Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ), beşinci nesil savaş uçağı KAAN’ın İspanya’ya olası satışı için hükümetler arası (G2G) ön görüşmelerin yürütüldüğünü doğruladı. İstanbul’da düzenlenen SAHA 2026 fuarında yapılan açıklamalarda, tarafların teknoloji transferi içeren bir model üzerinde çalıştığı ve sürecin stratejik düzeyde ilerlediği belirtildi.
TUSAŞ CEO’su Mehmet Demiroğlu, İspanyol Hava Kuvvetleri’nden “üst düzey bir beşinci nesil savaş uçağı” talebi aldıklarını belirterek, “Görüşmelerin ilk aşamalarındayız, programın ilk fazındayız” dedi. Demiroğlu, sürecin hükümetler arası yürütüldüğünü vurgulayarak, “Bu bir G2G konu olduğu için detayları açıkça paylaşamam” ifadelerini kullandı.
Görüşmelerin koordinasyonunun Türkiye Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) tarafından yürütüleceği kaydedilirken, şirket yetkilileri temasları olumlu değerlendirdi. Demiroğlu, “Hürjet’ten sonra sıradaki KAAN olacak” diyerek iki programın birbirini tamamlayan bir yapı oluşturduğunu ifade etti.
Teknoloji transferi ve ABD kısıtlamaları sürecin merkezinde
KAAN programı, Türkiye’nin 2019 yılında F-35 programından çıkarılmasının ardından hız kazandı. ABD’nin GE F110 motorlarına yönelik ihracat lisanslarını kısıtlaması, Ankara’yı yerli TF3500 motorunu geliştirmeye yöneltti.
Türk savunma sanayii temsilcileri, teknoloji transferinin İspanya için kritik bir avantaj sunduğunu belirtiyor. Görüşmelere yakın kaynaklar, “Beşinci nesil uçağa ihtiyaçları var ve Amerikalıları tercih etmiyorlar çünkü biz tüm teknolojiyi transfer ediyoruz” değerlendirmesinde bulundu. TUSAŞ ise tekliflerinin “endüstriyel egemenlik açısından Batı’da rakipsiz” olduğunu savunuyor.
KAAN’ın teknik kabiliyetleri ve operasyonel hedefleri
TUSAŞ, KAAN’ı 2029 yılında operasyonel hale getirmeyi hedefliyor. Şirket, uçağın yüzde 99 oranında yerli üretim olduğunu ve Mach 1.8 hız seviyesine ulaşabildiğini belirtiyor.
Platformun, insanlı-insansız takım çalışması (Manned-Unmanned Teaming) kabiliyeti ile Anka-3 gibi insansız sistemlerle entegre görev icra edebileceği ifade ediliyor. KAAN’ın bu kapsamda altıncı nesil savaş konseptlerine geçişte kritik bir rol oynaması öngörülüyor.
TUSAŞ ayrıca, Endonezya’ya 48 adetlik satışla programın ilk ihracat başarısını elde ettiğini duyurdu.
Hürjet modeli ve aşamalı iş birliği yaklaşımı
Tarafların, KAAN için Hürjet eğitim uçağında olduğu gibi teknoloji transferi içeren bir iş birliği modeli üzerinde çalıştığı belirtiliyor. Bu kapsamda İspanya’da yerel şirketlerin dahil olacağı bir konsorsiyum oluşturulması planlanıyor.
TUSAŞ kaynakları, yol haritasının “aşamalı yaklaşım” üzerine kurulduğunu ifade ederek, ilk aşamada Hürjet’in tamamlanmasının öncelikli olduğunu vurguladı. Demiroğlu, “Hürjet, KAAN için eğitim platformu olacak” dedi.
Şirket, Hürjet eğitim uçaklarının 2028-2029 döneminde İspanya’ya teslim edilmesini hedefliyor.
İspanya’nın F-35 alternatifi arayışı ve stratejik denklem
Avrupa’da F-35’in yaygınlaşmasına rağmen, İspanya ve Fransa bu platforma mesafeli duran ülkeler arasında yer alıyor. İspanya’nın özellikle donanma ihtiyaçları kapsamında F-35B tek seçenek olarak öne çıksa da, bu planın ertelendiği değerlendiriliyor.
Madrid yönetimi, Halcón I ve II programları kapsamında tedarik edilecek Eurofighter filosunu tamamlayacak ikinci bir savaş uçağı modeli arıyor. Bu bağlamda KAAN, teknoloji transferi ve ortak üretim imkânı nedeniyle alternatif seçenekler arasında öne çıkıyor.
Kaynak: infodefensa
