Danimarka, Fin şirketi Forcit’in ürettiği Blocker deniz mayını sistemi için tedarik anlaşması imzaladı. Karar, Litvanya’nın aynı sistem için sözleşme imzaladığını duyurmasından bir gün sonra geldi. İki alım da Finlandiya liderliğindeki Deniz Mayını İş Birliği (NMC) kapsamında yapılıyor.
Danimarka Savunma Bakanlığı Malzeme ve Tedarik Ajansı (FMI), anlaşmayı 5 Kasım’da duyurdu. Ajansın açıklamasında, “Blocker’ın tedarikiyle Danimarka’nın deniz savunmasını ve müttefiklerimizle birlikte görev yapma kabiliyetimizi güçlendiriyoruz” denildi. Mayın sayısı ve Danimarka’nın payına düşen bedel açıklanmadı.
Litvanya Savunma Bakanlığı da 4 Kasım’da sözleşmeyi duyurmuştu. Sözleşmeyi bakanlığa bağlı Savunma Kaynakları Ajansı imzaladı. Litvanya da miktar ve bedel bilgisi paylaşmadı.
Beşli ortak tedarik
Ortak tedarikin ilk aşamasında Finlandiya, Almanya, Danimarka, Litvanya ve Norveç yer alıyor. Fin Silahlı Kuvvetleri Lojistik Komutanlığı, beş ülke adına 25 Haziran’da Forcit ile çerçeve anlaşma imzaladı. Fin Deniz Kuvvetleri, anlaşmanın toplam bedelini “yüz milyonlarca avro” olarak açıkladı.
Forcit’e göre çerçeve anlaşma, tüm deniz kuvvetleri için ortak bir Blocker yapılandırmasına dayanıyor. Bu yapılandırmanın amacı birlikte çalışabilirlik ve karşılıklı ikame sağlamak. Şirket, diğer NMC ülkelerinin de alım yapma ihtimaline karşı üretim kapasitesini genişletiyor.
NMC’nin temelini, Temmuz 2024’te dokuz ülkenin savunma bakanlarının imzaladığı niyet beyanı oluşturuyor. Bu ülkeler Danimarka, Estonya, Almanya, Letonya, Litvanya, Norveç, Polonya, İsveç ve Finlandiya. Belçika, 2025’te imzalanan çerçeve düzenlemeyle iş birliğine katıldı. İş birliği, mayın sistemlerinin tedarik, lojistik ve işletiminde ortak hareket etmeyi hedefliyor.
Danimarka’nın mayın programı
Danimarka, Mart 2025’te yüzlerce deniz mayını alacağını duyurmuştu. Savunma Bakanlığına göre mayınlar Danimarka iç sularına erişimi kontrol etmek ve gerektiğinde engellemek için kullanılacak. Teslimatların 2027–2029 döneminde yapılması planlanıyor. Alım, ülkenin muharebe gücünü artırmak için kurulan 50 milyar Danimarka kronluk Hızlandırma Fonu’ndan finanse ediliyor.
Danimarka Deniz Komutanlığı Komutanı Søren Kjeldsen o dönem, mayınların egemenliği koruyacağını ve olası tehditlere karşı kabiliyeti artıracağını söylemişti.
Teknik özellikler
Blocker, deniz tabanına yerleştirilen bir etkili (influence) mayın. Fin Deniz Kuvvetlerinde PM16 adıyla kullanılıyor. Mayın 560 kilogram Foxit patlayıcı taşıyor. Kabarcık etkisiyle birlikte gücü yaklaşık 1.260 kilogram TNT’ye eşdeğer.
Üreticiye göre mayında akustik, basınç, manyetik ve eylemsizlik sensörleri bulunuyor. Sualtı elektrik potansiyeli (UEP) ve fotonik sensörler isteğe bağlı olarak eklenebiliyor. Kullanılan patlayıcı, NATO’nun STANAG 4439 standardına göre duyarsız mühimmat sınıfında.
Mayınlar, 20 fitlik standart konteyner boyutundaki SUMICO ile taşınıp atılabiliyor. Bu konteyner 12 Blocker alıyor. Danimarkalı SH Defence’ın The Cube adlı modüler mayın atma sistemi ise sekiz mayın taşıyabiliyor. Blocker’ı halihazırda Finlandiya ile 2021’de satın alan Estonya kullanıyor.
Almanya’nın durumu
Almanya, beşli ortak tedarikte yer alıyor. Ancak ulusal sözleşmesini henüz kamuoyuna duyurmadı. Alman savunma yayını hartpunkt’a göre kararın bu yıl açıklanması bekleniyor. Alman Deniz Kuvvetleri envanterinde DM 11 demirli mayını ile DM 61 G2 dip mayını bulunuyor.
Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius, Temmuz 2024’te deniz mayını alımını denizde bir saldırganı caydırmanın özellikle etkili bir yolu olarak nitelemişti.
Finlandiya ile İsveç’in NATO’ya katılmasıyla Baltık Denizi’nin kıyıları, Rusya’nın Kaliningrad ve Leningrad bölgeleri dışında tamamen İttifak ülkelerinin kontrolüne geçti. Rusya’nın Baltık Filosu açık denize ulaşmak için dar Danimarka boğazlarından geçmek zorunda.
Moskova, bu tabloya sert tepki veriyor. Rusya Deniz Kurulu Başkanı Nikolay Patruşev, 17 Şubat’ta Argumenty i Fakty’ye verdiği röportajda gölge filo gemilerine el konulmasını eleştirdi. Patruşev, “Bu durum barışçıl yoldan çözülemezse abluka donanma tarafından kırılacak ve ortadan kaldırılacak” dedi. Patruşev, NATO’nun Kaliningrad’ı abluka altına almayı planladığını da öne sürdü.
