ABD Donanması, altıncı nesil uçak gemisi konuşlu taarruz avcı uçağı F/A-XX’in geliştirilmesi için Boeing’i seçti. Pentagon’un salı günü duyurduğu 20 milyar dolarlık sözleşmeyle Boeing, rekabetin son aşamasındaki en güçlü rakibi Northrop Grumman’ı geride bıraktı.
Pentagon açıklamasına göre sözleşme, tam ölçekli geliştirme aşamasını kapsıyor. Anlaşma, “yer, uçuşa elverişlilik, sistemler ve silah entegrasyon testleri için çok sayıda test uçağının” tedarikini öngörüyor.
Tedarik ve İdameden Sorumlu Savunma Müsteşarı Michael P. Duffey, “F/A-XX, güç yoluyla barışı koruma taahhüdümüzün kritik bir ayağıdır” dedi. Duffey, uçağın çekişmeli hava sahasında üstünlük sağlayacağını, operasyonel menzili genişleteceğini ve “savaşçılara belirleyici bir muharebe avantajı” sunacağını belirtti.
Menzil ve insansız entegrasyon
Boeing, F/A-XX’in uçak gemilerinden güç projeksiyonunu destekleyecek genişletilmiş menzile sahip olacağını açıkladı. Uçak, iş birliğine dayalı muharebe uçağı (CCA) gibi insanlı ve insansız platformlarla birlikte çalışacak.
Donanma Bakan Vekili Hung Cao, kararın ABD Donanması için “yeni bir dönemin başlangıcı” olduğunu söyledi. Cao, “Altıncı nesil avcı uçağı, hava üstünlüğü alanında nesiller arası bir sıçrama niteliğinde. Dünyanın en iyi pilotlarına savaşmak, kazanmak ve güvenle eve dönmek için eşsiz yetenekler sağlayacak” dedi.
Super Hornet’in halefi
F/A-XX, Donanmanın yeni nesil avcı filosunun omurgasını oluşturacak ve F-35C ile birlikte görev yapacak. Uçağın 2030’lardan itibaren F/A-18E/F Super Hornet ve EA-18G Growler envanterinin yerini alması bekleniyor.
Donanma, uçak için henüz resmi bir tanımlama belirlemedi. Program yıllardır finansman anlaşmazlıklarının konusu oldu. Mühendislik ve tedarik zinciri kaygıları, bazı Pentagon yetkililerini programın ertelenmesi için baskı yapmaya yöneltti.
Boeing Savunma, Uzay ve Güvenlik Başkanı ve CEO’su Steve Parker, “Donanmanın ilk altıncı nesil platformunu üretmek üzere seçilmek bizim için bir onurdur” dedi. Parker, ekibin programı hayata geçirmeye hazır olduğunu söyledi. Şirketin, yeni nesil kabiliyetlere sahip birden fazla ürünü üretebilecek tesislere yatırım yaptığını vurguladı.
İki kuvvette tek üretici
Karar, Boeing’e altıncı nesil avcı uçaklarında kuvvetler genelinde fiilî tekel sağlıyor. Şirket, 2025’te Hava Kuvvetlerinin Yeni Nesil Hava Hâkimiyeti (NGAD) programında Lockheed Martin’i geride bırakmıştı.
F-47 adı verilen bu uçak, bir askeri yetkilinin temmuzda yaptığı açıklamaya göre mühendislik ve üretim geliştirme (EMD) aşamasına girdi. İlk uçuşun en erken 2028’de yapılması bekleniyor. Hava Kuvvetleri, F-22 Raptor filosunun yerini alacak en az 185 F-47 almayı planlıyor.
Parker, iki ileri avcı uçağını paralel geliştirmenin baştan beri şirketin planı olduğunu belirtti. Boeing aynı gün Donanmadan, F/A-18E/F ve EA-18G üretim hattının kapatılmasına destek için yaklaşık 17 milyon dolarlık ayrı bir sözleşme de aldı.
