar arasındaki askeri iş birliği ufkunu genişleteceğini ve güvenlik ile istikrara katkı sunacağını bildirdi.
Katar Haber Ajansının (QNA) aktardığına göre mutabakatın tarafları arasında Pakistan Savunma Sanayii Üretim Teşkilatı ile SSB de yer alıyor. Ajans, diğer dost ülkelerin 4 ülkenin belirleyeceği kriterler çerçevesinde zapta katılabileceğini bildirdi.
Middle East Eye’ın kaynaklara dayandırdığı habere göre ortak projeler bakan, bakan yardımcısı ve sanayi yetkililerinden oluşacak bir “stratejik kurula” sunulacak. Habere göre ortak üretim tesislerinin Türkiye’de kurulması bekleniyor.
“Hazır alımın ötesinde”
Görgün, Türkiye’nin uluslararası ortaklıkları platform ve sistem tedarikiyle sınırlı görmediğini vurguladı. “Türkiye olarak savunma sanayisinde benimsediğimiz yaklaşım, dost ve müttefik ülkelerimize yalnızca ürün sunmanın ötesinde, bilgi birikimimizi, mühendislik kabiliyetlerimizi ve tecrübelerimizi paylaşarak birlikte üretmek, birlikte geliştirmek ve birlikte güçlenmektir” dedi.
Görgün, teknoloji paylaşımı, ortak geliştirme ve yerel üretim kabiliyetlerini sürdürülebilir iş birliğinin temeli olarak tanımladı. “Bedir Mutabakat Zaptı’nın da Katar, Pakistan, Endonezya ve Türkiye’nin birbirini tamamlayan kabiliyetlerini somut projelere dönüştürmesine katkı sağlayacağına inanıyoruz” ifadesini kullandı.
İhracatta 11 milyar dolar eşiği
Görgün’e göre Türk savunma sanayisi 2023-2026 döneminde 30 milyar doları aşkın ihracat yaptı. Bu tutar, sektörün son 14 yıldaki toplam ihracatının yüzde 55’inden fazlasına karşılık geliyor.
“2025 yılında ihracatımızı yüzde 48 artırarak 10 milyar doların üzerine taşıdık. Son 12 aylık dönemde ise ilk kez 11 milyar dolar seviyesini aştık” diyen Görgün, Bedir gibi çok taraflı iş birlikleriyle teknoloji geliştirme kapasitesini ve ihracatı artırmayı hedeflediklerini belirtti.
Mutabakat, Ankara’nın savunma sanayii diplomasisini tedarikçi-alıcı ilişkisinden ortak geliştirme ve üretim modeline taşıma çabasının parçası olarak öne çıkıyor. Zapt; Körfez, Güney Asya ve Güneydoğu Asya’dan 3 ülkeyi Türk savunma sanayisi altyapısıyla tek bir çerçevede buluşturuyor.
İmza, Türkiye’nin bölgesel savunma ilişkilerini genişlettiği bir döneme denk geldi. Reuters’ın 3 meclis kaynağına dayandırdığı habere göre Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan ile yapılan savunma paktını 20 Ekim’de onay için TBMM’ye sundu.
Görgün, “Günümüzün güvenlik ortamı, ülkelerin savunma ihtiyaçlarını karşılayabilecek güçlü, sürdürülebilir ve teknoloji odaklı sanayi ekosistemlerine sahip olmasını zorunlu kılıyor” değerlendirmesinde bulundu.
