Avrupalı havacılık ve savunma şirketi Airbus ile ABD merkezli Kratos Defense & Security Solutions, U740 Valkyrie insansız savaş uçağının Avrupa’daki ilk test uçuşunu başarıyla tamamladı. Kuzey Avrupa’daki bir test tesisinde gerçekleştirilen uçuş, Alman Hava Kuvvetleri ve diğer Avrupa ülkeleri için 2029 yılına kadar müşterek savaş uçağı (Collaborative Combat Aircraft – CCA) kabiliyeti geliştirmeyi amaçlayan program kapsamında yapıldı.
Airbus ve Kratos’un 12 Ekim 2026’da yayımladığı ortak açıklamaya göre U740 Valkyrie, test sırasında belirlenen tüm hedeflere ulaştı. Platform, geleneksel bir piste ihtiyaç duymadan roket destekli kalkış gerçekleştirdi, farklı irtifalarda manevralar yaptı ve Mach 0,8’e kadar hızlara ulaştı.
Uçuş sırasında hava aracına yönelik görev değişiklikleri de başarıyla test edildi. Deneme, Airbus’ın geliştirdiği MARS görev sisteminin değerlendirileceği sonraki uçuş testlerine hazırlık niteliği taşıyor.
U740 Valkyrie, Eurofighter ile birlikte görev yapacak
U740 Valkyrie, Kratos tarafından geliştirilen XQ-58A Valkyrie platformunu temel alıyor. ABD’de Mart 2019’da ilk uçuşunu gerçekleştiren XQ-58A, çeşitli insansız hava muharebe konseptlerinin değerlendirilmesinde kullanıldı.
Airbus ve Kratos, Amerikan menşeli hava platformunu Avrupa’da geliştirilen görev sistemleriyle birleştirerek insanlı ve insansız savaş uçaklarının koordineli biçimde görev yapabileceği bir çözüm sunmayı amaçlıyor.
Programın öncelikli hedefleri arasında, U740 Valkyrie’nin Eurofighter savaş uçaklarıyla birlikte görev yapabilmesi bulunuyor. Airbus’ın planladığı konsept kapsamında insansız platform; yüksek riskli görevlerin yürütülmesinde, muharip unsurların desteklenmesinde ve farklı hava araçları arasında görev paylaşımında kullanılabilecek.
Airbus, Mart 2026’da yaptığı açıklamada, ilk aşamada Kratos’tan tedarik edilen iki Valkyrie platformunun Almanya’nın Manching kentinde Avrupa görev sistemi entegrasyonu için hazırlandığını bildirmişti.
MARS görev sistemi ve Avrupa’nın operasyonel kontrolü
Programın temel bileşenlerinden biri, Airbus tarafından geliştirilen MARS (Multiplatform Autonomous Reconfigurable and Secure) görev sistemi olacak.
MARS, insansız hava aracının görev yönetimini, otonom işlevlerini ve diğer hava platformlarıyla koordinasyonunu sağlayacak şekilde tasarlanıyor. Sistem, yazılım, görev uygulamaları, veriler ve donanım üzerinde Avrupalı kullanıcıların kontrol sahibi olmasını amaçlıyor.
Airbus’a göre MARS, yapay zekâ destekli yazılım aracılığıyla otonom görev icrasını ve birden fazla insanlı veya insansız platformun koordinasyonunu destekleyecek.
Şirket, sistemin insan denetimini esas alan bir kontrol hiyerarşisine sahip olduğunu, kritik kararların angajman kuralları ile hukuki ve etik standartlara uygun biçimde alınmasının hedeflendiğini belirtiyor.
Ancak Avrupa’daki ilk uçuşta MARS’ın öngörülen kabiliyetleri henüz test edilmedi. Sistemin uçuş testleriyle doğrulanması, programın sonraki aşamalarında gerçekleştirilecek.
U740 Valkyrie, havadan havaya ve havadan karaya mühimmatların taşınmasına uygun dahili silah bölmesiyle tasarlandı. Platform ayrıca kanat altı faydalı yük istasyonlarına sahip.
Roket destekli raylı fırlatma sistemi, uçağın kalkış için geleneksel bir piste bağımlı olmadan görev yapmasına imkân tanıyor. Tasarım, konvansiyonel pistten kalkış ve piste iniş seçeneğini de içeriyor.
Airbus, bu özelliklerin U740 Valkyrie’nin insanlı savaş uçaklarını destekleyen yüksek riskli görevlerde kullanılmasına yönelik geliştirildiğini belirtiyor.
Hedef 2029’da operasyonel kabiliyet
Airbus ve Kratos, U740 Valkyrie’nin 2029 yılına kadar savaşa hazır bir müşterek savaş uçağı sistemine dönüştürülmesini hedefliyor.
Programın sonraki aşamasında MARS görev sisteminin uçuş testleri ve insanlı savaş uçaklarıyla birlikte çalışabilirlik faaliyetleri öne çıkacak. Reuters’ın 12 Ekim tarihli haberine göre MARS sistemini içerecek sonraki uçuşun 2027’nin başında, Eurofighter ile entegrasyon çalışmalarının ise aynı yılın ilerleyen dönemlerinde yapılması planlanıyor.
Airbus Defence and Space Üst Yöneticisi Mike Schoellhorn, şirketin Amerikan menşeli ve daha önce uçuş testlerinden geçirilmiş bir platformu Avrupa’nın kontrolündeki görev sistemiyle birleştirmeyi hedeflediğini açıkladı.
Şirket, bu yaklaşımın mevcut hava platformundan yararlanırken görev yazılımı ve operasyonel kontrolü Avrupa tarafında tutmasına imkân vermesini amaçlıyor.
Alman Hava Kuvvetleri programın öncelikli potansiyel kullanıcısı olarak öne çıkarken Airbus ve Kratos, çözümü diğer Avrupa ülkelerine de sunmayı planlıyor.
U740 Valkyrie’nin ilk Avrupa uçuşu, roket destekli kalkış ve temel uçuş profillerinin test edilmesini sağladı. Bununla birlikte MARS görev sisteminin entegrasyonu, Eurofighter ile müşterek harekât kabiliyeti ve silah sistemlerinin operasyonel doğrulaması, programın henüz tamamlanmamış aşamaları arasında bulunuyor.
