Türkiye’de yerli olarak geliştirilen bir hava platformuna ilk kez, tamamen milli insan kaynağıyla yürütülen sertifikasyon süreci sonunda Askeri Tip Sertifikası verildi. Belge, TUSAŞ üretimi HÜRKUŞ-II için 9 Eylül’de Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) ve Hava Kuvvetleri Komutanlığı personelinden oluşan Sertifikasyon Kurulu tarafından düzenlendi.
SSB’nin açıklamasına göre, sertifikasyon çalışmaları 12 ayrı disiplinde yürütüldü. Süreçte bin 790 sertifikasyon gereksinimi doğrulandı, 950 kanıt dokümanı teknik açıdan incelendi ve toplam 153 sertifikasyon testi gerçekleştirildi.
Sertifika ile Türkiye, yerli bir hava platformu için uluslararası standartlara uygun ve tümüyle milli uzmanlığa dayanan bir askeri tip sertifikasyon sürecini ilk kez tamamladı. Böylece ülkenin hava platformlarını tasarlama ve üretme yetkinliğine, test etme, doğrulama, uçuşa elverişlilik değerlendirmesi ve sertifikalandırma kabiliyeti de eklendi.
SSB Başkanı Haluk Görgün, sürecin Türk havacılık sanayisi açısından teknik olduğu kadar stratejik bir eşik oluşturduğunu belirtti.
Görgün, “HÜRKUŞ-II’nin Askeri Tip Sertifikası, Türkiye’nin kendi hava aracını tasarlama, üretme, test etme, doğrulama ve sertifikalandırma yetkinliğinin somut bir göstergesidir.” dedi.
Görgün, kurumun yalnızca hava platformu geliştirmediğini, bu platformların güvenilirliğini milli kadrolarla doğrulayacak teknik otoriteyi, metodolojiyi ve sertifikasyon kültürünü de kurduğunu vurguladı. Başkan, “HÜRKUŞ-II’de kazandığımız sertifikasyon tecrübesi, gelecekteki milli hava platformlarımız için kalıcı bir yetkinliğe ve güçlü bir kurumsal hafızaya dönüşecektir.” ifadesini kullandı.
Farklı kurumlardan uzmanlar ortak çalıştı
HÜRKUŞ-II’nin sertifikasyon faaliyetleri, farklı kurumlardan uzmanların müşterek teknik çalışmasıyla yürütüldü.
Süreçte SSB Kalite-Test ve Sertifikasyon Daire Başkanlığından 7 uzman ile SSB adına panellerde görev alan TR Uçuşa Elverişlilik (TRUE) firmasından 16 sertifikasyon uzmanı yer aldı. Hava Kuvvetleri Komutanlığından 5 uzman, komutanlık adına panellerde ise Milli Savunma Bakanlığından 12 sertifikasyon uzmanı görev yaptı.
Yüklenici TUSAŞ, çalışmalara 40 uçuşa elverişlilik uzmanı ve 10 tasarım ve üretim organizasyon onayı uzmanıyla katıldı. Böylece tasarımdan üretime, doğrulamadan teknik değerlendirmeye uzanan süreçte farklı kurumların uzmanlık birikimi ortak bir yapıda buluşturuldu.
12 disiplinde bütüncül değerlendirme
Sertifikasyon çalışmaları aviyonik, elektronik donanım, elektrik sistemleri ve elektromanyetik ortam etkileri, itki-yakıt, insan faktörleri, kabin emniyeti, sistem emniyeti, sürekli uçuşa elverişlilik, uçak sistemleri, uçuş performansı, yapısal ve yazılım alanlarında ayrı panellerde yürütüldü.
Bu kapsamda 283 panel toplantısı ve çalıştay gerçekleştirildi. Yazılım ve elektronik donanım faaliyetlerine destek veren alt yüklenici firmalara yönelik 225 denetim yapıldı. Süreçte doğrulanan bin 790 gereksinimin yanı sıra 950 kanıt dokümanı ilgili paneller bünyesinde teknik açıdan incelendi.
153 test ile doğrulama
Sertifikasyon planlarında tanımlanan doğrulama faaliyetleri kapsamında HÜRKUŞ-II üzerinde 38 laboratuvar testi, 71 yer testi ve 44 uçuş testi yapıldı. Farklı doğrulama seviyelerinde toplam 153 test tamamlandı.
Testlerle hava aracının ilgili sertifikasyon gereksinimlerini karşılayıp karşılamadığı teknik kanıtlarla değerlendirildi ve Askeri Tip Sertifikası’na temel oluşturan kanıt altyapısı oluşturuldu. SSB, projeyle kazanılan kabiliyetin gelecekteki milli hava platformlarının tasarım, test, doğrulama ve sertifikasyon süreçlerinde kullanılmasını hedefliyor.
