- ABD, Orta Doğu’ya hızlı müdahale Deniz Piyade birimi gönderiyor
- Irak’ta düşen ABD KC-135 tanker uçağında altı asker hayatını kaybetti
- ABD ordusu Irak’ta KC-135 yakıt ikmal uçağını kaybetti
- ATACMS füzesi İran denizaltısını vurdu: ABD topçu birlikleri İran Donanması’nı hedef aldı
- Macron: Irak’taki saldırıda bir Fransız askeri öldü, birkaç asker yaralandı
- ABD, petrol fiyatlarını düşürmek için Rus petrol satışlarına geçici izin verdi
- CENTCOM: İran’da yaklaşık 6.000 hedef vuruldu
- ABD’den Hürmüz itirafı: Donanma tanker eskortuna henüz hazır değil
- ABD: Avrupa’daki bazı hava savunma sistemleri Orta Doğu’ya kaydırıldı
- Mücteba Hamaney’den ilk mesaj: Hürmüz Boğazı’nı Kapatma Kararlılığını Açıkladı
Mar-13 – 23:45
ABD, Orta Doğu’ya hızlı müdahale Deniz Piyade birimi gönderiyor
Pentagon, Orta Doğu’daki gerilimin arttığı bir dönemde bölgeye bir Deniz Piyade Sefer Birimi (Marine Expeditionary Unit – MEU) konuşlandırıyor.
Konuyla ilgili üç ABD’li yetkililere göre söz konusu hızlı müdahale birimi genellikle yaklaşık 2.500 deniz piyadesi ve denizciden oluşuyor.
Görev ve konuşlanma yeri henüz net değil
Yetkililer, Sefer Birimi’nin tam olarak hangi görev için kullanılacağı veya nereye konuşlandırılacağı konusunda henüz nihai bir karar alınmadığını belirtti.
Ancak bu birlikler geleneksel olarak şu görevlerde kullanılıyor:
- Büyük ölçekli tahliye operasyonları (NEO)
- Amfibi çıkarma ve gemiden karaya saldırı operasyonları
- Kriz bölgelerinde hızlı müdahale ve güvenlik operasyonları
Deniz Piyade birlikleri ayrıca kara, hava ve lojistik muharebe unsurlarından oluşan entegre bir yapı içeriyor. Bazı birlikler özel operasyon görevleri için de eğitim almış durumda.
Komutanlara “acil durum seçenekleri” sağlıyor
Yetkililerden biri, bu tür bir konuşlandırmanın bölgedeki komutanlara olası krizler karşısında ek operasyonel seçenekler sunduğunu söyledi.
ABD Başkanı Donald Trump yönetimi ise şu aşamada Orta Doğu’ya kara birlikleri gönderilmesine yönelik resmi bir plan bulunmadığını açıkladı. Ancak yetkililer bu seçeneğin tamamen dışlanmadığını da ifade etti.
Deniz Piyade’lerin bölgeye konuşlandırılacağına ilişkin haber ilk olarak The Wall Street Journal tarafından duyuruldu.
Mar 13– 12:36
Irak’ta düşen ABD KC-135 tanker uçağında altı asker hayatını kaybetti
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), İran’daki askeri operasyonlara destek verirken Irak’ta düşen ABD Hava Kuvvetleri’ne ait KC-135 Stratotanker yakıt ikmal uçağındaki altı mürettebatın tamamının hayatını kaybettiğini açıkladı.
Cuma günü yapılan açıklamada, uçağın Perşembe günü Irak’ın batısındaki dost hava sahasında görev uçuşu sırasında başka bir uçakla havada çarpıştığı değerlendirilen bir kaza sonucu kaybedildiği belirtildi.
Yetkililer, kazaya karışan diğer uçağın da bir KC-135 tanker olduğunu ve güvenli şekilde iniş yaptığını açıkladı.
Can kaybı sayısı altıya yükseldi
CENTCOM’un son açıklamasıyla birlikte kazada hayatını kaybedenlerin sayısı dörtten altıya yükseldi. Daha önce iki mürettebat üyesi için kurtarma çalışmalarının sürdüğü bildirilmişti.
Komutanlık yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı: “Olayın koşulları soruşturulmaktadır.”
CENTCOM ayrıca hayatını kaybeden askerlerin kimliklerinin, ailelerine resmi bildirim yapılana kadar en az 24 saat boyunca açıklanmayacağını belirtti.
İran savaşı sırasında dördüncü ABD uçağı kaybı
Kazaya uğrayan KC-135, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik askeri operasyon başlatmasından bu yana kaybedilen dördüncü ABD askeri uçağı oldu.
Bu ayın başlarında üç ABD Hava Kuvvetleri F-15E Strike Eagle savaş uçağı, Kuveyt hava savunma sistemleri tarafından gerçekleşen bir dost ateşi olayı sonucu yanlışlıkla düşürülmüştü. Söz konusu olayda tüm pilotların paraşütle güvenli şekilde kurtulduğu açıklanmıştı.
Çatışmada kayıplar artıyor
Yetkililere göre İran ile devam eden çatışmalarda şu ana kadar:
- 7 ABD askeri hayatını kaybetti
- Yaklaşık 150 ABD askeri yaralandı
Öte yandan İran’ın Birleşmiş Milletler temsilciliği, İran tarafındaki can kaybının 1.300’ün üzerine çıktığını açıkladı.
ABD Başkanı Donald Trump ve ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ise İran’a yönelik askeri operasyonların devam edeceğini belirterek, Washington’un bölgedeki askeri hedeflere yönelik baskıyı sürdüreceğini ifade etti.
Mar 13– 03:54
ABD ordusu Irak’ta KC-135 yakıt ikmal uçağını kaybetti
ABD Hava Kuvvetleri’ne ait bir KC-135 Stratotanker yakıt ikmal uçağı, İran’a yönelik askeri operasyonları desteklediği sırada Irak’ın batısında meydana gelen bir kazada düştü. Olayın, görevde bulunan iki KC-135 tankerinin karıştığı bir kaza sonucu gerçekleştiği bildirildi.
ABD’li askeri yetkililer, kazada herhangi bir can kaybı olup olmadığına dair henüz resmi bir açıklama yapılmadığını, bölgede kurtarma çalışmalarının sürdüğünü açıkladı.
İkinci tanker güvenli şekilde iniş yaptı
Orta Doğu’daki ABD askeri operasyonlarını yöneten ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), kısa açıklamasında kazaya karışan ikinci tanker uçağının güvenli şekilde iniş yaptığını belirtti.
CENTCOM ayrıca kazanın düşman ateşi veya dost ateşi sonucu meydana gelmediğini vurguladı.
Konunun hassasiyeti nedeniyle isimlerinin açıklanmaması şartıyla konuşan üç ABD’li yetkili, kazaya karışan iki uçağın da KC-135 Stratotanker olduğunu doğruladı.
CENTCOM açıklamasında şu ifadeler yer aldı:“Ek ayrıntıları toplamak ve askerlerin ailelerine netlik sağlamak için sabırlı olunmasını rica ediyoruz.”
KC-135 tanker uçakları nasıl görev yapıyor?
ABD Hava Kuvvetleri’nin ana hava yakıt ikmal platformlarından biri olan KC-135 Stratotanker, en az üç kişilik mürettebatla görev yapar. Pilot, yardımcı pilot ve yakıt ikmal bom operatörü, görevin niteliğine bağlı olarak uçakta navigatör veya ek görev personeli de bulunabilir.
Hava yakıt ikmali, askeri havacılığın en kritik ancak en karmaşık görevlerinden biri olarak kabul ediliyor. Operasyon sırasında tanker uçağı sabit uçuşunu korurken, arka bölümdeki operatör joystick ile kontrol edilen yakıt ikmal bomunu yaklaşan savaş uçağına yönlendirir.
Bu süreçte iki uçak çok yakın mesafede uçmak zorunda olduğu için risk seviyesi oldukça yüksektir.
Geçmişte de benzer kazalar yaşandı
Hava yakıt ikmali görevleri sırasında geçmişte de ölümcül kazalar yaşandı. Bunlardan biri 2018 yılında Japonya’da meydana geldi.
ABD Deniz Piyadeleri’ne ait bir F/A-18 savaş uçağı, yakıt ikmali sırasında bir C-130 tanker uçağıyla çarpışmış ve kazada altı asker hayatını kaybetmişti.
İran savaşı tanker uçaklarına talebi artırdı
Yakıt ikmal uçakları, 28 Şubat’ta başlayan İran savaşı sonrasında ABD operasyonları için kritik hale geldi.
Son iki hafta içinde ABD güçleri, İran’daki balistik füze tesisleri, hava savunma sistemleri ve silah üretim tesisleri dahil olmak üzere 6.000’den fazla hedefe hava saldırısı düzenledi.
Bu operasyonların sürdürülebilmesi için hava yakıt ikmali görevleri yoğun şekilde kullanılıyor.
ABD uçakları Avrupa’daki üslere taşındı
Pentagon, İran’ın balistik füze tehdidi nedeniyle bazı uçakların konuşlandığı yerleri açıklamaktan kaçınıyor.
Savaş başlamadan kısa süre önce çok sayıda ABD askeri uçağının İran füzelerinin menzilinden uzak Avrupa’daki üslere taşındığını bildirilmişti.
Bu uçaklar arasında Yunanistan’ın Girit adasındaki Souda Bay üssünde konuşlandırılan tanker uçakları da bulunuyordu.
Aynı gün ikinci askeri olay yaşandı
KC-135 kazası, ABD ordusunun Perşembe günü bildirdiği ikinci askeri olay oldu.
ABD Donanması, USS Gerald R. Ford uçak gemisinin ana çamaşırhanesinde çıkan bir yangında iki denizcinin hayati tehlike oluşturmayan şekilde yaralandığını açıkladı.
İran savaşı başladığından beri kayıplar
28 Şubat’ta başlayan savaşta şimdiye kadar yedi ABD askeri düşman ateşi sonucu hayatını kaybetti.
- 1 Mart’ta Kuveyt’te İran’a ait olduğu belirtilen bir insansız hava aracının limandaki operasyon merkezine saldırması sonucu altı asker öldü.
- Suudi Arabistan’da ayrı bir saldırıda yaralanan bir Amerikan askeri ise bir hafta sonra hayatını kaybetti.
Ayrıca savaşın ilk aşamasında üç F-15E Strike Eagle savaş uçağı, Kuveyt güçlerinin karıştığı bir dost ateşi olayı sonucu yanlışlıkla düşürüldü.
Bölgeye 50 binden fazla ABD askeri konuşlandırıldı
ABD ve İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü operasyonları desteklemek için bölgeye 50.000’den fazla Amerikan askeri konuşlandırıldı.
Bu güçler arasında ABD Hava Kuvvetleri envanterindeki hemen hemen tüm savaş uçağı tipleri de bulunuyor.
Mar- 02:05
ATACMS füzesi İran denizaltısını vurdu: ABD topçu birlikleri İran Donanması’nı hedef aldı
ABD güçlerinin İran’a karşı yürüttüğü operasyonlar sırasında, İran Donanması’na ait bir denizaltının ATACMS kısa menzilli balistik füzesiyle vurularak batırıldığı bildirildi. Operasyonda ayrıca yeni nesil PrSM (Precision Strike Missile) füzelerinin de kullanıldığı ve bunun savaş koşullarında ilk kullanım olduğu ifade edildi.
ABD’nin Ordu Taktik Füze Sistemi ATACMS ve yeni nesil PrSM balistik füzeleri, İran Donanması’na yönelik saldırılarda kilit rol oynadı.
HIMARS sistemleri İran donanma hedeflerini vurdu
ABD güçleri M142 HIMARS (High Mobility Artillery Rocket System) fırlatıcılarını kullanarak ATACMS ve PrSM füzeleri ateşledi.
Bu saldırılar, ABD’nin İran’a karşı yürüttüğü “Epic Fury Operasyonu” kapsamında gerçekleştirildi. Operasyonun hedefleri arasında İran Donanması’na ait gemiler ve askeri altyapı tesisleri bulunuyordu.
ATACMS füzelerinin hareket halindeki hedefleri vurma kabiliyeti bulunmadığı bilindiğinden, vurulan denizaltının saldırı sırasında limanda veya sabit bir konumda bulunuyor olması gerektiği değerlendiriliyor.
ABD: İran Donanması savaş dışı bırakıldı
Pentagon’da düzenlenen basın toplantısında konuşan ABD Hava Kuvvetleri Komutanı General Dan “Razin” Caine, kara topçu birliklerinin operasyonlardaki rolüne dikkat çekti.
Caine şu ifadeleri kullandı:“Gemileri batıran ve depoları imha eden Amerikan askerleri ve Deniz Piyadelerinden oluşan topçu gücümüzden bahsediyorum. Kara ve Deniz Piyadeleri topçuları, İran’ın sınırlarının ötesine güç projekte etmek için güvendiği hedefleri vuruyor.”
General Caine, operasyonun ilk 13 gününde topçu birliklerinin tarihi bir rol oynadığını belirtti.
PrSM ilk kez savaşta kullanıldı
Caine, yeni nesil PrSM kısa menzilli balistik füzesinin ilk kez savaşta kullanıldığını da açıkladı.
İlk PrSM atışlarının, Kuzey Carolina’daki Fort Bragg üssünde konuşlu 18. Saha Topçu Tugayı’na bağlı 3. Tabur, 27. Saha Topçu Alayı tarafından gerçekleştirildiği bildirildi.
Caine ayrıca şu açıklamayı yaptı:
“Kara Kuvvetleri ATACMS füzelerini kullanarak bir denizaltı da dahil olmak üzere birçok gemiyi batırdı.”
ABD’li komutan, İran Donanması’nın büyük ölçüde savaş dışı bırakıldığını, ancak deniz hedeflerine yönelik saldırıların devam ettiğini söyledi.
Vurulan denizaltının kimliği açıklanmadı
Pentagon, vurulan denizaltının adı veya sınıfı hakkında resmi bir açıklama yapmadı.
Ancak uydu görüntülerine göre İran’ın Rus yapımı Kilo sınıfı dizel-elektrik denizaltılarından birinin Bandar Abbas limanında batmış olabileceği değerlendiriliyor.
Uydu görüntüleri üzerinde yapılan incelemelerde 2 Mart’ta çekilen görüntülerde denizaltının hasarsız olduğunu, 4 Mart itibarıyla Bandar Abbas’ta batmış durumda olduğunu gösteriyor.
Bandar Abbas: İran donanmasının kritik üssü
Bandar Abbas, İran Donanması’nın ana üslerinden biri olarak biliniyor ve Hürmüz Boğazı’nın girişine yakın stratejik bir konumda bulunuyor.
Bu bölge, küresel petrol taşımacılığının önemli bölümünün geçtiği dünyanın en kritik deniz yollarından biri olarak kabul ediliyor.
Mar 13– 06:02
Macron: Irak’taki saldırıda bir Fransız askeri öldü, birkaç asker yaralandı
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Irak’ın Erbil bölgesinde düzenlenen saldırıda bir Fransız askerinin hayatını kaybettiğini, birkaç askerin de yaralandığını açıkladı.
Macron, sosyal medya platformu X (formerly Twitter) üzerinden yaptığı paylaşımda, saldırıda bir başçavuş rütbesindeki askerin öldüğünü belirtti ve yaralanan askerler için destek mesajı verdi.
Cumhurbaşkanı Macron açıklamasında şu ifadeleri kullandı:“Ailesine, silah arkadaşlarına ve ulusumuz adına tüm sevgimizi ve dayanışmamızı ifade etmek istiyorum.”
Macron ayrıca saldırıda birkaç Fransız askerinin yaralandığını belirterek, Fransa’nın yaralı askerlerin ve ailelerinin yanında olduğunu vurguladı.
Fransız askerleri IŞİD’le mücadele kapsamında Irak’ta
Macron, Fransız askerlerinin Irak’ta IŞİD’e karşı yürütülen uluslararası operasyonlar kapsamında görev yaptığını ifade etti.
Fransa’nın, Irak’ta konuşlu koalisyon güçleriyle birlikte ISIS (Islamic State) örgütüne karşı yürütülen operasyonlara destek verdiği biliniyor.
Macron: İran savaşı saldırıları haklı çıkarmaz
Fransa Cumhurbaşkanı, saldırının bölgedeki artan gerilimle bağlantılı olabileceğini belirterek, İran ile yaşanan çatışmaya atıfta bulundu.
Macron açıklamasında şu ifadeleri kullandı:“İran’daki savaş bu tür saldırıları haklı çıkaramaz.”
Saldırının, Irak’ın Erbil kenti yakınlarında bulunan ve Peşmerge güçleri ile Fransız askerlerinin birlikte görev yaptığı bir üsse yönelik düzenlendiği bildirildi.
Mar 13– 05:17
ABD, petrol fiyatlarını düşürmek için Rus petrol satışlarına geçici izin verdi
ABD yönetimi, İran’a karşı yürütülen savaşın küresel enerji piyasalarında yarattığı baskıyı hafifletmek amacıyla Rus petrol sevkiyatlarına yönelik bazı yaptırımları geçici olarak kaldırdı.
ABD Hazine Bakanlığı tarafından Perşembe gecesi yayımlanan genel lisans, daha önce yaptırım uygulanan tankerlerde bulunan yaklaşık 128 milyon varil Rus petrolünün küresel piyasalarda satışına izin veriyor. Lisansın 30 gün süreyle geçerli olacağı açıklandı.
Küresel petrol fiyatlarını dengeleme adımı
ABD yönetiminin bu kararı, İran’a yönelik askeri operasyonların ardından ham petrol fiyatlarının hızla yükselmesi üzerine geldi.
Perşembe günü Brent ham petrol vadeli işlemleri 2022’den bu yana ilk kez varil başına 100 doların üzerine çıktı. Washington yönetimi, piyasadaki arzı artırarak fiyat artışını frenlemeyi hedefliyor.
Mar 12 – 19:02
CENTCOM: İran’da yaklaşık 6.000 hedef vuruldu
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılar başlatmasından bu yana yaklaşık 6.000 hedefin vurulduğunu açıkladı.
Perşembe günü yapılan açıklamada, operasyonlar kapsamında İran’a ait çok sayıda askeri hedefin ve deniz unsurunun imha edildiği belirtildi.
İran donanması ağır kayıplar verdi
CENTCOM’un verdiği bilgilere göre operasyonların başlamasından bu yana 90’dan fazla İran deniz unsuru hasar gördü veya imha edildi. Bunların 60’tan fazlasını savaş gemileri oluşturuyor.
Açıklamada ayrıca İran’ın deniz mayını döşeme kapasitesine yönelik operasyonların da sürdüğü vurgulandı.
Mayın döşeyen gemiler hedef alındı
CENTCOM, İran’ın Hürmüz Boğazı ve çevresinde mayınlama faaliyetlerini engellemek amacıyla 30’dan fazla mayın döşeme kapasitesine sahip geminin vurulduğunu duyurdu.
Bu operasyonların, bölgedeki ticari deniz trafiğini ve enerji sevkiyatını korumayı amaçladığı ifade edildi.
Operasyonlar devam ediyor
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları, Orta Doğu’da gerilimi hızla artırırken, bölgedeki askeri ve deniz güvenliği dengelerini de önemli ölçüde etkiliyor.
ABD ordusu, operasyonların İran’ın askeri altyapısını, füze kapasitesini ve deniz operasyon kabiliyetini zayıflatmayı hedeflediğini belirtiyor.
Mar 12 – 18:47
ABD’den Hürmüz itirafı: Donanma tanker eskortuna henüz hazır değil
ABD Enerji Bakanı Chris Wright, Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol tankerlerine ABD Donanması tarafından eskort sağlanmasının gündemde olduğunu, ancak Washington’ın buna henüz hazır olmadığını açıkladı.
Wright, CNBC’ye verdiği röportajda, bu tür bir görevin “nispeten yakında” başlayabileceğini, fakat şu aşamada ABD askeri varlıklarının önceliğinin İran’ın saldırı kapasitesini ve bunu destekleyen üretim altyapısını hedef almak olduğunu söyledi. Wright, Donanma’nın ay sonuna kadar tanker eskortu için hazır hale gelmesinin “oldukça muhtemel” olduğunu belirtti.
Bu açıklama, ABD Başkanı Donald Trump’ın 3 Mart’ta, gerekmesi halinde ABD Donanması’nın Hürmüz Boğazı’nda tanker eskortuna başlayacağını duyurmasının ardından geldi. Ancak Beyaz Saray daha sonra henüz hiçbir tanker ya da gemiye fiilen eskort sağlanmadığını net biçimde açıkladı. Reuters’a göre, Chris Wright’ın resmi X hesabında yer alan ve bir eskortun gerçekleştiğini ima eden paylaşım da daha sonra yanlış olduğu gerekçesiyle silindi.
Kriz, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapalı tutma tehdidini sürdürdüğü ve yeni lider Mücteba Hameney’in de ilk açıklamalarında bu hattın baskı unsuru olarak kullanılacağını vurguladığı bir dönemde derinleşiyor. Reuters ve AP’nin aktardığına göre, İran’ın bu tutumu enerji piyasalarında yeni arz endişelerini tetiklerken petrol fiyatları üzerinde de yukarı yönlü baskı oluşturuyor.
Mar 12 – 18:17
ABD: Avrupa’daki bazı hava savunma sistemleri Orta Doğu’ya kaydırıldı
ABD’nin Avrupa’daki askeri komutanı, İran ile devam eden savaşın ortasında Avrupa’da konuşlu bazı ABD hava savunma sistemlerinin Orta Doğu’ya taşındığını açıkladı.
ABD Avrupa Komutanlığı (EUCOM) Komutanı ve aynı zamanda NATO Avrupa Müttefik Kuvvetleri Yüksek Komutanı olan General Alex Grynkewich, Perşembe günü Senato Silahlı Kuvvetler Komitesi’nde yaptığı konuşmada söz konusu sevkiyatı doğruladı.
“EUCOM kapasitesinin bir kısmı kullanıldı”
Grynkewich, Doğu Akdeniz’de artan güvenlik risklerine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı: “NATO müttefiklerimizi savunmak amacıyla EUCOM hava savunma kapasitemizin bir kısmını kullandık.”
Bu açıklama, ABD’nin Avrupa’da konuşlu bazı hava savunma sistemlerini Orta Doğu’daki askeri operasyonları desteklemek için yeniden konuşlandırdığını ortaya koydu.
Senato’da teyit edildi
Senato Silahlı Kuvvetler Komitesi oturumunda konuşan Senatör Angus King, generali doğrudan şu soruyla sıkıştırdı: “Yani bu çatışma sonucunda hava savunma yetenekleri Orta Doğu’ya taşındı, doğru mu?”
General Grynkewich ise bu soruya net bir yanıt verdi: “Evet efendim, kesinlikle.”
Avrupa’daki savunma dengesi tartışılıyor
ABD’nin hava savunma sistemlerini Orta Doğu’ya kaydırması, Avrupa’daki savunma kapasitesinin zayıflayıp zayıflamayacağı yönünde yeni tartışmaları da beraberinde getirdi.
Uzmanlara göre bu sevkiyatın amacı Orta Doğu’daki ABD üslerini korumak, İran’ın balistik füze ve İHA saldırılarına karşı savunmayı güçlendirmek ve Doğu Akdeniz’de NATO varlığını desteklemek olarak değerlendiriliyor.
