Portekiz, 1 milyar euroyu aşan bedelle 72 Boxer zırhlı araç alıyor. Lizbon hükümeti yeni Askeri Programlama Kanunu’na üçüncü bir denizaltıyı da ekleyecek. Avrupa Birliği’nin SAFE fonundan 5,8 milyar euro kaynak kullanan ülke, kara, hava ve deniz kuvvetlerini aynı anda yeniliyor.
Portekiz Boxer alımıyla Kara Kuvvetleri’nin zırhlı filosunu yeniliyor. Savunma Bakanı Nuno Melo, 4 Kasım’da Berlin’de Almanya ile savunma iş birliğini güçlendiren bir niyet beyanı imzaladıktan sonra Portekiz Kara Kuvvetleri için 72 Boxer zırhlı araç alındığını ve yatırımın 1 milyar avroyu aştığını açıkladı.
Beyan, Melo ile Alman mevkidaşı Boris Pistorius arasında imzalandı ve silahlanma, uzay, insansız hava araçları ile askeri eğitim alanlarındaki projeleri kapsıyor. Melo, Almanya’yı “temel bir stratejik ortak” ve Portekiz’in “eski bir müttefiki” olarak nitelendirdi.
“Bu yalnızca bir nezaket ziyareti değil, bir çalışma ziyareti” diyen Melo, anlaşmanın araçların Portekiz’de üretilmesini ve bakımının da ülkede yapılmasını öngördüğünü söyledi.
Boxer’lar M113’lerin yerini alacak
Boxer’lar, Alman Rheinmetall ile KNDS’nin ortak girişimi ARTEC tarafından üretiliyor. Araçlar, Müdahale Tugayı’ndaki eskiyen M113’lerin ve Pandur II filosunun bir kısmının yerini alacak. Filoya zırhlı personel taşıyıcı (ZPT) ve zırhlı muharebe aracı (ZMA) gibi farklı konfigürasyonlar girecek. Pandur II’ler ise düşük yoğunluklu görevlerde kullanılmaya devam edecek.
Basın şubattan bu yana Portekiz için 80-90 araçtan söz ediyordu; Berlin’den çıkan rakam 72 oldu. Portekiz bu alımla Almanya, Hollanda, İngiltere, Litvanya ve Avustralya’nın yer aldığı Boxer kullanıcıları arasına katılıyor.
Berlin’deki beyan uzay alanını da kapsıyor. Melo, Azor Adaları’ndaki Santa Maria’da kurulacak uydu fırlatma altyapısını Avrupa için bir alternatif olarak tanımladı.
Üçüncü denizaltı programda
Savunma Bakanı Melo, Portekiz Meclisi’ndeki 2027 bütçesi görüşmelerinde “Bir sonraki Askeri Programlama Kanunu’nda bir denizaltı daha olacak” dedi. Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Nobre de Sousa da eylülde yeni bir denizaltının, Silahlı Kuvvetler’in 12 yıllık yatırımlarını belirleyen kanuna eklenmesini istemişti.
Portekiz Deniz Kuvvetleri’nin envanterinde, Almanya’nın Kiel kentindeki HDW (bugünkü TKMS) tersanesinde inşa edilen Tridente ve Arpão denizaltıları bulunuyor. Alman savunma sitesi Hartpunkt, Lizbon’un üçüncü denizaltıyı da Almanya’dan almayı planladığını yazdı.
Savaş uçağı kararı bekliyor
Melo, F-16’ların yerini alacak savaş uçağına ilişkin takvim sorusuna şu yanıtı verdi: “Bu konudaki tartışma ancak Askeri Programlama Kanunu onaylandıktan sonra yapılacak, asla öncesinde değil. Kanun da yıl sonuna kadar çıkacak.”
İhale için ABD’li Lockheed Martin (F-35), İsveçli Saab (Gripen E), Airbus’ın da yer aldığı Avrupa konsorsiyumu (Eurofighter Typhoon) ve Fransız Dassault Aviation (Rafale) yarışıyor. Melo, kararın Hava Kuvvetleri’nin karşılaştırmalı çalışmalarına dayalı “teknik ve siyasi bir değerlendirmeyle” hükümet düzeyinde alınacağını belirtti.
Melo, Berlin’de Lufthansa Technik’i kapsayan bir ortaklık çerçevesinde F-35 pilotlarının Portekiz’de eğitilmesine yönelik temasların sürdüğünü de söyledi.
Kara Kuvvetleri ayrıca Leopard 2A6 tanklarının orta ömür modernizasyonunu planlıyor. Portekiz, 2008’de Hollanda’dan 37 Leopard 2A6 almış, 2023’te bunlardan üçünü Ukrayna’ya devretmişti.
SAFE ile kapsamlı yenilenme
Portekiz, Avrupa Birliği’nin Avrupa için Güvenlik Eylemi (SAFE) mekanizmasından 5,8 milyar avroluk uzun vadeli kredi kullanıyor. Bu paketin yaklaşık 3 milyar avrosu, İtalyan Fincantieri’nin inşa edeceği üç FREMM EVO sınıfı fırkateyne ayrılıyor. İlk fırkateynin 2029’da teslim edilmesi, üçünün de 2030 sonuna kadar hizmete girmesi bekleniyor.
Denizaltı savunma harbi (DSH) ve entegre hava savunması için tasarlanan 145 metrelik fırkateynler, hizmet ömrünün sonuna yaklaşan Vasco da Gama sınıfının yerini alacak. SAFE kaynağı ayrıca uydu haberleşmesini, hava savunma sistemlerini, insansız hava araçlarını, İHA karşıtı teknolojileri, mühimmatı ve Pandur filosunun yenilenmesini finanse ediyor.
Türk tersanesinde ikmal gemileri
Portekiz’in yenilenme programında Türkiye de yer alıyor. Portekiz Deniz Kuvvetleri’nin iki yeni ikmal gemisi İstanbul Tuzla’daki ADA Tersanesi’nde inşa ediliyor. Gemilerden ilki NRP Luís de Camões’in omurga kızağa koyma töreni ocakta Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Melo’nun katılımıyla yapıldı. Melo aynı ziyarette Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün ile de görüştü.
Portekiz, 2025’te NATO’nun gayri safi yurt içi hasılanın yüzde 2’si olan savunma harcaması hedefine ulaştı. Kara, hava ve deniz programlarının aynı anda yürütülmesi, Lizbon’un Atlantik’teki geniş münhasır ekonomik bölgesinde caydırıcılığı artırmayı ve müttefiklerle birlikte çalışabilirliği güçlendirmeyi hedeflediğini gösteriyor.
