ABD Savunma İleri Araştırma Projeleri Ajansı (DARPA) öncülüğünde geliştirilen X-68A LongShot insansız hava aracı (İHA), kritik yer testlerini tamamlayarak ilk uçuş aşamasına yaklaştı. Havadan fırlatılmak üzere tasarlanan sistemin ilk etapta bir F-15 savaş uçağı tarafından taşınması planlanıyor.
Programın temel amacı; hava-hava füzesi ateşleyebilen insansız bir platform aracılığıyla ana fırlatma platformunun menzilini artırmak ve tehditlere karşı savunmasızlığını azaltmak.
LongShot Programında Son Durum
Defense Advanced Research Projects Agency (DARPA), LongShot programında önemli bir teknik eşiğin aşıldığını açıkladı.
Projede lider yüklenici olarak yer alan General Atomics ile yürütülen çalışmalar kapsamında:
- Tam ölçekli rüzgar tüneli testleri tamamlandı.
- Paraşütlü kurtarma sistemi test edildi.
- Silah fırlatma sistemleri başarıyla denendi.
DARPA’ya göre ABD Hava Kuvvetleri, ABD Donanması, ABD Kara Kuvvetleri ve NASA dahil olmak üzere birçok kurum projeye katkı sağlıyor.
2020 yılında Lockheed Martin ve Northrop Grumman ile birlikte konsept geliştirme süreci başlatılmış, 2023’te ise geliştirme için General Atomics tasarımı seçilmişti. Güncel hedef, yıl sonuna kadar uçuş testlerine başlamak.
X-68A LongShot’ın Tasarımı ve Teknik Özellikleri
Daha önce yayımlanan görseller, LongShot’ın gövde altındaki iç bölmeden en az bir adet AIM-120 AMRAAM (Gelişmiş Orta Menzilli Hava-Hava Füzesi) fırlatabildiğini gösteriyor.
Öne çıkan tasarım unsurları:
- Uzun gövde yapısı ve çentikli burun
- Fırlatma sonrası açılan ters eğimli ana kanatlar
- Ön bölümde küçük kanatçıklar
- Ters V şeklinde çift kuyruk konfigürasyonu
- Üstte konumlandırılmış hava girişi
Designation-Systems.net verilerine göre X-68A, tek bir Williams WJ38-15 turbojet motorla çalışıyor. Bu motor aynı zamanda Taurus KEPD 350 seyir füzesinde de kullanılıyor. Taurus’un azami hızının Mach 0.95 seviyesinde olması, LongShot’ın da yüksek ses altı hızlarda görev yapabileceğine işaret ediyor.
Test Amaçlı Kurtarma Sistemi
LongShot’ın paraşütle kurtarılabilir olması, sistemin şu aşamada operasyonel savaş kullanımından ziyade test ve eğitim görevlerine odaklandığını gösteriyor.
General Atomics Sözcüsü C. Mark Brinkley daha önce yaptığı açıklamada, sistemin savaş ortamı için tasarlandığını ancak kurtarma konseptinin test süreçleri için değerlendirildiğini belirtmişti.
F-15 ve Diğer Platformlardan Fırlatma
LongShot’ın ilk test atışının bir F-15 savaş uçağından yapılması planlanıyor. F-15 platformu, ağır yük taşıma kapasitesi ve harici yük esnekliğiyle öne çıkıyor.
Özellikle F-15EX Eagle II varyantı, yüksek taşıma kapasitesi ve insansız sistem kontrol potansiyeli nedeniyle LongShot konseptiyle uyumlu bir platform olarak değerlendiriliyor.
Ayrıca DARPA ve General Atomics bombardıman uçaklarının iç silah bölmelerinden, Rapid Dragon paletli mühimmat sistemi kullanan kargo uçaklarından LongShot fırlatma opsiyonlarını da inceliyor.
LongShot Neden Önemli?
LongShot konsepti, klasik hava-hava angajman mimarisini değiştirme potansiyeline sahip.
Stratejik kazanımlar:
- Ana savaş uçağının tehdit hattına girmeden angajman yapabilmesi
- Füze menzilinin fiilen artırılması
- Düşük maliyetli, ileri konuşlu ateş gücü katmanı oluşturulması
- Bombardıman ve kargo uçaklarına hava-hava savunma yeteneği kazandırılması
Bu yaklaşım, özellikle yüksek tehditli A2/AD ortamlarında ABD’nin hava üstünlüğü doktrinini yeniden şekillendirebilir.
