Millî Savunma Bakanlığı (MSB), İstanbul’da düzenlenen SAHA 2026 Savunma, Havacılık ve Uzay Sanayi Fuarı kapsamında gerçekleştirdiği haftalık basın bilgilendirme toplantısında, tamamen yerli imkânlarla geliştirilen GÜÇHAN turbofan jet motorunu tanıttı. Bakanlık Sözcüsü Tuğamiral Zeki Aktürk, motorun yüksek itki gücü ve kritik teknolojilerde dışa bağımlılığı azaltma hedefiyle geliştirildiğini açıkladı.
Aktürk, “GÜÇHAN Turbofan Jet Motoru; tüm bileşenleri Bakanlığımız Ar-Ge Merkezi tarafından geliştirilen, yüksek itki gücüne sahip millî bir jet motorudur” dedi. Projenin ticari kaygılardan ziyade teknoloji geliştirme ve yerli kapasite oluşturma amacı taşıdığını vurguladı.
Bakanlık açıklamasına göre, 42 bin lbf itki gücüne sahip motordan bugüne kadar altı adet üretildi. Motorların kalifikasyon testlerinin yıl içinde gerçekleştirilmesi planlanıyor. Tek kristal malzeme teknolojisi sayesinde motor bileşenlerinin yüksek sıcaklık ve yoğun çalışma koşullarına karşı dayanımının artırıldığı, bu sayede performans ve kullanım ömründe iyileşme sağlandığı belirtildi.
GÜÇHAN motorunun 5 Mayıs’taki tanıtımının ardından sosyal medyada savunma çevreleri ve mühendisler arasında geniş çaplı tartışmalar yaşandı. Paylaşımlarda motorun özellikle millî muharip uçak projeleri ve yeni nesil hava platformları için stratejik bir altyapı sunabileceği değerlendirmesi öne çıktı.
Teknik tartışmalarda 42.000 lbf itki, yaklaşık 46,5 inç fan çapı, 420 lb/sn hava akışı ve 0,68:1 bypass oranı gibi veriler dikkat çekti. Bu değerler, motorun yüksek itki sınıfında konumlandırıldığı yönündeki yorumları güçlendirdi.
Buna karşın bazı mühendislik odaklı değerlendirmelerde motorun mevcut durumuna ilişkin belirsizlikler dile getirildi. Tartışmalarda motorun çalışan bir prototip mi yoksa teknoloji gösterimi seviyesinde mi olduğu, test takvimi, uçuş entegrasyonu ve seri üretim planlarına ilişkin daha fazla veri paylaşılması gerektiği ifade edildi.
GÜÇHAN ile Türkiye’nin diğer turbofan geliştirme projeleri arasındaki ilişki de gündeme geldi. Özellikle TEI tarafından yürütülen TF35000 programı ile kurumsal koordinasyon ve kaynak yönetimi konularında soru işaretleri dile getirildi.
Uzmanlar, modern turbofan motor geliştirme süreçlerinde asıl zorluğun yalnızca itki değeri değil; yüksek sıcaklık dayanımı, türbin kanatçığı teknolojisi, gelişmiş soğutma mimarisi ve seri üretim kalitesi gibi alanlarda yoğunlaştığını belirtiyor.
GÜÇHAN etrafında oluşan tartışma, Türkiye’nin yerli jet motoru geliştirme hedeflerine yönelik kamuoyu ilgisinin yüksek olduğunu ortaya koyarken, programın savunma sanayii üzerindeki somut etkisinin test sonuçları, doğrulanmış performans verileri ve entegrasyon planlarının netleşmesiyle şekilleneceği değerlendiriliyor.
