İngiliz Kraliyet Donanması, insansız deniz araçlarını cephe hattı görevlerinde kullanacak ilk otonom filosunu Portsmouth Deniz Üssü’nde hizmete aldı. Norveçli Kongsberg Maritime de donanmanın duyuruyu yaptığı 9 Kasım’da, Rus denizaltılarını Kuzey Kutbu bölgesinde izlemek için balıkçı teknesinden dönüştürülen insansız gemi tasarımı Arctic Hunter’ı tanıttı.
1st Autonomous Squadron (1. Otonom Filo), 5 Kasım Perşembe günü 200’ü aşkın donanma personeli, davetli ve aile üyesinin katıldığı törenle donanmaya katıldı. Donanma, töreni 9 Kasım’da kamuoyuna duyurdu.
Portsmouth merkezli filoda yaklaşık 180 personel görev yapacak. Bu sayı, bir Type 23 fırkateyninin mürettebatına eşit. Personel, kesintisiz operasyon için iki vardiya halinde çalışacak.
Filo, donanmanın insansız botları tedarik edip test ettiği Project Beehive programının yerini aldı. Birlik, Kraken Technology Group’un ürettiği K3 Scout ile SYOS Aerospace’in ürettiği Rattler insansız deniz araçlarını kullanacak. Tören sırasında operatörler, botları bir kontrol merkezinden yöneterek limanda manevra yaptırdı.
Gözetlemeden taarruza
USNI News haberine göre iki platform da keşif-gözetleme, taarruz ve lojistik ikmal görevlerini üstlenebiliyor. Donanma, Rattler’ı yabancı savaş gemilerinin insansız araç sürüleriyle gözetlendiği denemelerde kullandı. Filo, ilk aşamada Rattler’ları eğitim aracı olarak işletecek.
Militarnyi’nin aktardığına göre donanma, mart ayında Kraken Technology Group’tan 12,3 milyon sterlinlik sözleşmeyle 20 insansız bot alımını duyurmuştu. Donanma, iki platformu ticari hazır teknolojinin kısa sürede askeri kullanıma uyarlanmasının örneği olarak gösteriyor.
“Tarihimizdeki ilk otonom filo”
Donanma Komutanı Koramiral Steve Moorhouse törende, “Kraliyet Donanması daha önce hiç yapmadığı bir şeyi yapıyor. Tarihimizdeki ilk otonom filoyu hizmete alıyoruz” dedi. Donanmanın nesiller boyu gemiler, denizaltılar ve uçaklar etrafında kurulduğunu hatırlatan Moorhouse, “Bugünden itibaren otonom bir filo da bunların yanında yerini alıyor” diye konuştu.
Filonun komutanlığını Yarbay Helen Coxon üstleniyor. Coxon, “Artık görevimiz bu araçları ister tek başına ister müttefiklerimizle birlikte bir görev grubunun parçası olarak sahaya sürmek ve yeni insansız sistemleri sorumlu biçimde olabildiğince hızlı donanmaya kazandırmak” dedi.
Filo, yeni insansız sistemlerin hizmete girmesi için Navy Develop, Yıkıcı Kabiliyetler ve Teknolojiler Ofisi ve donanmanın Kabiliyet Hızlandırıcısı (Capability Accelerator) birimiyle çalışacak.
Savunma Bakanı Wes Streeting, filonun modern harbin değişen yüzüne yanıt olarak kurulduğunu söyledi ve “Bu yatırım harp hazırlığımızı, dolayısıyla caydırıcılığımızı güçlendiriyor” dedi. İngiltere, insansız ve insanlı platformları birlikte kullanan “hibrit donanma” konsepti için dört yılda 1,5 milyar sterlin ayırdı.
Balıkçı teknesinden denizaltı avcısı
Kongsberg Maritime’ın Arctic Hunter tasarımı, Kraliyet Donanmasının Kuzey Atlantik ve Arktik’te Rus denizaltılarını izleyecek otonom platform ihtiyacı olan Type 92 programına önerildi. Şirket, tasarımı bu hafta Oslo’da düzenlenecek Atlantic Future Forum öncesinde duyurdu.
Arctic Hunter, 56 metrelik standart bir Arktik balıkçı teknesi tasarımına dayanıyor. Teknenin balık işleme bölümleri sökülüyor, yerine otonomi sistemleri yerleştiriliyor. Gemi, Kuzey Kutup Dairesi içindeki ileri bir destek üssünden çalışacak ve mürettebatsız olarak 60 güne kadar denizde kalabilecek.
Sessiz gövde, Thales sonarı
Kongsberg, sonar operasyonlarını bozabilecek sualtı gürültüsünü azaltmak için gövdeyi ve pervaneyi optimize etti. Şirket, Kraliyet Donanmasının Type 23 ve Type 26 fırkateynlerinin pervanelerini de tasarladı.
Gemide Thales UK’nin sonar ve güvenli askeri haberleşme sistemleri kullanılacak. Şirkete göre geniş faydalı yük kapasitesi ve güverte alanı, gemiye ömrü boyunca alternatif ya da ek görev sistemleri eklenmesine imkan tanıyacak.
Arctic Hunter, karadaki bir uzaktan operasyon merkezinden denetlenecek ve kontrol edilecek. Askeri etkiler ise insan kontrolünde kalacak. Kongsberg, sıfırdan otonom kontrol sistemi geliştirmek yerine Kuzey Atlantik’te çalışan Reach Remote insansız açık deniz gemisinin uzaktan operasyon teknolojisini platforma aktaracak.
Şirketin insansız gemi teknolojisi, klas kuruluşu DNV ve Norveç Denizcilik İdaresinden onay aldı. Navy Lookout ise bu onayların tamamlanmış bir askeri Arctic Hunter yapılandırmasını değil ticari teknolojiyi kapsadığını, askeri versiyonun hâlâ geliştirme ve entegrasyon gerektirdiğini vurguladı.
Kongsberg Maritime CEO’su Lisa Edvardsen Haugan, “Atlantik güvenliği mutlak bir öncelik. Arctic Hunter’ın ilave denizaltı tespit kabiliyetine yönelik artan ihtiyaca sağlam ve pratik bir yanıt sunduğuna inanıyoruz” dedi.
Bear Gap’te 10 gemi
Kongsberg’in operasyon konseptine göre 10 gemilik bir Arctic Hunter filosu, “Bear Gap” olarak bilinen bölgenin batısında konuşlanacak. Şirket sözcüsünün Defense News’e verdiği bilgiye göre Svalbard ile Norveç arasındaki bu deniz alanı, Rus denizaltılarının açık Atlantik’e çıkarken geçmek zorunda olduğu bir güzergah.
Bu insansız gemiler, denizaltı savunma harbinde (DSH) İngiltere’nin gelecekteki Type 26 fırkateynlerine destek verecek. Type 26 tasarımı İngiltere’nin yanı sıra Avustralya, Kanada ve Norveç tarafından da seçildi.
Birkenhead’de üretim
Kongsberg, tasarımın seçilmesi halinde gemilerin uzun vadeli tersane ortağı Balaena Maritime’ın Birkenhead’deki tesisinde inşa edileceğini ve on yılın sonuna kadar askeri donanım entegrasyonuna ve operasyonel konuşlanmaya hazır olacağını açıkladı. Gemiler ticari tersanelerde üretilecek, askeri sistemlerin entegrasyonunu savunma sanayisi üstlenecek.
Kongsberg, Atlantic Future Forum’da Thales UK ve Balaena Maritime ile teknoloji iş birliği anlaşmaları imzalayacak. Şirket, Arctic Hunter’ı NATO ve Müşterek Seferi Kuvvet (JEF) ülkelerine ihraç edilebilecek bir platform olarak da sunuyor.
Kuzey’de hibrit güç
Kongsberg’e göre Arctic Hunter tabanlı bir Type 92 programı, İngiltere ve Norveç’in Yüksek Kuzey’de NATO’nun otonom sistemleri benimsemesine öncülük etmesini öngören Lunna House anlaşmasını destekliyor. Defense News, yaklaşımın İkinci Dünya Savaşı’nda çok sayıda görece ucuz, dönüştürülmüş balina avcısı tipi geminin İngiliz savaş gemilerini Nazi Almanyasına karşı koruması fikrini hatırlattığını yazdı.
İki gelişme, Kraliyet Donanmasının insanlı platformları insansız sistemlerle tamamlayan hibrit yapıya geçişini somutlaştırıyor. Navy Lookout, mürettebatın gemiden çıkarılmasının karada operatör ve görevler arası bakım ihtiyacını ortadan kaldırmadığına dikkat çekti.
