General Atomics Aeronautical Systems (GA-ASI) tarafından geliştirilen FQ-42 Vengeance İşbirlikçi Savaş Uçağı (Collaborative Combat Aircraft — CCA), ABD Hava Kuvvetleri’ne ait F-35A Lightning II ve F-15E Strike Eagle savaş uçaklarıyla birlikte formasyon uçuşu gerçekleştirdi. Şirket ayrıca yeni bir FQ-42’nin 18 Eylül’de Nevada’daki Creech Hava Üssü’ne teslim edildiğini açıkladı.
GA-ASI’nin 21 Eylül tarihli açıklamasına göre Creech’e konuşlandırılan FQ-42, ABD Hava Kuvvetleri ile düzenli test ve değerlendirme faaliyetlerinde kullanılacak. Creech, ABD Hava Kuvvetleri’nin insansız hava aracı operasyonları ve CCA testleri açısından başlıca merkezlerinden biri konumunda.
Şirket, FQ-42’nin F-35A ve F-15E ile yaptığı formasyon uçuşlarının, insanlı platformlarla gelecekte yürütülecek işbirlikçi kontrol faaliyetlerine hazırlık kapsamında gerçekleştirildiğini bildirdi. GA-ASI daha önce MQ-20 Avenger ve XQ-67A Off-Board Sensing Station platformlarıyla yarı otonom ve otonom uçuş testleri yürütmüştü.
Bu çalışmalar kapsamında şirketin insansız jetleri, farklı otonomi yazılımlarıyla uçarken F-22 Raptor ve F-35 Lightning II pilotlarının işbirlikçi kontrolüne de tabi tutuldu. ABD Hava Kuvvetleri’nin bütçe belgeleri, F-22 filosunun CCA kontrolünü sağlayacak tabletler, haberleşme sistemleri ve ilgili entegrasyon ekipmanlarıyla donatılmasını öngörüyor.
CCA testlerinin kapsamı genişliyor
ABD Hava Kuvvetleri, General Atomics’in FQ-42 Vengeance ve Anduril’in FQ-44 Fury platformlarını içeren CCA testlerini daha gerçekçi operasyonel senaryolara taşıyor.
Temmuz ayında Creech Hava Üssü’nde düzenlenen Agile Combat Employment tatbikatında her iki platformun konuşlandırılması, yer operasyonları, silah yükleme, bakım ve görev üretimi gibi süreçler değerlendirildi. Deneysel Operasyon Birimi tarafından yürütülen faaliyetlerin temel amacı, CCA’ların kuvvete entegrasyonunda kullanılacak taktik, teknik ve prosedürlerin geliştirilmesi olarak açıklandı.
TWZ’nin aktardığına göre FQ-42 ve FQ-44’ün Aralık 2026’da Emerald Flag kapsamında ilk kez büyük kuvvet kullanımı tatbikatına katılması planlanıyor. Tatbikatın, CCA’ların insanlı savaş uçakları ve daha geniş komuta-kontrol yapılarıyla entegrasyonunun değerlendirilmesine yönelik yeni bir aşama oluşturması bekleniyor.
ABD Hava Kuvvetleri, 17 Haziran’da General Atomics ve Anduril’e CCA Increment 1 kapsamında mühendislik, üretim geliştirme ve üretim sözleşmeleri verdi. Kuvvet, on yılın sonuna kadar 150’den fazla FQ-42 ve FQ-44 tedarik etmeyi planlıyor.
FQ-44, AIM-120 ile atış testi yaptı
CCA programındaki çalışmalar yalnızca uçuş ve insanlı-insansız ekip çalışmasıyla sınırlı değil.
ABD Hava Kuvvetleri, Temmuz ayında YFQ-44A Fury ile AIM-120 AMRAAM kullanılarak canlı atış testi gerçekleştirdi. Mojave Çölü üzerindeki testte AIM-120, dijital bir hedefe karşı ateşlendi. Kuvvet, testin daha önce yürütülen inert mühimmat taşıma ve veri bağı entegrasyonu faaliyetlerinin devamı olduğunu açıkladı.
General Atomics da FQ-42 için hava-hava silah testlerine hazırlanıyor. GA-ASI Strateji ve İş Geliştirme Başkan Yardımcısı Mike Shortsleeve, AFA 2026 Hava, Uzay ve Siber Konferansı sırasında şirketin yakın gelecekte hava-hava atış testi gerçekleştirme yolunda ilerlediğini söyledi.
IRST ve pasif hedef tespiti test edildi
GA-ASI ayrıca Tactical Air Support ile yürüttüğü ayrı bir uçuş testinde insanlı bir F-5 Advanced Tiger ile CCA test uçağını bir araya getirdi.
21 Temmuz’da gerçekleştirilen testte her iki platform da kızılötesi arama ve takip (IRST) sensörleriyle donatıldı. Şirket, platformların sensör verilerini birleştirerek hava hedefinin tespit ve takibini gerçekleştirdiğini, koordinasyonun ise görüş hattı ötesi (BLOS) veri bağlantısı üzerinden sağlandığını açıkladı.
Testte kullanılan TacACE (Tactical Autonomy Ecosystem) yazılımı, ABD hükümetine ait otonomi referans mimarisiyle uyumlu şekilde çalıştı. GA-ASI’ye göre F-5’ten aktarılan hedef verileri CCA’nın TacACE sistemine iletildi.
ABD Hava Kuvvetleri daha önce Autonomy Government Reference Architecture (A-GRA) yapısını farklı platform ve otonomi yazılımlarında test etmeye başlamıştı. Yaklaşım, uçak gövdesi ile görev otonomisi yazılımının birbirinden ayrılmasını ve farklı üreticilerin sistemlerinin ortak bir mimari üzerinden çalışabilmesini hedefliyor.
IRST gibi pasif sensörler, radar yayını yapmadan hedeflerin kızılötesi izlerinin tespit ve takibine imkân sağlıyor. Bu sensörlerden gelen verilerin diğer platform ve sensörlerle birleştirilmesi, CCA konseptinde dağıtık hedef tespiti ve sensör füzyonu açısından değerlendirilen kabiliyetler arasında bulunuyor.
FQ-42 üretim aşamasına geçti
General Atomics, ABD Hava Kuvvetleri tarafından Nisan 2024’te CCA programının uçuş test platformlarını geliştirmek üzere seçildi. YFQ-42A’nın ilk uçuşu Ağustos 2025’te gerçekleştirildi ve platform Haziran 2026’da üretim aşamasına geçen iki CCA tasarımından biri oldu.
GA-ASI, FQ-42’yi düşük görünürlük özellikleri ve dahili silah bölmesine sahip insansız bir savaş uçağı olarak tanımlıyor. Şirket, CCA üretimini desteklemek üzere yeni bir düşük görünürlük kaplama tesisi kurduğunu ve üretim kapasitesini artırdığını da açıkladı.
ABD Hava Kuvvetleri 14 Eylül’de General Atomics platformuna FQ-42 Vengeance, Anduril platformuna ise FQ-44 Fury adlarını resmen verdi. Kuvvet, 2032 yılına kadar en az 500 muharebeye hazır yarı otonom CCA’ya sahip olmayı ve uzun vadede yaklaşık 1.000 uçaklık bir filo oluşturmayı hedefliyor.
CCA programındaki mevcut testler; otonomi yazılımı, sensör füzyonu, silah entegrasyonu, insanlı-insansız ekip çalışması, komuta-kontrol ve konuşlandırma süreçlerinin aynı operasyonel yapı içinde denenmesine odaklanıyor. FQ-42’nin F-35A ve F-15E ile gerçekleştirdiği son uçuşlar da programın temel uçuş testlerinden kuvvet entegrasyonu ve operasyonel kullanım konseptlerinin geliştirilmesine doğru ilerlediğini gösteriyor.
Kaynak: TWZ
