ABD’li savunma şirketi Anduril, Archer Aviation ile birlikte geliştirdiği Thunder otonom insansız hava aracını (İHA) Yunan Kara Kuvvetleri Komutanlığına sundu. Atina, Thunder İHA’yı AH-64D Apache taarruz helikopterleri ve UH-60M Black Hawk genel maksat helikopterleriyle birlikte kullanma seçeneğini değerlendiriyor.
Yunan basını Yunanistan’daki bilgilendirme toplantısının ardından Kara Kuvvetleri yetkililerinin ABD’de ayrıntılı bir brifing almasının beklendiğini yazdı. Brifingin platformun gelişimini, donanımını ve olası Yunan kullanım koşullarını kapsaması öngörülüyor.
Habere göre sunum ve Yunan Kara Kuvvetleri Havacılığının ilgisi bir tedarik kararı anlamına gelmiyor. Ancak gelişme, insanlı-insansız ekip çalışmasının (MUM-T) Yunan helikopter filosunun gelecekteki yeteneklerine ilişkin tartışmaya girdiğini gösteriyor.
Apache’ye sadık kanat
Anduril, Thunder’ı Grup 5 sınıfı otonom taarruz döner kanatlı hava aracı olarak tanımlıyor. Platform insanlı helikopterlerle birlikte, otonom kol düzeninde veya bağımsız olarak görev yapacak şekilde tasarlandı.
Kavramın merkezinde görev paylaşımı var. Eşlik eden İHA, helikopterin göremediği bölgelerden görüntü toplayıp mürettebata aktarabilir. Ek mühimmat taşıyarak kolun ateş gücünü de artırabilir.
Anduril, modüler iç bölmelerde hassas güdümlü mühimmat, roket, havadan atılan küçük İHA’lar ve İHA karşıtı (C-UAS) önleyiciler taşınmasını öngörüyor. Şirket yetkililerine göre tek bir Thunder 10 havadan karaya füze, 16 havadan atılan etki unsuru veya 76 adet 70 mm roket taşıyabiliyor; bunlara ek olarak bir düzine İHA karşıtı mühimmat da yüklenebiliyor. Keşif, deniz karakolu ve yük taşıma da önerilen görevler arasında.
AH-64D sorusu
Yunanistan için temel soru, mevcut AH-64D’lerin entegrasyonu. Kamuya açık veriler, Thunder’ın AH-64E’ye yükseltmeyi zorunlu kıldığını doğrulamıyor. D modelinin mevcut konfigürasyonuyla uyumlu olduğunu da teyit etmiyor.
Gereksinimler iş birliğinin düzeyine göre değişiyor. Ayrı bir kontrol merkezinden koordine edilen ortak görev ile Apache kokpitinden İHA’ya doğrudan görev atanması farklı haberleşme, yazılım ve sertifikasyon adımları gerektiriyor. Görevin her aşamasında kontrol yetkisinin kimde olacağı ve nasıl devredileceği de netleşmeli.
AH-64E Guardian, İHA görüntüsü alma, sensör kontrolü ve uçuş yönlendirme yeteneklerine sahip. Boeing, E modelini Version 6 ve 6.5 konfigürasyonlarıyla geliştirmeyi sürdürüyor. Bu altyapı, Thunder ile uyumluluğu kendiliğinden güvence altına almıyor.
Anduril ise Apache’nin kokpit yazılımını değiştirmeyi gerektirmeyen ve şirketin “kör katılımcı” adını verdiği bir model tarif ediyor; bu modelde pilot Thunder’ı kolda uçan başka bir Apache gibi görüyor.
Black Hawk’larla görev
Sikorsky’nin açıklamasına göre Yunanistan, eğitim ve ilk lojistik destek paketiyle birlikte 35 UH-60M satın aldı. Nakliye görevlerinde eşlik eden bir İHA, mürettebata harekât bölgesi hakkında önceden bilgi sağlayarak tepki süresini uzatabilir.
Yunan UH-60M’lerinin mevcut konfigürasyonuyla Thunder ile çalışabileceği kesin değil. Bunun için ayrı teknik inceleme, entegrasyon ve test gerekecek.
ABD Kara Kuvvetleri, temmuzda Project Convergence Capstone 6 kapsamında modifiye bir H-60M’nin küçük İHA’ları fırlatıp kontrol ettiği testleri duyurmuştu. Bu testler farklı sistemlerle yapıldı.
Tiltrotor ve hibrit tahrik
Anduril, Thunder’ı 20 Temmuz’da İngiltere’deki Farnborough Uluslararası Hava Fuarı’nda tanıttı. Platform dikey kalkış ve iniş için iki döner rotor kullanıyor, seyir uçuşunda kanadından yararlanıyor.
Thunder, seri hibrit elektrikli tahrik sistemi ve eğilebilir rotorlarla donatıldı; bu yapı, Apache ve Cheyenne II gibi hızlı döner kanatlılarla aynı tempoda uçmayı hedefliyor. Şirketler, uçuş koşullarına göre rotor devrini değiştiren sistemle yakıt tüketimini ve gürültüyü azaltmayı amaçlıyor.
Pist gerektirmemesi, ada coğrafyası nedeniyle Yunanistan için öne çıkan bir özellik. Hazırlık süresi, yakıt ikmali, bakım ve personel ihtiyacı da değerlendirmede belirleyici olacak.
Şiddetli rüzgâr, yüksek sıcaklık ve deniz ortamındaki performans temel kriterler arasında yer alacak. Kamuya açık tanıtımda hız, menzil ve faydalı yük ağırlığına ilişkin somut değer paylaşılmadı.
Lattice ve mürettebat yükü
Thunder, kol düzeni davranışlarını ve insanlı hava araçlarıyla güvenli ayrımı yöneten Anduril’in Lattice for Mission Autonomy yazılımıyla çalışacak. Şirket, bu yaklaşımın pilotun İHA’yı doğrudan yönetme ihtiyacını ortadan kaldıracağını savunuyor.
Sistemin başarısı, mürettebat iş yükünü artırmadan doğru bilginin zamanında sunulmasına bağlı. İletişim kesildiğinde veya görev değiştiğinde İHA’nın nasıl davranacağı da test ve eğitimle doğrulanmak zorunda.
Takvim ve sonraki adımlar
Thunder henüz geliştirme aşamasında. Geliştirme ekibi kritik sistemleri tam ölçekli vekil uçaklarla test etti; üretim konfigürasyonundaki Thunder’ın ilk uçuşu 2027’de planlanıyor. Anduril, müşteri bulması halinde 2029 veya 2030’da üretime geçmeyi hedefliyor.
Yunan Kara Kuvvetleri, henüz olgunlaşmamış bir yetenek hakkında erken aşamada bilgi ediniyor. ABD’deki brifingin AH-64D ve UH-60M entegrasyonu için gereken değişiklikler, ulaşılabilecek entegrasyon düzeyi ve takvim konusunda daha somut yanıtlar vermesi bekleniyor.
