Bayraktar AKINCI Taarruzi İnsansız Hava Aracı (TİHA), Roketsan’ın geliştirdiği İHA-300 süpersonik balistik füzesiyle Karadeniz’de düzenlenen atış testinde 250 kilometrenin üzerindeki deniz hedefini tam isabetle vurdu.
Baykar’ın açıklamasına göre, Çorlu Uçuş Eğitim ve Test Merkezi’nden kalkan AKINCI, Sinop açıklarındaki test sahasına intikal etti ve ateşlediği İHA-300 mühimmatıyla deniz üzerindeki hedefi imha etti. Uçak, atışın ardından planlanan rotayı izleyerek Çorlu’ya döndü.
Test, İHA-300’ü Türkiye’nin havadan ateşlenen en uzun menzilli mühimmatı konumuna taşıdı. Roketsan tarafından geliştirilen ve ilk kez IDEF’25 fuarında tanıtılan füze, daha önce AKINCI’ya entegre edilen İHA-122 ve İHA-230 süpersonik füzelerinin ardından platformun uzun menzilli taarruz kapasitesini genişletti.
İHA-300, yaklaşık 5 metre uzunluğa, 370 milimetre çapa ve 900 kilogram ağırlığa sahip. 150 kilogramın üzerindeki harp başlığıyla komuta merkezleri, radar tesisleri, güçlendirilmiş sığınaklar ve hava savunma bataryaları gibi hedeflere karşı tasarlandı. GNSS+INS güdümüne ek olarak sunulan TV kamera arayıcı başlık seçeneği, füzenin elektronik harbin yoğun olduğu ortamlarda da hedefe yönelmesini sağlıyor. Mühimmat, AKINCI gibi insansız platformların yanı sıra F-16 savaş uçaklarından da atılabilecek şekilde geliştirildi.
Füzenin menzili fırlatma irtifasına göre değişiyor. Roketsan verilerine göre İHA-300, 30 bin feet irtifadan bırakıldığında yaklaşık 350 kilometreye, 40 bin feet irtifadan bırakıldığında ise 500 kilometrenin üzerine ulaşıyor. Karadan ateşlenen TRG-300 füzesinin menzili 120 kilometreyken, havadan fırlatma İHA-300’ün erişimini dört katın üzerine çıkarıyor. Bu yaklaşım, aynı harp başlığını daha düşük birim maliyetle uzak mesafeye taşıyarak sürdürülebilir bir derin taarruz seçeneği sunuyor.
Roketsan Genel Müdürü Murat İkinci, füzeyi “sınıfın en iyi füzelerinden bir tanesi” olarak nitelendirdi. İkinci, kurumun daha büyük menzilli ALBM’ler üzerinde çalışmayı sürdüreceğinin işaretini verdi.
Seyir füzesi değil, havadan atılan balistik füze
İHA-300’ü öne çıkaran unsur, bir seyir füzesi değil, aerobalistik yörünge izleyen havadan atılan balistik füze (ALBM) sınıfında yer alması. Alçak irtifada ve düşük hızda uçarak radardan gizlenmeye çalışan seyir füzelerinin aksine, ALBM’ler yüksek irtifadan süpersonik hızla hedefe dalıyor ve hava savunma sistemlerine sınırlı reaksiyon süresi bırakıyor. Bu tür bir tehdidi önlemek, standart hava savunma mimarileri yerine daha maliyetli anti-balistik sistemleri gerektiriyor.
ALBM’lerin bir diğer avantajı, fırlatma noktasının uçak olması nedeniyle mühimmatın farklı yönlerden gelebilmesi. Buna karşılık bu silahlar, uçuş sırasında rota esnekliği bakımından seyir füzelerinden daha sınırlı kabul ediliyor.
Sınıfın küresel örnekleri: Kinzhal ve İsrail füzeleri
ALBM sınıfı silahlar, son yıllarda Rusya-Ukrayna savaşı ve İsrail’in İran operasyonlarıyla öne çıktı. Operasyonel düzeyde bu silaha sahip ülke sayısı sınırlı; başta Rusya, İsrail ve Çin geliyor. ABD ise havadan atılan hipersonik füze programı ARRW’yi askıya aldı.
Rusya, Kh-47M2 Kinzhal aeroballistik füzesini Şubat 2022’den bu yana Ukrayna’da kullanıyor. MiG-31K avcısı ve Tu-22M3 bombardıman uçağından ateşlenen, menzili yaklaşık 480 kilometre olan füze için Moskova, Mach 10’a varan hız iddia ediyor. Ancak Ukrayna, Mayıs 2023’te Kiev üzerinde Patriot sistemiyle ilk Kinzhal’i düşürdüğünü açıkladı; operatörün bildirdiği yaklaşık Mach 3,6’lık hız, iddia edilen değerin oldukça altında kaldı. Analistler, füzenin balistik yörünge izlediğini ve gerçek anlamda manevra yapabilen hipersonik silahlara kıyasla daha kolay önlenebildiğini belirtiyor.
İsrail’in de birden fazla ALBM’ye sahip olduğu değerlendiriliyor. İran, hem nisan hem de 26 Ekim 2024’teki hava harekâtlarında İsrail’in havadan atılan balistik füze kullandığını öne sürdü; İsrail kullanılan mühimmatı doğrulamadı. Rafael’in ürettiği ROCKS füzesi yaklaşık 250 kilometre stand-off menzile ve sığınak delici başlık seçeneklerine sahip. IAI ile Elbit yapımı Rampage ise bir avcı uçaktan yaklaşık 150 kilometre mesafeden ateşlenebilen süpersonik bir stand-off füzesi. İsrail’in ayrıca, Sparrow serisinden türetildiği ve havadan atıldığında 800 kilometreye kadar menzile ulaştığı değerlendirilen gizli Golden Horizon füzesini geliştirdiği belirtiliyor.
Bölgesel dengeler açısından İHA-300’ün sahaya girişi, Doğu Akdeniz’deki güç hesaplarını etkileyebilir. Yunanistan’ın İsrail’den tedarik ettiği, 150 kilometre menzilli ve yaklaşık 570 kilogram ağırlığındaki Rampage füzesi, menzil ve harp başlığı bakımından İHA-300’ün gerisinde kalıyor.
Baykar, 2025’te 2,2 milyar dolarlık ihracat kaydetti ve 39 ülkeyle anlaşma imzaladı; AKINCI TİHA’nın ihracatı ise 16 ülkeye ulaştı. İHA-300 entegrasyonu, insansız platformun stratejik derin taarruz kapasitesini yeni bir düzeye taşıyor. Roketsan’ın daha büyük ALBM’lere yönelik planları, Türkiye’nin bu sınıftaki mühimmat ailesini genişletme hedefini ortaya koyuyor.
