ABD Senatosu Ödenekler Komitesi, 2027 mali yılı bütçe belgesinde B94 nükleer bomba kodunu ilk kez kamuoyuyla paylaştı. The War Zone’un (TWZ) haberine göre bu, on yıllardır havadan atılan bir nükleer yerçekimi bombasına verilen ilk yeni kod. Silahın, geliştirilmekte olan sığınak delici Nükleer Caydırıcı Sistem–Havadan Atılan (NDS-A) olması muhtemel görülüyor.
Kod, komitenin geçen hafta yayımladığı açıklama metninde geçti. Metin, Enerji Bakanlığı ve bazı federal kurumların 2027 mali yılı finansmanını kapsayan yasa tasarısına eşlik ediyor.
Yaklaşık 77 milyon dolar
Tasarı, B94 için 77,108 milyon dolar öngörüyor ancak başka ayrıntı vermiyor. TWZ’ye göre bu, koda ilişkin kamuya açık tek atıf.
Kodu ilk fark eden, Maryland Üniversitesinde doktora öğrencisi ve Amerikan Bilim Adamları Federasyonunda (FAS) araştırma danışmanı Eliana Johns oldu. Stanford Üniversitesi Uluslararası Güvenlik ve İşbirliği Merkezinden (CISAC) Jeffrey Lewis, X’teki paylaşımıyla konuyu gündeme taşıdı.
TWZ, Ulusal Nükleer Güvenlik İdaresi (NNSA) ve komiteden bilgi istedi.
Kodlama sistemi
ABD, nükleer silahları alfasayısal kodlarla tanımlıyor. Yerçekimi bombaları ve havadan atılan derinlik bombaları “B”, balistik ve seyir füzesi savaş başlıkları “W” ön ekini alıyor.
B94, Trident II denizaltından atılan balistik füzeler için geliştirilen W93 savaş başlığının ardından gelen ilk yeni kod. Daha önce kod alan son yeni bomba, Nükleer Derinlik/Vuruş Bombası (NDSB) olarak da bilinen B90’dı. Program, Sovyetler Birliğinin çöküşünün ardından Eylül 1991’de iptal edildi.
NDS-A programı
Çalışmaları en az 2022’ye uzanan NDS-A, Enerji Bakanlığının 2027 mali yılı bütçe talebinde yer aldı. NNSA sözcüsü, bu yılın başlarında TWZ’ye programın amacını şöyle açıkladı:
“Hava yoluyla atılan Nükleer Caydırıcı Sistem, Başkan’a sert ve derine gömülü hedefleri imha etmek için ek nükleer seçenekler sunacak ve düşmanların en değerli varlıklarını ABD nükleer kuvvetlerinin erişiminin ötesine yerleştirememelerini sağlayacaktır.”
Sözcü, programın hızla ilerlediğini ve ayrıntıların stratejik açıdan uygun olduğunda paylaşılacağını ekledi.
Mevcut envanter
ABD ordusunun derine gömülü hedefler için tasarlanmış tek nükleer bombası B61-11. Kaynağa göre değişen azami patlama gücü 340 ile 400 kiloton arasında. Stokta 100’den az bulunduğu belirtiliyor.
Megaton sınıfı B83-1, derin nüfuz kabiliyetinden yoksun olsa da yüksek patlama gücüyle güçlendirilmiş ve geniş alanlı hedeflere karşı kullanılabiliyor. Daha önce geliştirilen Robust Nuclear Earth Penetrator (RNEP) programı 2005’te iptal edildi.
Hizmete giren B61-13, hassas güdüm kitine sahip B61-12’yi temel alıyor ancak B61-11’in derin delme kabiliyetini taşımıyor. NDS-A’nın B61-11, B83-1 ya da her ikisinin yerini alıp almayacağı netlik kazanmadı. Silahın tasarımı henüz kamuoyuyla paylaşılmadı.
Stratejik arka plan
B61-11’in geliştirilmesinde, Rusya’nın Kuzey Urallardaki Kosvinsky Kamen komuta sığınağının belirleyici rol oynadığı biliniyor. TWZ’ye göre ABD’nin hedef almak isteyebileceği derine gömülü tesislerin sayısı son 20 yılda belirgin biçimde arttı.
Rusya ve Çin yeraltı tesis ağlarını genişletiyor. Çin, yeni kıtalararası balistik füze (ICBM) silo alanları ve Pekin dışında yeni bir yeraltı komuta merkezi inşa ediyor. Kuzey Kore ve İran da güçlendirilmiş tesislere yatırım yapıyor.
TWZ, B94’ün NDS-A dışında açıklanmamış başka bir silaha ait olma ihtimalini düşük buluyor.
Gelişme, ABD’nin nükleer üçlüsünü kapsayan modernizasyon çabasının parçası. Bu çaba, LGM-35A Sentinel ICBM, B-21 Raider bombardıman uçağı, Columbia sınıfı denizaltı, yeni havadan ve denizden atılan nükleer seyir füzeleri ile komuta-kontrol yeteneklerini kapsıyor.



