Türkiye, Birleşik Krallık ile imzalanan 12 adet C-130J nakliye uçağının tedarikine ilişkin anlaşma kapsamında ilk iki uçağı aralık ayında teslim almayı planlıyor.
MSB Sözcüsü Tuğamiral Zeki Aktürk, Kayseri’deki 2’nci Hava Bakım Fabrika Müdürlüğünde düzenlenen haftalık basın bilgilendirme toplantısında, “Birleşik Krallık’tan 12 adet C-130J uçağının tedarikine ilişkin anlaşma iki ülke arasında imzalanmıştır” dedi.
Aktürk, uçakların Birleşik Krallık’ta süren bakım faaliyetlerinin ardından kademeli olarak Türkiye’ye getirileceğini söyledi.
Personel eğitimi de eş zamanlı sürüyor. Aktürk’ün verdiği bilgiye göre 6 pilot ve 6 teknisyen ABD’de, 29 bakım personeli Birleşik Krallık’ta eğitim görüyor.
Uçakların bakımını İngiliz Marshall Aerospace yürütüyor. Şirket, 2025’in sonlarından itibaren uçaklarda boya sökümü, detaylı inceleme, derin bakım ve yapısal parça değişimi yapıyor.
MSB ile Marshall Aerospace arasındaki çok yıllı sözleşme bakım, planlı idame, yedek parça, ekipman ve eğitim süreçlerini kapsıyor. Sözleşme, uçakların hizmete giriş sürecinin yönetilmesini ve Türkiye’de bakım ve eğitim kapasitesinin geliştirilmesini de öngörüyor.
Her uçağın orta kanat kutusu teslimat öncesinde değiştirilecek. Marshall’ın bu işlem için özel bir tesisi bulunuyor.
Şirket, Avusturya, Bangladeş ve ABD Donanması’nın Blue Angels ekibi dâhil birçok kullanıcının C-130 ve C-130J filolarına destek veriyor.
Uçaklar, Kraliyet Hava Kuvvetleri (RAF) envanterinden çıkarıldı. RAF, 2015’te Marshall ile başlattığı programla uçakların hizmet ömrünü 2030 sonrasına uzatmayı hedeflemişti. Program aviyonik yükseltmelerini, karbon fren sistemlerini ve orta kanat kutusu değişimini içeriyordu.
Lockheed Martin üretimi C-130J Super Hercules, Rolls-Royce AE2100D3 motorları, FADEC sistemi ve altı palli pervanelerle donatılıyor. Cam kokpite ve baş üstü göstergelere sahip uçak saatte 650 kilometre azami hıza ulaşıyor.
Cambridge’de depolanan 15 uçağın 13’ü uzatılmış gövdeli C-130J-30 (C4), ikisi kısa gövdeli C-130J (C5) modeli. Türkiye’nin yalnızca C4 varyantını aldığı belirtiliyor.
Nakliye filosuna etkisi
Tedarik, Türk Hava Kuvvetlerinin taktik hava nakliye kapasitesini artırmayı hedefliyor. Hava Kuvvetleri, Kayseri’de konuşlu 222’nci Nakliye Hava Filosunda C-130B ve C-130E modellerini kullanıyor. Bu uçaklar için bir modernizasyon programı sürüyor.
C-130J’lerin mevcut filoya eklenmesi, eski uçakların yerini tamamen almaması planlanıyor. Kayseri’deki nakliye unsurları 17 aktif Hercules, CN235 uçakları ve 10 A400M Atlas ile görev yapıyor.
HÜRKUŞ-II ve diğer teslimatlar
Aktürk, Yeni Nesil Temel Eğitim Uçağı HÜRKUŞ-II’nin kabul faaliyetinin 28 Eylül’de TUSAŞ’ın Kahramankazan tesislerinde yapıldığını açıkladı. Törene Hava Kuvvetleri Komutanı ile Bakan Yardımcısı Salih Ayhan katıldı.
Kara Kuvvetleri Komutanlığı, geçen hafta muhtelif miktarda Tekerlekli Silah Taşıyıcı Aracın muayene ve kabulünü tamamladı.
MKE, Kara Kuvvetlerine 81 mm havan mühimmatı ve 155 mm beton delici topçu tapası teslim etti. Kurum, savunma sanayisi paydaşlarına da Azak harp başlığı verdi.
MKE’nin Azerbaycan’daki şirketi Makine Kimya Azerbaijan (MKA), 30 Eylül’de Azerbaycanlı Miras firmasıyla mutabakat zaptı imzaladı. Belge, BMP-1 zırhlı muharebe araçlarının modernizasyonunu ve ortak savunma sanayisi projelerini kapsıyor. Modernize edilen ilk BMP-1T “Turan”, ADEX 2026’da ilk kez sergilendi.
Türkiye’nin ilk uçak fabrikası 100 yaşında
Toplantıya ev sahipliği yapan 2’nci Hava Bakım Fabrika Müdürlüğü, 1926’da Türkiye’nin ilk uçak fabrikası olarak kuruldu. Fabrika, A400M, C-130 ve CN-235 nakliye uçakları, KC-135R tanker uçakları ile SF-260D ve T-41D eğitim uçaklarının fabrika seviyesi bakım, onarım ve modernizasyonunu yürütüyor.
Tesis, “Rahvan” uçak çeker aracını ve “Seyit Onbaşı” bomba yükleme aracını üretiyor. Fabrika ayrıca Türk Silahlı Kuvvetlerinin tek Paraşüt Üretim Merkezi ve Hava Kuvvetlerinin en yüksek kapasiteli imalat merkezi.
Fabrika, Türk Tayyare Cemiyeti ile Alman Junkers’in 15 Ağustos 1925’te imzaladığı anlaşmayla kurulan Tayyare ve Motor Türk Anonim Şirketi (TOMTAŞ) bünyesinde Türkiye’nin ilk uçak fabrikası olarak doğdu ve 6 Ekim 1926’da resmen açıldı.
Kuruluş döneminde tesiste 5 mühendis, 120 Alman ve 240 Türk işçi çalıştı. Şirket ile hükümet arasındaki anlaşmazlık üzerine TOMTAŞ’ın faaliyeti 3 Mayıs 1928’de sona erdi; Junkers’in hisselerini Türk Tayyare Cemiyeti devraldı. Fabrika, yaklaşık 10 yıllık dönemde Almanya, ABD, İngiltere ve Polonya firmalarıyla yapılan lisans anlaşmaları kapsamında beş tipte 134 uçak ve 50 planör üretti. Tesis 1986’da 2’nci Hava İkmal Bakım Merkezi Komutanlığı adını aldı, 2017’deki teşkilat değişikliğiyle bugünkü adına kavuştu.
