SON GELİŞMELER
- İsrail’den kritik operasyon: Hürmüz Boğazı sorumlusu komutan öldürüldü
- Pakistan: ABD ile İran arasında dolaylı görüşmeler sürüyor
- Bağdat’tan tahliye: TSK personeli Türkiye’ye döndü
- Körfez ülkeleri Trump’tan İran savaşını bitirmesini istiyor, ancak “henüz değil” (WP)
- Beyaz Saray: İran, ABD’nin barış planını reddetmedi
- İran, ABD’nin teklifini reddetti: “Aşırı” buldu
- IAEA Başkanı: ABD–İran görüşmeleri hafta sonu Pakistan’da yapılabilir
- 15 maddelik teklif: Washington’dan Tahran’a sert şartlar
İsrail’den kritik operasyon: Hürmüz Boğazı sorumlusu komutan öldürüldü
İsrail, Ali Rıza Tangsiri’nin gece düzenlenen bir operasyonla öldürüldüğünü açıkladı. Tangsiri, İran’a bağlı İslam Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) Deniz Kuvvetleri Komutanı olarak görev yapıyordu.
İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, Perşembe günü yaptığı açıklamada, saldırının İsrail ordusu tarafından gerçekleştirildiğini ve Tangsiri’nin diğer üst düzey deniz yetkilileriyle birlikte hedef alındığını söyledi.
Katz, Tangsiri’yi Hürmüz Boğazı’nın “mayınlanması ve kapatılmasından” sorumlu olmakla suçlayarak, operasyonu bu kritik su yolunun açık tutulmasına yönelik bir adım olarak nitelendirdi.
İran’dan henüz doğrulama gelmedi
İsrail tarafı saldırının yer ve detaylarına ilişkin bilgi paylaşmazken, İranlı yetkililer Tangsiri’nin öldürüldüğünü henüz doğrulamadı.
Salı günü Tangsiri’ye ait olduğu öne sürülen bir sosyal medya hesabında, Hürmüz Boğazı’ndan geçecek gemilerin İran’dan izin alması gerektiği yönünde bir uyarı yapılmıştı.
Yaptırım geçmişi ve Hürmüz gerilimi
62 yaşındaki Tangsiri, Hürmüz Boğazı’nı kapatma tehditleri nedeniyle 2019 yılında Amerika Birleşik Devletleri Hazine Bakanlığı tarafından yaptırım listesine alınmıştı.
ABD yetkilileri o dönemde Tangsiri’yi, uluslararası sularda gemilere yönelik sabotaj faaliyetleri yürüten bir yapının başında olmakla suçlamıştı.
Pakistan: ABD ile İran arasında dolaylı görüşmeler sürüyor
İshak Dar, ABD ile İran arasında dolaylı temasların sürdüğünü ve Pakistan’ın taraflar arasında mesaj ilettiğini açıkladı.
Dar, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, Orta Doğu’daki çatışmayı sona erdirmeye yönelik diplomatik sürecin devam ettiğini belirterek, “ABD-İran dolaylı görüşmeleri Pakistan aracılığıyla sürüyor” dedi.
15 maddelik plan Tahran’da değerlendiriliyor
Dar’ın açıklaması, Washington’un hazırladığı 15 maddelik ateşkes planının Tahran’a iletildiği yönündeki haberlerin ardından geldi.
Pakistanlı bakana göre İran, söz konusu planı “değerlendiriyor”. Ancak Tahran yönetimi, bu sürece ilişkin resmi bir doğrulama yapmış değil.
“Spekülasyonlara itibar edilmemeli”
Dar, medyada yer alan haberlerin bir kısmını “gereksiz spekülasyon” olarak nitelendirerek, sürecin perde arkasında diplomatik temasların sürdüğünü vurguladı.
Açıklamasında, “Orta Doğu’daki çatışmayı sona erdirmeye yönelik görüşmeler devam ediyor. ABD, 15 maddelik bir plan sundu ve İran bu planı değerlendiriyor” ifadelerini kullandı.
Bağdat’tan tahliye: TSK personeli Türkiye’ye döndü
Türk Silahlı Kuvvetleri’nin uluslararası görevler kapsamında geniş bir coğrafyada barış ve istikrara katkı sağlamayı sürdürdüğü bildirildi.
Milli Savunma Bakanlığı Sözcüsü Zeki Aktürk, NATO tarafından alınan karar doğrultusunda “NATO Irak Misyonu”nun çekilme sürecinin başlatıldığını açıkladı.
Aktürk, çekilme planı kapsamında Irak’ın başkenti Bağdat’ta görev yapan Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin Türkiye’ye başarıyla tahliye edildiğini belirtti.
Açıklamada, Türkiye’nin yalnızca kendi personelini değil, aynı zamanda NATO müttefiklerine ait personelin tahliye sürecine de destek verdiği vurgulandı.
Türkiye’den müttefiklere destek
NATO tarafından yürütülen çekilme planı kapsamında, müttefik ülke personelinin tahliye faaliyetlerine Türkiye’nin aktif katkı sunduğu ifade edildi.
Aktürk, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin uluslararası görevler ve ikili ilişkiler çerçevesinde barış ve istikrarı desteklemeye devam edeceğini kaydetti.
Körfez ülkeleri Trump’tan İran savaşını bitirmesini istiyor, ancak “henüz değil”
ABD’nin Körfez’deki müttefikleri, Donald Trump yönetimine İran’la savaşı sona erdirmesi çağrısında bulunurken, aceleci bir anlaşmanın bölgeyi daha da istikrarsızlaştırabileceği uyarısında bulunuyor.
Konuya yakın yetkililer ve analistlere göre, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, savaşın diplomatik ya da askeri yollarla “kesin” şekilde sona ermesini isterken, Tahran’ın taviz vermesi için mevcut baskının sürdürülmesini destekliyor.
“Acele ateşkes İran’ı cesaretlendirebilir”
Yaklaşık bir aydır süren ABD-İsrail saldırılarına rağmen İran yönetimi devrilmezken, savaşın Tahran’ın tutumunu daha sert hale getirdiği değerlendiriliyor.
Yetkililere göre Körfez ülkeleri, İran’ın füze, insansız hava aracı ve nükleer programlarında ciddi kısıtlamaları kabul etmemesi halinde askeri baskının artırılmasını destekleyebilir.
Bir Arap yetkili, “İran şu anda kazandığını düşünüyor. Bu aşamada ateşkes, gelecekte daha fazla saldırıyı teşvik edebilir,” değerlendirmesinde bulundu.
Hürmüz Boğazı ve enerji güvenliği endişesi
İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğini hedef alması ve bölgedeki enerji altyapısına yönelik saldırıları, Körfez’de alarm seviyesini yükseltti.
Yetkililer, İran’a “bedelsiz” bir ateşkes sunulmasının, bu tür hamleleri teşvik edebileceği uyarısında bulunuyor.
Körfez’de ortak tutum, Umman istisna
Yetkililere göre Katar, Kuveyt ve Bahreyn genel olarak Suudi Arabistan ve BAE’nin çizgisini destekliyor.
Buna karşılık Umman, İran’la savaşa karşı duruşunu sürdürerek diplomatik çözümü savunuyor.
Katar’da “kırılma noktası”: Ras Laffan saldırısı
İran’ın saldırıları Körfez genelinde ciddi ekonomik hasara yol açarken, Ras Laffan tesisine yönelik saldırı özellikle kritik bir dönüm noktası olarak değerlendirildi.
Katarlı yetkililer, bu saldırının ardından arabuluculuk çabalarının askıya alındığını ve bölgedeki güvenlik algısının köklü biçimde değiştiğini belirtti.
Uzmanlara göre Körfez ülkeleri, İran’ın saldırılarını durduracak ancak kendilerini daha savunmasız bırakmayacak bir denge arayışında.
Andreas Krieg, Körfez ülkelerinin “bir tür caydırıcılık dengesi yeniden kurmak istediğini” belirterek, İran’la uzun vadeli bir birlikte yaşama gerçeğinin stratejik hesapları belirlediğini ifade etti.
Kaynak: Washington Post
