Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) tarafından geliştirilen milli jet eğitim uçağı HÜRJET’in İspanya’ya ihracatına yönelik anlaşma, Madrid’deki Airbus tesislerinde düzenlenen törenle imzalandı.
Türkiye savunma sanayii, havacılık alanında önemli bir ihracat başarısına daha imza attı. HÜRJET’in İspanya Hava Kuvvetleri envanterine alınmasına yönelik resmi süreç, gerçekleştirilen imza töreniyle tamamlandı. Törene TUSAŞ yetkilileri, İspanyol savunma tedarik makamları ve Airbus temsilcileri katıldı.
İmzalanan sözleşme kapsamında HÜRJET’in, İspanya Hava Kuvvetleri’nin eğitim uçağı ihtiyacını karşılaması ve Avrupa’da aktif görev üstlenmesi planlanıyor.
30 uçaklık anlaşma ve 2,6 milyar avroluk proje
Program kapsamında imzalanan sözleşmenin, 2,6 milyar avro değerinde 30 adet HÜRJET tabanlı ileri eğitim uçağını kapsadığı resmen doğrulandı. Daha önce gündeme gelen “45 uçağa kadar” opsiyonlu planlara ilişkin belirsizlik de böylece giderilmiş oldu.
Airbus, programın yaklaşık %60’ının İspanyol sanayi katılımıyla yürütüleceğini açıkladı. Bu kapsamda yaklaşık 15 yerli şirket, uçağın “İspanyollaştırılması” sürecinde aktif rol üstlenecek. Platform, İspanya envanterindeki eski F-5 eğitim uçaklarının yerini alacak.
Teslimat takvimi: İlk uçaklar 2028’de geliyor
Airbus Defence and Uzay Hava Bölümü Direktörü Jean-Brice Dumont, programın iki ana fazdan oluşacağını belirtti:
- İlk faz (2028 itibarıyla):
Türkiye’den 21 uçak teslim edilecek. Bu uçaklardan biri, İspanyol sistemlerinin entegrasyonu için prototip olarak kullanılacak. - İkinci faz (2031–2035):
- 21 uçak İspanyol konfigürasyonuna dönüştürülecek
- 9 uçak doğrudan İspanyol versiyonu olarak teslim edilecek
- Simülatörler yeni versiyona göre güncellenecek
Yer sistemleri ve üretim altyapısı
Program kapsamında yer eğitim sistemleri, Indra ile birlikte geliştirilecek. Sistemlerin, Talavera la Real Hava Üssü’nde kurulması ve 2029–2030 eğitim dönemine hazır hale getirilmesi planlanıyor.
Öte yandan, İspanyol konfigürasyonuna yönelik modifikasyonların Albacete’de kurulacak bir merkezde gerçekleştirilmesi öngörülüyor. Bu merkezin detayları henüz açıklanmadı.
2.500 kişilik istihdam etkisi
Programın, doğrudan ve dolaylı olarak yaklaşık 2.500 yüksek vasıflı istihdam oluşturması bekleniyor. Özellikle Castilla-La Mancha ve Extremadura bölgelerinde sanayi ve teknoloji altyapısına önemli katkı sağlayacağı ifade ediliyor.
İspanya Savunma Devlet Sekreteri Amparo Valcarce, projenin yalnızca bir tedarik programı olmadığını, aynı zamanda stratejik özerkliği güçlendiren bir sanayi iş birliği modeli olduğunu vurguladı.
Stratejik ortaklık ve teknoloji transferi
Airbus İspanya yöneticilerinden Marta Nogueira, programın üç temel kazanım sağladığını belirtti:
- Kritik alanlarda teknoloji transferi
- Yüksek seviyede endüstriyel geri dönüş
- Uçağın tüm yaşam döngüsünde egemenlik ve bağımsızlık
Nogueira ayrıca, Airbus’ın hem Türk hem de İspanyol versiyonlarının sertifikasyonundan sorumlu olacağını ve nihai üretimin İspanya’da yapılacağını açıkladı. Programın ihracat potansiyeline de açık olduğu vurgulandı.
Saeta II ileride hafif savaş uçağına dönüşebilir mi?
Mevcut sözleşmede yer almasa da, Saeta II platformunun gelecekte hafif taarruz/savaş uçağına dönüştürülmesi ihtimali gündemde. Airbus yetkilileri, şu aşamada odağın eğitim rolünde olduğunu belirtse de, platformun “büyüme potansiyelinin” bu tür dönüşümlere zemin hazırlayabileceğini ifade ediyor.
Avrupa pazarında stratejik eşik
HÜRJET’in İspanya’ya ihracatı, Türk havacılık platformlarının yüksek teknoloji segmentinde bir Avrupa Birliği ve NATO üyesi ülkeye gerçekleştirdiği ilk büyük ölçekli jet uçağı satışı olması açısından kritik önem taşıyor. Bu gelişmenin, Türkiye ile İspanya arasındaki savunma sanayii iş birliğini daha ileri bir seviyeye taşıması bekleniyor.
Modern jet eğitiminin yeni platformu
Tek motorlu, tandem koltuklu ve gelişmiş aviyonik sistemlere sahip HÜRJET, modern savaş uçakları için “jet tekâmül eğitim uçağı” olarak geliştirildi. Platform; yüksek performansının yanı sıra çok amaçlı kullanım kabiliyetiyle dikkat çekiyor.
HÜRJET, eğitim görevlerinin yanı sıra hafif taarruz ve akrobasi gösteri görevlerini de icra edebilecek şekilde tasarlandı. Bu özellikleriyle İspanya’nın eğitim filosu modernizasyon sürecinde öne çıkan adaylardan biri oldu.
TUSAŞ’ın bu ihracat başarısının, HÜRJET’in küresel pazardaki görünürlüğünü artırması ve yeni müşteri fırsatları yaratması bekleniyor.
Kaynak: Ajanslar, A.A., infodefensa
