Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’nun yakalanmasına yönelik askerî operasyonun birçok ayrıntısı hâlâ netlik kazanmış değil. Ancak ABD basını tarafından yayımlanan uydu görüntüleri, saha videoları ve ABD’li yetkililerin açıklamaları, operasyonun askerî hazırlık süreci ile icra safhasına ilişkin kritik unsurları ortaya koyuyor.
ABD Genelkurmay Başkanı General Dan Caine’in açıklamalarına göre operasyon, aylar süren planlamanın ardından cuma gecesi başlatıldı. Kötü hava koşullarının geçici olarak iyileşmesi ve ABD pilotlarının Karakas’a güvenli biçimde erişebileceği bir pencerenin oluşması, harekâtın zamanlamasında belirleyici oldu.
ABD Başkanı Donald Trump, Maduro ve eşi Cilia Flores’in, güvenli bir tesis içindeki çelik kapılı sığınak alanına ulaşmaya çalıştıkları sırada özel kuvvetler tarafından gözaltına alındığını açıkladı. Operasyon, bazı ABD müttefikleri tarafından eleştirilirken Birleşmiş Milletler cephesinde “tehlikeli bir emsal” olarak nitelendirildi.
Aylar Süren Askerî Hazırlık ve İstihbarat Entegrasyonu
Caine’e göre operasyonun planlama safhası aylar öncesinden başlatıldı ve ABD Silahlı Kuvvetleri’nin tüm unsurlarının yanı sıra CIA, NSA ve NGA arasında yoğun bir koordinasyon sağlandı. Harekâtın temel hedefi; sürpriz unsurunu en üst düzeye çıkarmak, sivil kayıpları asgari seviyede tutmak ve hedef şahsı canlı ele geçirmekti.
ABD basınının aktardığına göre, operasyon öncesinde Delta Force’a bağlı iki tim, Maduro’nun günlük hareketleri ve güvenlik düzenini analiz etmek üzere sahaya yönlendirildi. Bu ekipler, liderin “yaşam düzenini” ayrıntılı şekilde haritalandırarak operasyonun taktik çerçevesini oluşturdu.
Aralık ayı başı itibarıyla askerî hazırlıkların tamamlandığı, ancak en uygun meteorolojik ve operasyonel zamanın beklendiği ifade edildi.
Cuma Gecesi: Operasyonun Başlatılması
Cuma gecesi, yalnızca ileri seviye pilotların görev yapabileceği ölçüde hava koşullarının iyileşmesi üzerine harekât emri verildi. Doğu saatiyle 22.46’da Başkan Trump’ın talimatıyla operasyon resmen başlatıldı.
Batı Yarımküre’de kara ve deniz konuşlu 20 farklı üsten eş zamanlı kalkışlar gerçekleştirildi. Toplamda 150’den fazla platform – savaş uçakları, bombardıman uçakları, keşif-gözetleme unsurları, insansız hava araçları ve helikopterler – aynı anda görevlendirildi.
Helikopterler, özel operasyon timlerini taşıyarak deniz seviyesinden yaklaşık 30 metre irtifada Venezuela’ya doğru ilerledi. Hava sahasına girişle birlikte uzay, siber ve elektronik harp unsurları devreye alındı; helikopterlerin ilerleyişi için güvenli bir koridor oluşturuldu.
Operasyona; Deniz Piyadeleri, Donanma, Hava Kuvvetleri ve Hava Ulusal Muhafızları’na ait F-22, F-35, F/A-18, E-2 ve B-1 platformları hava koruması sağladı. Venezuela’nın hava savunma sistemleri eş zamanlı olarak baskı altına alındı.
Hedef Noktalar ve Baskı Safhası
Washington Post’un doğruladığı görüntüler, Karakas ve çevresinde en az beş noktada eş zamanlı saldırı gerçekleştirildiğini ortaya koydu. Bu noktalar arasında La Carlota Hava Üssü, La Guaira Limanı ve başkentin yaklaşık 120 kilometre doğusundaki Higuerote Havaalanı yer aldı.
Cumartesi sabahına karşı yayımlanan videolarda, helikopterlerin Fort Tiuna askerî kompleksi üzerinde uçtuğu ve çevrede patlamalar meydana geldiği görüldü. MH-47 Chinook ve MH-60 Black Hawk helikopterleri, hem personel intikali hem de ateş desteği sağladı.
Yerel saatle 02.02’de ABD özel kuvvetleri Maduro’nun bulunduğu komplekse ulaştı. Bu sırada bir helikopterin yerden açılan ateşle hasar aldığı, ancak operasyonun kesintiye uğramadığı bildirildi.
Maduro ve Flores gözaltına alındıktan sonra, helikopterle tahliye edildi. Yaklaşık 2,5 saat süren operasyonun ardından çift, deniz üzerindeki bir Donanma platformuna ulaştırıldı ve daha sonra ABD’ye sevk edildi.
Gizli ISR Unsurları: RQ-170 Sentinel’in Rolü
Operasyonda, ABD Hava Kuvvetleri’ne ait gizli RQ-170 Sentinel insansız hava araçlarından en az birinin görev aldığı değerlendiriliyor. Düşük görünürlüklü bu platform, yüksek değerli hedeflerin uzun süreli ve gizli şekilde izlenmesi amacıyla tasarlanmış durumda.
RQ-170’lerin; operasyon öncesinde Maduro’nun hareketlerini takip ederek istihbarat sağladığı, operasyon sırasında ise ani tehditleri tespit ederek gerçek zamanlı veri aktardığı düşünülüyor. Aynı sistemlerin saldırı sonrası hasar tespiti görevlerinde de kullanılmış olabileceği değerlendiriliyor.
Güç Dengesizliği ve Stratejik Sonuçlar
Venezuela’nın sınırlı askerî kapasitesi, ABD’nin küresel ölçekteki askerî, lojistik ve teknolojik gücü karşısında ciddi bir dengesizlik ortaya koydu. İnsan gücü, hava ve deniz kuvvetleri, zırhlı araçlar ve küresel konuşlandırma kabiliyeti açısından iki ülke arasındaki fark, operasyonun kısa sürede sonuçlanmasında belirleyici oldu.
Bu operasyon, ABD’nin yüksek yoğunluklu müşterek harekât kabiliyetini, istihbarat-ateş gücü entegrasyonunu ve özel kuvvetler odaklı “nokta operasyon” yaklaşımını bir kez daha gözler önüne serdi.
