Türkiye, Somali’deki enerji ve uzay yatırımlarını güvence altına almak amacıyla Mogadişu’ya F-16 savaş uçakları konuşlandırdı. Middle East Eye’ın (MEE) Somalili yetkililere dayandırdığı haberine göre, Ankara Çarşamba günü Somali’ye üç adet F-16 gönderdi.
Konuya yakın Somalili yetkililer, Middle East Eye’a yaptıkları açıklamada, Türkiye’nin son birkaç aydır F-16’ları barındırmak üzere Mogadişu’da yeni bir tesis inşa ettiğini belirtti. Türk mühendislerin, jetlerin gelişinden önce birkaç gündür Mogadişu Uluslararası Havalimanı’nda hazırlık çalışmaları yürüttüğü aktarıldı.
Middle East Eye’ın uydu görüntülerine dayalı analizine göre, Eylül ayından bu yana havalimanı sahasında birden fazla yeni hangar inşa edildi. Açık kaynak uçuş verileri ise son 10 gün içinde Mogadişu’ya yönelik çok sayıda Türk kargo uçuşu gerçekleştirildiğini ve bu sevkiyatların muhtemelen F-16’lar için yedek parça ve mühimmat taşıdığını ortaya koyuyor.
Enerji ve uzay projeleriyle bağlantılı konuşlandırma
MEE’ye konuşan bir kaynak, F-16’ların Somali’ye konuşlandırılmasının, Ankara’nın Somali açıklarına petrol arama platformu gönderme planlarının bir ön adımı olduğunu söyledi. Söz konusu platformun, yılın ilerleyen dönemlerinde Somali kıyılarında sondaj faaliyetlerine başlaması bekleniyor.
Buna ek olarak, Mogadişu’nun kuzeyinde planlanan bir uzay limanı projesinin de hazırlık aşamasında olduğu bildiriliyor. Türkiye, bu projeler aracılığıyla Somali’de hem enerji hem de uzay altyapısında uzun vadeli bir varlık oluşturmayı hedefliyor.
Milli Savunma Bakanlığı konuya ilişkin doğrudan bir açıklama yapmazken, bakanlık kaynakları Perşembe günü yerel basına verdikleri demeçte, Türkiye’nin Somali’de bir hava komutanlığı bulundurduğunu doğruladı. Aynı kaynaklar, Somali-Türk Görev Gücü’nün askeri yardım, eğitim ve danışmanlık faaliyetleri yoluyla Somali’nin terörle mücadele kapasitesine katkı sunduğunu ifade etti.
El Şebab tehdidi ve bölgesel gerilim
Türkiye, uzun süredir Somali hükümetine, ülkenin geniş kesimlerinde etkili olan El Şebab örgütüne karşı mücadelede destek sağlıyor. Ancak Middle East Eye’ın değerlendirmesine göre, İsrail’in bu ayın başlarında Somaliland’ı bağımsız bir devlet olarak tanıması ve Afrika Boynuzu’nda artan jeopolitik gerilim, Ankara’nın Somali’deki askeri ve stratejik varlığını daha da kritik hale getirdi.
Çarşamba günü yapılan Milli Güvenlik Kurulu toplantısının ardından yayımlanan açıklamada, Türkiye’nin Somali Federal Cumhuriyeti’nin egemenliği ve toprak bütünlüğüne verdiği destek bir kez daha vurgulandı. Açıklamada, Türkiye’nin terör örgütlerine karşı mücadelede Somali halkının yanında durmayı sürdüreceği ifade edildi.
Aynı gün Somali kabinesi, Tuğgeneral İbrahim Mohamed Mohamud’u Somali Ulusal Ordusu’nun (SNA) yeni komutanı olarak oy birliğiyle atadı. Mohamud’un bir Türk üniversitesinden yüksek lisans derecesine sahip olduğu ve Türk Savunma Üniversitesi’nde çeşitli eğitim programlarına katıldığı bildirildi.
Middle East Eye daha önce, Türkiye’nin TB2 Bayraktar ve Akıncı silahlı insansız hava araçlarının yanı sıra Haziran ayında Mogadişu’ya üç adet T129 ATAK taarruz helikopteri gönderdiğini de duyurmuştu. Ayrıca Şubat 2024’te imzalanan savunma anlaşması kapsamında Somali donanmasına iki hizmet helikopteri teslim edilmiş, Türkiye’nin Somali için bir deniz kuvveti yapılanmasına destek vermesi kararlaştırılmıştı.
2011 yılından bu yana Türkiye, Somali’ye kapsamlı yatırımlar gerçekleştirdi. Ankara, Mogadişu’da dünyanın en büyük Türk büyükelçiliklerinden birini açtı ve kuraklık krizlerine yanıt olarak 1 milyar doların üzerinde insani yardım sağladı. Türkiye hâlihazırda Mogadişu’da büyük bir askeri üs işletirken, Türk şirketleri de kentin havalimanı ve limanının işletmesini yürütüyor.
Buna ek olarak, Somali ordusunun yaklaşık üçte birini oluşturan binlerce Somalili asker, hem Türkiye’de hem de Mogadişu’daki TURKSOM Askeri Eğitim Üssü’nde eğitildi.
