Ukrayna Güvenlik Servisi (SBU) ve Ukrayna Donanması, Novorossiysk Limanı’nda konuşlu operasyonel bir Rus denizaltısına yönelik sualtı insansız sistemleriyle gerçekleştirilen ilk muharip saldırının gerçekleştirildiğini açıkladı.
SBU tarafından yapılan açıklamaya göre, Ukrayna Donanması ile koordinasyon içinde yürütülen özel operasyonda, Sea Baby (Sub Sea Baby) olarak adlandırılan sualtı insansız araçları kullanıldı. Operasyon kapsamında, Rus Donanması’na ait Varshavyanka sınıfı (NATO tanımıyla Kilo sınıfı) Project 636.3 dizel-elektrik denizaltının hedef alındığı bildirildi.
Yetkililer, meydana gelen patlamanın denizaltıda ciddi hasara yol açtığını ve platformu fiilen hizmet dışı bıraktığını belirtti. Bilgilerin doğrulanması hâlinde, bu saldırı, geleneksel bir denizaltıya karşı insansız sualtı sistemleriyle gerçekleştirilen ilk başarılı muharip operasyon olarak kayda geçecek.
Rusya Tarafı: “Denizaltıda Delik Yok” ve Karşı Video
Rusya Savunma Bakanlığı ve Karadeniz Filosu yetkilileri, saldırının başarısız olduğunu ve limandaki hiçbir geminin hasar görmediğini savundu. Bu iddiayı desteklemek için, söz konusu denizaltının yan tarafını gösteren ve gövdede herhangi bir delik veya hasar olmadığını kanıtlamayı amaçlayan bir video yayınladılar.
Şu anki genel kanı; Ukrayna’nın bir dronu liman içine sokmayı başardığı ve iskele yakınında büyük bir patlama olduğu yönünde (uydu görüntüleri iskele hasarını doğruluyor). Ancak Rusya’nın yayınladığı video, denizaltının batmadığını kanıtlasa da, su hattının altında veya pervanesinde (propulsion system) kritik bir hasar olup olmadığı konusunda tartışmalar hala devam ediyor.
Ukrayna Hedef alınan denizaltının, her biri dört fırlatıcıya sahip Kalibr seyir füzeleriyle donatıldığı ifade etti. Söz konusu füzeler, Rusya tarafından Karadeniz üzerinden Ukrayna şehirleri ve kritik altyapıya yönelik saldırılarda yoğun şekilde kullanılıyordu. Bu nedenle denizaltının devre dışı bırakılması, yalnızca taktik değil, aynı zamanda stratejik bir etki yaratıyor ve Rusya’nın uzun menzilli hassas taarruz kapasitesini sınırlıyor.
Varshavyanka sınıfı denizaltılar, Rusya’nın en değerli nükleer olmayan deniz unsurları arasında yer alıyor. Düşük akustik izleri nedeniyle “Kara Delikler” olarak adlandırılan bu platformlar, tespit edilmesi güç yapılarıyla Rus denizaltı doktrininin merkezinde bulunuyor. Ancak liman ve kıyı ortamlarında insansız sistemlere karşı savunmasız kalmaları, bu denizaltıların hayatta kalabilirliğine ilişkin yerleşik kabulleri sorgulatıyor.
Ekonomik kaybın da dikkat çekici boyutta olduğu değerlendiriliyor. Tek bir Varshavyanka sınıfı denizaltının maliyetinin yaklaşık 400 milyon dolar olduğu, mevcut uluslararası yaptırımlar altında onarım veya yenileme maliyetinin ise 500 milyon dolara yaklaşabileceği belirtiliyor. Bu durum, Rusya açısından yalnızca askeri değil, aynı zamanda endüstriyel ve lojistik bir gerileme anlamına geliyor.
Operasyonun, SBU Askeri Karşı İstihbarat 13. Ana Müdürlüğü ile Ukrayna Donanması tarafından ortaklaşa yürütüldüğü aktarıldı. Bu iş birliği, Ukrayna’nın denizde asimetrik savaş konseptine dayalı, giderek daha entegre bir yaklaşım benimsediğini ortaya koyuyor. Kiev yönetimi, insansız deniz ve sualtı sistemlerine yaptığı yatırımlarla, geleneksel büyük donanma eksikliğini dengelemeyi hedefliyor.
Rus donanma unsurlarının Novorossiysk’te konuşlanmasının temel nedeni olarak, Ukrayna’nın daha önce Sea Baby tipi deniz yüzeyi insansız araçlarıyla Sivastopol Limanı’na düzenlediği başarılı saldırılar gösteriliyor. Bu saldırılar, geçici olarak işgal altındaki Kırım’daki limanları Rus gemileri ve denizaltıları için giderek daha güvensiz hâle getirerek, Karadeniz’deki Rus deniz unsurlarını doğuya doğru çekilmeye zorladı.
