Roketsan’ın Çok Namlulu Roketatar (MBRL) sistemi, İspanya’nın İsrail menşeli PULS’u devreden çıkarmasıyla askıda kalan Yüksek Hareket Kabiliyetli Roketatar Sistemi (SILAM) programı için öne çıkan alternatifler arasında yer alıyor. İspanyol savunma yayını Infodefensa’nın haberine göre Roketsan yöneticileri, projenin gündemlerinde olduğunu ancak henüz kesinleşmiş bir durum bulunmadığını belirtti.
Türkiye’nin sistemi, farklı kalibrelerdeki güdümlü roketleri 280 kilometreye kadar menzilli KHAN taktik füzesiyle birleştiriyor. Rakip seçenekler arasında Güney Kore’nin K239 Chunmoo’su, ABD’nin HIMARS ve GMARS sistemleri, Brezilya’nın Astros II’si ve Fransa’nın geliştirme aşamasındaki FLP-T programı bulunuyor.
İptal edilen sözleşme
İspanya Savunma Bakanlığı, EM&E Group ile Rheinmetall Expal Munitions’tan oluşan geçici iş ortaklığına verilen yaklaşık 700 milyon avroluk sözleşmeyi Eylül 2025’te feshetti. Sözleşme, Elbit Systems’in geliştirdiği PULS sistemine dayanıyordu. Karar, Madrid’in İsrail ile savunma alanındaki teknolojik ve ticari bağlarını koparma politikasının parçası.
SILAM, Teruel roketatarının 2011’de envanterden çıkmasıyla kaybedilen roket topçusu yeteneğini Kara Kuvvetlerine yeniden kazandırmayı amaçlıyor. Program, fırlatıcıların yanı sıra mühimmat, destek araçları ve İspanyol sanayisine teknoloji transferini de kapsıyordu.
Ulusal teklif masada
EM&E ve Rheinmetall Expal, bu yıl ocak ayında programı yeniden tanımlayan aşamalı bir ulusal teklif sundu. Teklif, operasyonel ve test fırlatıcılarını, mühimmatı, keşif ve komuta yeri araçlarını içeriyor. Eğitim roketleri ile güdümlü roketlerin geliştirilmesi ve kalifikasyonu da paketin parçası.
Şubat ayında EM&E ve GMV, atış idaresi, güdümlü roket navigasyonu ve İspanyol topçu komuta-kontrol sistemleriyle entegrasyon için iş birliğini resmîleştirdi. Infodefensa’ya göre tasarım yetkisi dâhil teknolojik ve endüstriyel sorunlar hâlâ çözüm bekliyor.
Bu nedenle yabancı sistemler, Bakanlığın resmî adayları değil, olası bir tedarik ya da sanayi iş birliği için referans noktası konumunda. Madrid’in önceliği, tasarım yetkisini devredecek bir ortak bulmak. Böylece İspanya, orijinal üreticiye bağımlı kalmadan teknoloji üzerinde kontrol sahibi olmayı hedefliyor.
10–280 kilometrelik aile
Roketsan MBRL tek bir roket değil, 122, 230 ve 300 milimetrelik roketlerle 610 milimetrelik KHAN taktik füzesini ateşleyen bir fırlatıcı ailesi. Yayımlanan konfigürasyona göre sistem 40 adet 122 milimetrelik, 12 adet 230 milimetrelik, 4 adet 300 milimetrelik roket ya da bir KHAN füzesi taşıyabiliyor. Fırlatıcı, 6×6 veya 8×8 taktik kamyonlara entegre edilebiliyor.
Konvansiyonel TR-122 ve TRB-122 roketleri yoğun ateş desteği için tasarlandı. Güdümlü ailede TRG-122, TRLG-122, TRG-230, TRLG-230 ve TRG-300 modelleri yer alıyor.
Uydu destekli ataletsel navigasyon kullanan TRG-122’nin menzili 28 kilometreye ulaşıyor. TRG-230 ve lazer güdümlü TRLG-230, 20 ile 70 kilometre arasında etkili. TRG-300’ün bazı varyantlarının menzili 120 kilometreye çıkıyor.
Katalogun en üst segmentindeki KHAN’ın menzili 80 ile 280 kilometre arasında. Roketsan’ın verilerine göre füze 2 bin 500 kilogram ağırlığında, 470 kilogramlık harp başlığı taşıyor ve dairesel hata olasılığı 10 metreye kadar iniyor. KHAN farklı bir fırlatma konfigürasyonu gerektiriyor ve tedariki ayrıca müzakere edilmeli.
Üreticiye göre sistem 5 dakikada atışa hazır hale geliyor. Otomatik nişan alma, hidrolik stabilizasyon ve GPS destekli ataletsel navigasyona sahip. Tam batarya; komuta-kontrol, fırlatıcı, mühimmat nakil, meteoroloji ve bakım araçlarından oluşuyor.
Teknoloji transferi sorusu
MBRL, PULS’un modüler konseptine yakın bir mühimmat yelpazesi sunuyor. TRG-300 orta menzilli güdümlü roket segmentini karşılarken KHAN derin taarruz kabiliyeti sağlıyor.
Belirleyici soru, Roketsan’ın hangi teknolojiyi devretmeye hazır olduğu. İspanya güdümlü roketler, navigasyon sistemleri ve kritik güncellemeler için üreticiye bağımlı kalırsa bir bağımlılığı başka bir bağımlılıkla değiştirebilir. Türkiye’nin teklifi ayrıca İspanyol komuta-kontrol mimarisi, haberleşme ve hedef tespit sistemleriyle uyumunu mühendislik çalışmaları ve testlerle kanıtlamak zorunda.
Kore ve ABD seçenekleri
Polonya’da Homar-K adıyla hizmet veren Hanwha Aerospace’in K239 Chunmoo sistemi, 80 kilometre menzilli CGR-080 roketlerini ve 290 kilometreye kadar menzilli 607 milimetrelik füzeleri ateşleyebiliyor. Fırlatıcı, 12 roket ya da 2 füze taşıyor. Polonya, Aralık 2025’te CGR-080 roketlerini yurt içinde üretmek için sözleşme imzaladı; teslimatların 2030’da başlaması planlanıyor.
Lockheed Martin’in HIMARS sistemi, İspanya PULS’u seçtiğinde fiilen elenmişti. ABD’nin tasarım yetkisini İspanyol sanayisine devretmeyi reddetmesi bunda etkili oldu. Tek konteynerli sistem; GMLRS ile 70 kilometrenin üzerinde, ER GMLRS ile yaklaşık 150, ATACMS ile yaklaşık 300 kilometre menzile ulaşıyor. PrSM ailesi ise 499 kilometreyi aşıyor.
Rheinmetall ile Lockheed Martin’in ortak ürünü GMARS, ABD fırlatma sistemini HX 8×8 araca entegre ediyor. İki konteynerli platform 12 GMLRS, 2 ATACMS veya 4 PrSM taşıyabiliyor ve ilk atışını Ağustos 2025’te yaptı. Ancak sistem ABD mühimmat ailesine bağımlı. EM&E–Rheinmetall teklifinde de GMARS’ın seçildiği açıkça belirtilmedi.
Brezilya, Fransa ve EuroPULS
Avibras’ın Astros II sistemi, 127, 180 ve 300 milimetrelik roketlerle yaklaşık 90 kilometre menzile ulaşıyor. Şirketin AV-TM 300 taktik füzesinin açıklanan menzili 300 kilometre. İspanyol NTGS ile Avibras, daha önce Ibermisil konsorsiyumunu kurmuştu. Mali sorunlar yaşayan Avibras, ekim ayında Globe Investimentos tarafından satın alındı.
Fransa, LRU roketatarlarının yerini alacak FLP-T programıyla yaklaşık 150 kilometre menzilli güdümlü mühimmat geliştiriyor. ArianeGroup ve Thales, mayıs ayında FLP-T 150’nin ilk test atışını yaptı. Şirketlere göre mühimmat 150 kilometreyi aştı ve uydu navigasyonunun karıştırıldığı ortamda son safha manevrası gösterdi. Infodefensa, FCAS ve Eurodrone deneyimlerinin İspanya’da olumsuz bir izlenim bıraktığını not ediyor.
KNDS ve Elbit Systems’in mart ayında tanıttığı EuroPULS, yüzde 50’şer hisseli bir ortak girişimle Avrupa pazarını hedefliyor. Ancak sistem PULS’un temel İsrail teknolojisini koruyor. Bu nedenle İspanya’nın PULS’u reddetme gerekçesini ortadan kaldırmıyor.
Hindistan’ın Pinaka sistemi için geliştirilen 120 kilometre menzilli LRGR 120 roketi, Aralık 2025’te ilk uçuşunu yaptı. Sırbistan’ın Tamnava roketatarı ise 122 ve 262 milimetrelik mühimmatla 70 kilometreye kadar menzil sunuyor ve derin taarruzdan çok taktik destek görevine odaklanıyor.
Mühimmat egemenliği belirleyici
Yayımlanan azami menziller belirli mühimmat türlerine ait ve sistemler arasında doğrudan karşılaştırılamıyor. İspanya için asıl ölçüt, fırlatıcının yanında mühimmat üretim hakları, tasarım yetkisi ve ulusal komuta-kontrol ağına entegrasyon.
Bu çerçevede Roketsan MBRL, menzil çeşitliliği ve modüler mimarisiyle PULS’a en yakın profili sunan seçeneklerden biri. Teklifin İspanya için cazibesi ise Ankara’nın teknoloji transferi ve yerli üretim konusunda ne ölçüde esneklik göstereceğine bağlı.
