Airbus, İspanya hükümeti ve Savunma Bakanlığı ile yeni bir altıncı nesil savaş uçağı projesi üzerinde çalıştığını açıkladı. Projede askeri, siyasi ve sanayi ihtiyaçlarının bağdaştırılması hedefleniyor; Fransa, Almanya ve İspanya’nın ortak programı Gelecek Muharebe Hava Sistemi (FCAS) bunu başaramamıştı. Açıklamayı İspanyol haber ajansı EFE duyurdu.
Airbus İspanya Başkanı Francisco Javier Sánchez Segura, El Economista gazetesinin düzenlediği savunma forumunda yaptığı konuşmada, İspanya Silahlı Kuvvetlerinin bu yeni savaş uçağına 2040’ların başında operasyonel olarak ihtiyaç duyduğunu söyledi.
Sánchez Segura, FCAS’ta askeri gereksinimler, siyasi hedefler ve sanayi çıkarlarından oluşan üçgenin sağlanamadığını hatırlattı. Bu üçgeni “yeni bir FCAS projesiyle” sağlamaya çalıştıklarını ve şu anda İspanya hükümeti ve Savunma Bakanlığı ile birlikte bunun üzerinde çalıştıklarını belirtti.
El Economista’nın forumdan aktardığına göre Sánchez, gelecekteki altıncı nesil Avrupa savaş uçağının iş birliğiyle geliştirilmesi gerektiğini ve İspanya’nın en az Eurofighter’dakine denk bir sanayi payı hedeflemesi gerektiğini savundu. Airbus’ın küresel ölçekte İspanyol şirketlerinden 2,7 milyar euroluk alım yaptığını hatırlatan Sánchez, bir uçak ya da uydunun yüzde 80’inin tedarik ekosistemine bağlı olduğunu vurguladı.
FCAS neden çöktü?
FCAS, insanlı yeni nesil bir savaş uçağının insansız araçlarla dijital bir muharebe bulutu üzerinden birlikte çalışmasını öngörüyordu. Ancak Dassault Aviation ile Airbus arasında sanayi liderliği, iş paylaşımı ve teknoloji hakları konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle ortak geliştirmeden Haziran 2026’da vazgeçildi. Fransa, programı tek başına sürdürme kararı aldı.
İspanyol sanayisi bu gelişmeye hızlı tepki vermişti. Airbus, GMV, Grupo Oesía, Indra, ITP Aero ve Sener, ortak bir bildiri yayımlayarak İspanya’nın; altıncı nesil insanlı savaş uçağı, iş birlikçi insansız platformlar, gelişmiş sensörler ve tüm unsurları gerçek zamanlı bağlayan bir muharebe bulutundan oluşan yeni nesil bir “sistemler sistemi”nin geliştirilmesine katkı sağlayacak kapasiteye sahip olduğunu savunmuştu.
İspanya ayrıca teknolojileri korumak için ulusal bir program da yürütüyor. SIAGEN adlı programda gösterim, test ve kavramsal tanımlama çalışmaları için Indra ve Airbus’a 700 milyon euroyu aşan sözleşmeler verildi.
Almanya’nın GCAP seçeneği Madrid’i zorluyor
Madrid’in önündeki en büyük belirsizlik Berlin’in tercihi. El Economista’nın ekim ayında aktardığına göre İspanya ve Almanya savunma bakanlıklarının temsilcileri, FCAS sonrası yeni bir hava muharebe programı için görüşmeleri başlatmak üzere bir araya gelmişti.
Ancak İspanyol Infodefensa’nın Financial Times’a dayandırdığı 28 Ekim tarihli habere göre, Almanya’nın Airbus, İspanya’nın Indra öncülüğünde yürüteceği alternatif program planından vazgeçildi. Airbus yöneticilerinin, İngiltere, İtalya ve Japonya’nın yürüttüğü Küresel Muharebe Hava Programı’na (GCAP) olası katılımı görüşmek üzere BAE Systems ile bir araya gelmesi bekleniyor. Habere göre Berlin için GCAP’ın yanı sıra İsveçli Saab ile iş birliği de bir seçenek. Airbus’ın Almanya, Indra’nın İspanya adına GCAP’a katılması ise kolay olmayacak; programın mevcut üç ortağı iş paylaşımını çoktan yaptı.
Bu tablo, Madrid’in neden kendi yolunu çizmeye çalıştığını da açıklıyor. Almanya GCAP’a yönelirse İspanya, iş paylaşımının çoktan belirlendiği bir programda sanayisinin geri planda kalması riskiyle karşı karşıya kalacak. Airbus İspanya’nın açıklaması, bu senaryoya karşı ulusal sanayiyi merkeze alan bir alternatifin masada tutulduğunun işareti olarak okunuyor.
Avrupa’da altıncı nesil savaş uçağı cephesi böylece daha da parçalanıyor: Fransa tek başına yol alıyor, Almanya GCAP ile Saab arasında seçenek tartıyor, İspanya ise yeni bir ortaklık arıyor.
Kaynaklar: EFE, El Economista, Infodefensa / Financial Times
