ABD ile İran arasındaki çatışma bu hafta Basra Körfezi’ne sıçradı; İran’ın Kuveyt ve Bahreyn’e yönelik füze ve insansız hava aracı saldırıları, 8 Nisan’da yürürlüğe giren geçici ateşkesi ciddi biçimde sarstı.
İran, Salı ve Çarşamba günleri Kuveyt ile Bahreyn’deki ABD müttefiklerine füze ve İHA saldırıları düzenledi. Kuveyt uluslararası havalimanına isabet eden saldırıda en az bir kişi hayatını kaybetti, uçuşlar kısa süreliğine askıya alındı. Kuveyt Dışişleri Bakanlığı, sayıları açıklanmayan yaralıların yanı sıra “diplomatik misyonlar dahil olmak üzere diğer hayati tesislerde” hasar oluştuğunu bildirdi.
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), Kuveyt’e fırlatılan iki İran füzesinin hedefe ulaşamadığını ya da uçuş sırasında parçalandığını, Bahreyn’e ateşlenen üç füzenin ise hava savunma sistemleri tarafından imha edildiğini açıkladı. CENTCOM ayrıca Kuveyt’teki ABD güçlerini hedef alan İHA dalgasının “hedefe isabet edemediğini” ve çok sayıda insansız aracın önlendiğini, “hiçbir Amerikan personeli veya varlığının zarar görmediğini” belirtti.
ABD, saldırılara karşılık olarak Hürmüz Boğazı yakınlarındaki Keşm Adası’ndaki bir İran askeri yer kontrol istasyonunu “meşru müdafaa” kapsamında hedef aldığını duyurdu.
Olaylar, yalnızca ateşkes sürecini tehdit etmekle kalmıyor; aynı zamanda Pakistan ve Katar’ın arabuluculuğunda sürdürülen müzakereleri de çıkmaza sürüklüyor. Bu görüşmeler, geçici ateşkesin kalıcı bir düzenlemeye dönüştürülmesini ve İran’ın nükleer programı ile Hürmüz Boğazı’nın geleceği gibi çözümsüz kalan kritik meselelerde uzlaşı zemininin oluşturulmasını hedefliyor.
İran, Şubat sonundan bu yana fiilen kapattığı Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmamış olup ABD, bu süreçte kendi deniz ablukasını kurarak ticari gemileri söz konusu geçitten geçirmeye başlamış durumda.
Dışişleri Bakanı Marco Rubio Salı günü Kongre’ye sunduğu ifadede, nükleer müzakerelerin aylar alabileceğini ve ancak İran’ın boğaz geçidini yeniden açmasının ardından başlayabileceğini söyledi. Rubio, görüşmelerin İranlı müzakerecilerin tekliflere yanıt vermek için üç ila beş gün süre ayırması nedeniyle yavaş ilerlediğini de vurguladı.
Tırmanmanın arka planında, İsrail’in İran destekli Hizbullah’a karşı Lübnan’da sürdürdüğü genişletilmiş harekât yer alıyor. İran, ateşkes anlaşmasının Lübnan’ı da kapsadığını savunarak ABD ile görüşmeleri kesme tehdidinde bulunmuştu. İsrail ordusu ise Salı günü Lübnan güneyinde yeni mevziler tesis ettiğini açıkladı; Çarşamba günü de güneydeki Al-Kharayeb kentindeki sivillere tahliye uyarısı yayımladı.
Başkan Donald Trump, Truth Social’daki paylaşımında İran ile müzakerelerin kesildiği yönündeki haberleri yalanladı. Trump, “İran’a da söylediğim gibi, ‘Artık bir şekilde bir anlaşma yapmanın zamanı geldi. 47 yıldır bunu yapıyorsunuz ve bunun daha fazla devam etmesine izin verilemez'” diye yazdı.
