ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın Washington ile temasa geçerek görüşme talebinde bulunduğunu, ancak protestolara yönelik baskılar nedeniyle askeri seçeneklerin de değerlendirildiğini söyledi.
Trump, Pazar gecesi Air Force One uçağında yaptığı açıklamada, “Bir görüşme ayarlanıyor. Ancak gerekirse görüşmeden önce harekete geçmemiz gerekebilir” dedi. İran’ın ABD’nin uyarılarını ciddiye aldığını savunan Trump, Kasım Süleymani’nin öldürülmesi ve Venezuela lideri Nicolás Maduro’ya yönelik son ABD operasyonlarını hatırlattı.
İran’daki protestoları izleyen insan hakları kuruluşları, internet kesintisi nedeniyle sağlıklı bilgi akışının zorlaştığını belirtirken, 28 Aralık’tan bu yana yüzlerce protestocunun öldürüldüğünü bildiriyor. ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı’na (HRANA) göre, en az 490 protestocu ve 48 güvenlik görevlisi hayatını kaybetti, 10 binden fazla kişi gözaltına alındı.
Tahran: Savaşa da müzakereye de hazırız
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, yabancı büyükelçilere yaptığı brifingde, ülkesinin “savaşa da müzakereye de hazır” olduğunu söyledi.
“Biz savaş çığırtkanı değiliz, ancak savaşa hazırız. Aynı zamanda eşitlik ve karşılıklı saygı temelinde müzakerelere de açığız” diyen Erakçi, Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi ile Tahran’da görüştüğünü açıkladı.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Esmaeil Baghaei ise, Araghchi ile ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff arasında iletişim kanalının açık olduğunu doğruladı. Mesajların gerektiğinde İsviçre aracılığıyla da iletildiğini belirtti.
Washington askeri ve siber seçenekleri tartışıyor
Bir ABD’li yetkili, Trump’ın Salı günü üst düzey danışmanlarıyla İran’a yönelik seçenekleri görüşeceğini söyledi.
Wall Street Journal’a göre masada;sınırlı askeri saldırılar, siber operasyonlar, yaptırımların genişletilmesi, İran’daki muhalif gruplara çevrimiçi destek sağlanması gibi seçenekler bulunuyor.
Ancak İran’daki birçok askeri tesisin yoğun nüfuslu bölgelerde yer alması, olası bir saldırının ciddi sivil kayıplara yol açabileceği endişesini doğuruyor.
İran’dan sert uyarı
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD’yi “yanlış hesap yapmaması” konusunda uyardı.
“İran’a yönelik bir saldırı halinde İsrail’deki hedefler ile ABD’nin tüm üsleri ve gemileri meşru hedefimiz olacaktır” dedi.
Buna karşın Tahran yönetimi, İsrail ve ABD ile Haziran ayında yaşanan 12 günlük çatışmanın etkilerini hâlâ hissediyor. Bu süreçte İran’ın üst düzey askeri kadrosunun önemli kayıplar verdiği belirtiliyor.
Protestolar ve internet kesintisi
Protestolar, Aralık sonunda İran para biriminin tarihi dip seviyelere düşmesiyle Tahran Büyük Çarşı’daki esnaf gösterileriyle başladı. Kısa sürede öğrenciler, işçiler ve orta sınıfa yayılan gösteriler, rejim karşıtı sloganlara dönüştü.
Yetkililer, güvenlik gerekçesiyle interneti büyük ölçüde kesti. Trump, Elon Musk ile Starlink üzerinden İran’da internet erişiminin yeniden sağlanmasını görüşeceğini söyledi. İran tarafı ise internetin güvenlik birimleriyle koordineli biçimde yeniden açılacağını açıkladı.
