İspanya Savunma Bakanı Margarita Robles, İran tarafından Türkiye yönüne fırlatılan balistik füzenin düşürülmesine ilişkin dikkat çekici açıklamalarda bulundu. Robles, İspanya’ya ait Patriot hava savunma bataryasının füze önleme operasyonunda doğrudan ateş açmadığını, ancak füzenin düşürülmesi için gerekli kritik verilerin sağlanmasına katkıda bulunduğunu söyledi.
Savunma Bakanı, ülkesinin NATO operasyonuna aktif biçimde katıldığını ve sürecin İspanya’nın Torrejón kentinde bulunan Müşterek Hava Operasyon Merkezi (CAOC-TJ) tarafından takip edildiğini doğruladı.
Patriot Sistemi: NATO’nun Doğu Akdeniz’deki Hava Savunma Kalkanı
Türkiye’de konuşlu İspanyol Patriot hava savunma sistemi, aynı anda 24 füze fırlatma kapasitesine sahip. Sistem, yaklaşık 80 kilometre menzil ve 40 kilometre irtifaya kadar balistik tehditleri etkisiz hale getirebiliyor.
Patriot sisteminin tüm bileşenleri yüksek hareket kabiliyeti sağlamak amacıyla askeri arazi kamyonları üzerine entegre edilmiş durumda. Sistemin temel bileşenleri, füze fırlatıcıları, AN/MPQ-53 radar sistemi, Enerji tedarik ünitesi (jeneratörler), komuta ve kontrol kabini, anten ve iletişim sistemlerinden oluşuyor.
İspanya’nın Türkiye’de konuşlandırdığı Patriot bataryasında MIM-104C karadan havaya füzeleri kullanılıyor. Bu füzeler yaklaşık 5 metreden uzunlukta ve 900 kilogram ağırlığında.
MIM-104C füzesi 9 saniye ile 3,5 dakika arasında havada kalabiliyor. Hedefe yaklaşınca patlayan 91 kilogramlık parçacık savaş başlığı taşıyor.
Radar sistemi 150 km’den fazla etkin menzile sahip, uygun koşullarda 400 km’ye kadar hedef takibi yapabiliyor. Aynı anda 100 hedefi ve 9 önleme füzesini takip edebiliyor.
Sistemin kalbi olan Engagement Control Station (ECS), hedefleri belirliyor, önceliklendirme yapıyor ve füze yönlendirme hesaplamalarını gerçekleştiriyor.
Bu komuta merkezi, NATO’nun üst komuta yapısıyla Information Coordination Center (ICC) aracılığıyla sürekli bağlantı halinde çalışıyor.
NATO Füze Savunma Ağı Doğu Akdeniz’de Aktif
NATO, kısa ve orta menzilli balistik tehditlere karşı Doğu Akdeniz’de hem deniz hem de kara konuşlu önleyici sistemler bulunduruyor. Türkiye’de konuşlandırılan İspanyol Patriot bataryası da bu savunma mimarisinin önemli unsurlarından biri.
Söz konusu sistemlerin devreye girmesi, İran tarafından fırlatılan füzenin Türk hava sahası için gerçek bir tehdit olarak değerlendirildiğini gösteriyor.
Füzenin türü ve tam olarak nerede önlendiğine dair resmi detaylar paylaşılmadı. Ancak füzenin Irak ve Suriye hava sahasını geçerek Türkiye’ye doğru ilerlemesi, İran’ın orta menzilli balistik füze sistemleriyle uyumlu bir uçuş profilini işaret ediyor.
İspanya’nın Türkiye’de 10 Yılı Aşan Patriot Görevi
İspanyol askeri birlikleri, NATO’nun Türkiye’deki hava savunma misyonuna Ocak 2015’te katıldı. O tarihten bu yana Patriot bataryası Adana’daki İncirlik Hava Üssü’nde konuşlu durumda.
Görev, NATO komuta zinciri içinde şu şekilde yürütülüyor:
- Operasyonel komuta: NATO Avrupa Müttefik Kuvvetler Yüksek Komutanı (SACEUR)
- Operasyonel kontrol: Almanya’daki Ramstein Hava Üssü’nde bulunan NATO Müttefik Hava Komutanlığı (AIRCOM)
2019’dan bu yana İspanya, Suriye’den gelebilecek balistik tehditlere karşı Türkiye’de Patriot sistemi konuşlandıran tek NATO ülkesi konumunda.
İncirlik’te görev yapan İspanyol birliği yaklaşık 150 askerden oluşuyor.
Torrejón’daki CAOC Merkezi Nasıl Çalışıyor?
Madrid yakınlarındaki CAOC Torrejón, NATO’nun Avrupa hava savunma mimarisinin kritik merkezlerinden biri.
Merkez şu görevleri yürütüyor:
- Müttefik hava sahasını izlemek
- Hava tehditlerini analiz etmek
- Önleme görevlerini koordine etmek
- NATO hava operasyonlarını yönetmek
CAOC Torrejón’un sorumluluk alanı oldukça geniştir. Bu alan:
- Portekiz’den Türkiye’ye kadar yaklaşık 6.500 km’lik bir bölgeyi
- Akdeniz’in büyük bölümünü
- Karadeniz’in bir kısmını
- Güney Avrupa hava sahasını kapsar.
Merkezde 18 NATO ülkesinden yaklaşık 160 personel görev yapmaktadır. NATO İletişim ve Bilgi Ajansı (NCIA) ve ulusal destek personeli de dahil edildiğinde toplam personel sayısı yaklaşık 250’ye ulaşmaktadır.
NATO’nun Güney Kanadında Kritik Savunma Ağı
CAOC Torrejón, NATO’nun güney kanadındaki hava savunma ağının önemli bir koordinasyon merkezidir. Buradan Eurofighter savaş uçakları, radar ağları ve hava savunma sistemleri gibi unsurların faaliyetleri koordine edilmektedir.
Bu sistem sayesinde İran füzesi gibi hava tehditleri gerçek zamanlı olarak izlenebiliyor ve müttefik kuvvetler hızla müdahale edebiliyor.
NATO yetkilileri, merkezin özellikle Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrası artan güvenlik riskleri ve Doğu Akdeniz’de yükselen gerilimler nedeniyle daha da kritik hale geldiğini vurguluyor.
Füze İncirlik Üssü’ne Yönelmiş Olabilir
İspanyol Savunma Bakanı Robles’in açıklamasına göre İspanyol Patriot bataryası füzenin düşürülmesini sağlamadı, ancak füzenin izlenmesi ve hedef bilgilerinin sağlanmasında önemli rol oynadı.
Türk hükümeti füzenin hedefini resmi olarak açıklamasa da askeri kaynaklar, füzenin izlediği rotanın İran’ın batısından Adana’daki İncirlik Hava Üssü’ne doğru yöneldiğini gösterdiğini belirtiyor.
İncirlik Üssü NATO’nun Türkiye’deki en kritik askeri tesislerinden biri ABD kuvvetlerinin konuşlu olduğu bir üs ve Orta Doğu operasyonları için önemli bir lojistik merkez.
Kaynak: infodefensa
