ABD, kırılgan ateşkesin ardından İran içindeki askeri hedeflere yönelik yeni bir saldırı dalgası başlattı; İran ise Körfez’deki ABD üslerine füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırılarıyla karşılık verdi. Salı gecesi tırmanan çatışma, Kuveyt, Ürdün ve Bahreyn’i de etkisi altına alarak bölgesel bir kriz görünümü kazandı.
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), saldırıların İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemilere ve Orta Doğu’daki ABD personeline yönelik girişimlerine yanıt niteliğinde olduğunu açıkladı. Komutanlık, hava savunma tesislerinin, radarların ve deniz mayını serpmekte kullanılan ekipmanların hedef alındığını belirtti.
Başkan Donald Trump, olası bir misilleme durumunda İran’ın “çok daha sert ve daha büyük çapta bir darbe” alacağı uyarısında bulundu.
İran ise geri adım atmayacağını duyurdu. Khatam al-Anbiya Merkez Karargahı sözcüsü Albay İbrahim Zolfaghari, ülkenin güneyindeki askeri ve sivil hedeflere yönelik saldırılara karşılık bölgedeki ABD üslerine füze ve İHA ile vurulduğunu söyledi. Zolfaghari, “Amerikalılar suçlarından pişman olana kadar onlara yönelik bu saldırı operasyonları devam edecek” dedi.
Sözcü, saldırıların altyapıya, tesislere ve teçhizata ağır hasar verdiğini, “önemli sayıda” ABD komutanı ile askerinin öldürüldüğünü veya yaralandığını öne sürdü. Bu iddialara ilişkin bağımsız bir doğrulama bulunmuyor. Bir ABD’li yetkili, adının açıklanmaması koşuluyla, saldırıların gece boyunca önlendiğini, ancak hasar ya da can kaybı olup olmadığının belirsiz olduğunu söyledi.
İran’ın resmi haber ajansı IRNA’ya göre, güneybatıdaki Huzistan eyaletinin güvenlik işlerinden sorumlu vali yardımcısı, üç noktaya düzenlenen ABD füze saldırılarında yedi kişinin öldüğünü, sekiz kişinin yaralandığını açıkladı. Devlet yayıncısı IRIB, Ahvaz ve Ağacari şehirleri yakınlarındaki iki bölgenin vurulduğunu bildirdi.
Yeniden alevlenen çatışmalar, ABD’li yetkililere göre Pazar günü başladı. ABD, İran’ın Larak Adası’nda boğaza deniz mayını döşemeye hazırlanan füze rampalarını hava saldırılarıyla vurdu. Buna karşılık İran, ABD askerlerinin bulunduğu bir Ürdün üssüne balistik füze ateşledi. Trump, sekiz füzenin önlendiğini açıkladı; ABD’li yetkililerden zayiat bildirimi gelmedi.
Bölgedeki 50 bin ABD askerinin büyük bölümü, İran’a ekonomik baskı uygulamak ve ticari gemileri korumak amacıyla tasarlanan deniz ablukasının uygulanmasına odaklanmış durumda. Gemi izleme kuruluşlarına göre Pazartesi günü boğazda iki petrol tankeri kimliği belirsiz mermilerle vuruldu. Bu gelişme, kritik su yolundan güvenli geçişin henüz sağlanamadığına dair endişeleri artırdı.
Çatışma Salı gecesi İran sınırlarının ötesine taştı. Kuveyt ordusu, hava savunma sistemlerinin gelen düşman İHA’larını önlediğini bildirdi. Ürdün ordusu, hava sahasına giren 13 füzeden 10’unu imha ettiğini, üçünün yerleşim yerlerinden uzak bölgelere düştüğünü açıkladı. Bahreyn ise İran’ın, radar tesislerini ve ABD kuvvetlerinin konuşlandığı alanları hedef alan “büyük çaplı bir İHA saldırısı” düzenlediğini duyurarak halkı sığınaklara çağırdı.
İran İslam Devrim Muhafızları (IRGC), Irak’ın kuzeyindeki Erbil’de bulunan ABD tesislerine füze ve İHA’yla birleşik bir saldırı düzenlediğini öne sürdü. IRGC, bu saldırıyı güney kıyısındaki Sirik kentinde bir düğüne yapılan ve biri çocuk dört kişinin öldüğü ABD saldırısına misilleme olarak nitelendirdi. Bu saldırıların sonuçlarına ilişkin de bağımsız bir doğrulama bulunmuyor.
Trump yönetimi, çatışmanın müzakereyle sona erdirilmesi için çalışıldığını, bunun Tahran’ın nükleer programından vazgeçmesi gibi şartlara bağlı olduğunu belirtti. Bir Beyaz Saray yetkilisi, “Amacımız İran’ı bir anlaşmaya ikna etmektir. Bu konuda son derece net olduk. Bu sonuca varmak onların sorumluluğundadır” dedi.
