Türk deniz savunma şirketi STM, Portekiz lojistik destek gemisi projesinin ikinci platformu NRP Fernando Pessoa’nın (A5212) omurga döşeme törenini salı günü İstanbul’daki ADA Tersanesinde düzenledi. Tören, Türkiye’nin bir AB ve NATO üyesi ülkeye yaptığı ilk askeri gemi ihracatı kapsamındaki iki geminin eş zamanlı inşa sürecine girdiğini gösteriyor.r.
Projenin ilk gemisi NRP Luís de Camões’te gövde inşası ve donatım çalışmaları sürüyor. STM, her iki gemiyi 2027’de denize indirmeyi ve 2028’de Portekiz Donanmasına teslim etmeyi hedefliyor.
Törene Portekiz Donanması Komutanı Oramiral Jorge Manuel Nobre de Sousa, Donanma Komutanı Oramiral Kadir Yıldız, iki ülkenin deniz kuvvetleri temsilcileri, STM ve ADA Tersanesi yöneticileri katıldı.
İhaleden inşaya
STM, uluslararası tersanelerle yarıştığı ihaleyi kazandıktan sonra Yardımcı Yakıt İkmal ve Lojistik Gemisi (AOR+) Projesi sözleşmesini 17 Aralık 2024’te Lizbon’da imzaladı. Gemiler STM’nin ana yükleniciliğinde ADA Tersanesinde inşa ediliyor.
Tasarım aşamasının ardından ilk geminin sac kesimi Kasım 2025’te, omurga döşemesi Ocak 2026’da yapıldı. İkinci geminin sac kesim töreni 18 Haziran’da düzenlendi.
STM Genel Müdürü Özgür Güleryüz, şirketin 11 farklı tersanede 44 deniz platformu projesi yürüttüğünü belirtti. Güleryüz, “Her iki gemiyi de 2027 yılında denize indirmeyi ve 2028 yılında Portekiz Donanması’na teslim etmeyi hedefliyoruz” dedi.
Güleryüz, STM’nin dünya donanmalarına “esnek, maliyet etkin ve NATO standartlarına uygun denizcilik çözümleri” sunmayı sürdüreceğini söyledi.
‘Gerçek bir kuvvet çarpanı’
Oramiral Nobre de Sousa, geminin insani yardım ve afet müdahalesinden güç projeksiyonu ve muharebe harekâtına kadar geniş bir görev yelpazesinde lojistik destek sağlayacağını ifade etti.
“Bir lojistik destek gemisinden öte, gerçek bir kuvvet çarpanı olacaktır” diyen Nobre de Sousa, geminin hizmete girmesiyle Portekiz’in NATO deniz harekâtlarını destekleme kabiliyetinin ve müttefiklerle birlikte çalışabilirliğinin artacağını söyledi.
Nobre de Sousa, projeyi “iki NATO müttefiki olan Türkiye ve Portekiz arasındaki güçlü ilişkilerin” somut bir göstergesi olarak nitelendirdi.
Şairlerin adını taşıyor
İlk gemi, Portekiz’in ulusal şairi Luís de Camões’in adını taşıyor. Daha önce Kral Dom Dinis onuruna NRP D. Dinis olarak adlandırılan ikinci gemiye Portekiz Donanması, 20. yüzyılın önde gelen şairlerinden Fernando Pessoa’nın adını verdi.
Modüler, çok amaçlı tasarım
137 metre boyundaki gemiler, 11 bin tonun üzerinde deplasmana ve 18 knotun üzerinde azami sürate sahip olacak. Her gemi denizde 30 güne kadar kesintisiz görev yapabilecek ve 100 personel barındırabilecek.
Gemiler, denizde akaryakıt ve yük transferinin yanı sıra müşterek ve amfibi harekâtı destekleyebilecek. Kıç taraftaki ro-ro rampası sayesinde her gemi 20 adede kadar hafif zırhlı taktik araç taşıyabilecek.
Modüler tasarım, kriz dönemlerinde insani yardım, arama kurtarma ve tıbbi destek görevlerine imkân tanıyor. Entegre İletişim Sistemi, filo koordinasyonu için komuta kontrol kabiliyeti sağlayacak.
STM’ye göre gemiler, öncelikle hava savunma harbine göre yapılandırılacak. Silah ve sensör paketinde yakın savunma silah sistemleri, 12,7 mm uzaktan komutalı silah sistemleri ve karıştırıcı/aldatıcı sistemler yer alacak. Gemilerde helikopter ve insansız hava araçları (İHA) için iniş platformu ile İHA hangarı bulunacak.
AOR+ projesi, Türk deniz savunma sanayisinin AB ve NATO pazarındaki ilk gemi ihracatı olarak referans niteliği taşıyor. Gemiler, Portekiz Donanmasının uzak sularda konuşlanma ve ikmal kabiliyetini genişletirken Avrupa-Atlantik bölgesindeki NATO deniz harekâtlarına katkı sunacak.
